نویسنده: دکتر علی نصیری
اشاره:آیت الله معرفت که در نوشته های خود از جمله التمهید فی علوم القرآن، جلد پنجم و علوم قرآن و التأویل فی المختلف المذاهب و الآراء به موضوع مجاز در قرآن پرداخته است، در این مقاله « نگاهی نو به دلایل منکران وجود مجاز در قرآن » دارد و به نقد و بررسی آن ها و سرانجام اثبات وجود مجاز در قرآن می پردازد.
قرآن
چکیده
یکی از مباحث جنجال برانگیز که در گذشته مطرح بود و در برخی نوشته های عصر حاضر نیز قابل توجه است، مسأله وجود مجاز و استعاره در قرآن است که بیشتر با بها ندادن به آن، از کنارش گذشته اند، زیرا استعمال مجاز و کنایه و استعاره و دیگر محسنات بدیعی در قرآن، از بارزترین جنبه های اعجاز بیانی قرآن شناخته شده است و تمامی بُلَغا و اُدَبا بر آن اتفاق نظر دارند. البته منکران به شبهاتی دست یازیده اند که بیشتر جنبه کلامی دارد تا جنبه ادبی و بلاغی.
1. برخی مجاز را برابر کذب دانسته اند.
2. برخی آن را حالتی اضطراری گرفته اند و گفته اند متکلم آنگاه به مجاز روی می آورد که از آوردن حقیقت در تنگنا قرار گرفته باشد، حال آن که هر گونه کذب یا عجز از ساحت قدس الاهی به دور است.
3. برخی از سلفیون و نیز افراطیون اهل کشف و شهود، بدین دلیل وجود مجاز را در قرآن منکر شده اند که موجب نفی معانی و سلب حقایق از صفات عالیه ذات جمال و کمال می شود.
تمامی این شبهات از منظر محققان و فرهیختگان اهل ادب و معرفت، فاقد وجاهت علمی است، زیرا مجاز نه کذب است، نه حالت ضرورت دارد. هر گونه نفی صفت، هم به معنای نفی « مفاهیم ترکیبی - اقترانی » است و صفات حق در « عین بساطت عینیت ذاتی » دارد، و این نه تعطیل بلکه نفی تشبیه است. تفصیل مطالب در این مقاله بیان شده است.
والعصمة لله.


بقیه در ادامه مطلب .....


توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.