ساری,گاهنوشتهای محمود زارع:مصلحت در آن است که فعلا برای بیان نمودن زشتی تکبر که در انواع و اقسام خود بروز و نمود پیدا میکند و ای بسا که بسیاری از آن می نویسند و بدش را هم می نویسند و خود دچار آن هستند , تنها به ذکر روایاتی از معصومین علیه السلام که در دسترس هستند ( فعلا ) اکتفاء کنیم که برای نفس حق پذیر همین قدر بس و فی الواقع در خانه اگر کس است یک حرف بس است

ز خاك آفریدت خداوند پاك
پس اى بنده افتادگى كن چو خاك‏
تواضع سر رفعت افرازدت
تكبّر به خاك اندر اندازدت‏
بعزت هر آنكو فروتر نشست
به خوارى نیفتد زبالا به پست‏
بگردن فتد سركش و تند خوى
بلندیّت باید بلندى مجوی


یک شعری را قبل از انقلاب هماره بیاد داشتم چون در یک سرود یا ترانه ای نمیدانم از چه کسی همواره شنیده بودم و آن این بود که :
افتادگی آموز اگر طالب فیضی
 هرگز نرسد آب زمینی که بلند است


سعدی هم فرمود :
چو گردن کشی آتش هولناک
به بیچارگی تن بینداخت خاک
چو آن سر فرازی نمود این کمی
از آن دیو کردند از آن آدمی

تواضع گرچه در جنبه عملی و کرداری بیشتر نمود عملی پیدا خواد نمود اما از یک جهت کلی میتوان آنرا به تواضع کرداری و  تواضع گفتاری تقسیم کرد که در گفتار هم که بیشتر مواقع اثراتش کمتر از کردار نیست بروز میکند.

اما تواضع از دیدگاه امام رضا (علیه السلام) :
امام رضا (علیه السلام) در پاسخ به این سؤال که تعریف فروتنی چیست ؟ فرمودند با مردم آن گونه رفتار کنی که دوست داری مانند آن با تو رفتار کنند .

خداى متعال هم در قرآن مجید راه رفتن از روى تكبّر را نهى كرده و مى ‏فرماید:
در زمین از سر كبر و غرور گام بر مدار، چرا كه به نیروى خود زمین را نتوانى شكافت و به سر بلندى به كوهها نخواهى رسید.

و لقمان حكیم به فرزندش گفت:
[پسرم‏] با بى اعتنایى از مردم روى مگردان و مغرورانه بر زمین راه مرو، كه خداوند هیچ متكبّر مغرورى را دوست ندارد.

امیر مؤمنان (علیه السلام ) در ضمن توصیه‏ هاى خود به امام حسن مجتبى علیه السلام فرمود:
و تواضع را شیوه خود قرار ده، چرا كه از برترین عبادات است.

 پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) : چه شده است که حلاوت عبادت را در شما نمی بینم ؟
عرض کردند : حلاوت عبادت چیست ؟
فرمود : فروتنی .

پیامبر گرامى صلّى اللّه علیه و آله و سلم فرمود:
چهار چیز است كه خدا كرامت نمى ‏كند مگر به كسى كه خدا او را دوست داشته باشد:
یكى صمت و خاموشى، و آن اول عبادت است.
دوم توكل بر خدا.
سیم تواضع.
چهارم زهد در دنیا.


امام علی (علیه السلام) فرمودند : هیچ شرافت خانوداگیی چون فروتنی نیست . و زیور انسان شریف و بزرگزاده فروتنی است

گویندگان بی عمل را هم مرحوم شیخ بهایى چنین معرفی کردند:
آراسته ظاهریم و باطن نه چنان
القصّه چنانكه مى ‏نماییم نه‏ایم


امام سجاد علیه السلام در مقام مناجات با خدا عرض مى ‏كند:
خدایا از تو مى‏ خواهم كه مرا در برابر بندگانت به نشانه تواضع نرمخو كنى


امام صادق و امام حسن عسگری علیهما السلام در دو تعبیر فرمودند :
نشانه تواضع این است كه به هر كس برخورد كردى سلام كنى سلام که نام خدا می باشد و خداوند هم افشاء نام خود را دوست دارد. برای همین مصداق بارزی از تواضع را سلام کردن معرفی نموده اند

مولوی:
آب از بالا به پستى در رود
آنگه از پستى به بالا بررود
گندم از بالا به زیر خاك شد
بعد از آن او خوشه چالاك شد
دانه هر میوه آمد در زمین
بعد از آن سرها برآورد از دفین‏
اصل نعمتها ز گردون تا به خاك
زیر آمد شد غذاى جان پاك‏
از تواضع چون ز گردون شد به زیر
گشت جزو آدمى حىّ دلیر
پس صفات آدمى شد آن جماد
بر فراز عرش پرّان گشت شاد
كز جهان زنده ز اوّل آمدیم
باز از پستى سوى بالا شدیم


تواضع رهبران
امیر مؤمنان على (علیه السلام) در نامه خود به محمد بن ابى بكر چنین مى ‏فرماید
" بالهاى خود را براى آنها فرود آر! و در برابر آنها نرمش كن و چهره خود را گشاده دار، و میان آنان حتى در نگاه كردن مساوات كن.
حکایتی دیدم بدین مضمون که برخى شیعیان خواستند به احترام امام صادق علیه السلام حمّام را خلوت و به اصطلاح قُرق كنند، حضرت اجازه نداد و فرمود: نیازى به این كار نیست، زندگى مؤمن ساده‏ تر از این تشریفات است.
شخصى در حمّام، امام رضا (علیه السلام) را نشناخت و از او خواست تا او را كیسه بكشد، حضرت بدون معرّفى خود و با كمال وقار تقاضاى او را قبول كرد. همین كه آن شخص حضرت را شناخت، شروع به عذرخواهى كرد، حضرت او را دلدارى دادند.
همچنین نوشته اند «مردى آبله بر آورده بود و آبله او چرك برداشته و پوست آن رفته بود و بر حضرت پیغمبر - صلّى اللّه علیه و آله - داخل شد در وقتى كه آن حضرت به چیز خوردن مشغول بودند، آن شخص پهلوى هر كه نشست از پیش او برخاست، حضرت او را پهلوى خود نشانید و با او چیزى خورد»

اثرات کبر:

تنهایی و بی دوستی:
 امام علی(ع) فرمود: شخص متکبّر هیچ دوستی ندارد.(غرر الحکم،ص ۵۹۳).

زوال عقل:
امام باقر(ع) فرمود:در دل هیچ انسانی کبر وارد نمی شود مگر آن که عقلش به همان اندازه ناقص می شود، خواه کم باشد یا زیاد.(معانی الاخبار، ص۲۴۲).

خواری:
امام علی(ع) فرمود: عزّتی که در اثر تکبّر بدست آید خواری است.(غرر الحکم، ص۳۴).

دوری از خدا:
امام صادق(ع) فرمود: دورترین مردم از خدا کسانی هستند که تکبّر می ورزند.(کافی، ج۲، ص ۱۲۳).

نابودی:
امام علی(ع) فرمود: تکبّر بسیار، نابودی به همراه دارد.(غرر الحکم،ص۳۳۴).

تحقیر شدن در قیامت:
امام صادق(ع) فرمود: (روز قیامت) متکبّران به صورت مورچه در می آیند و مردم آن ها را پایمال می کنند تا آن که خداوند از حساب فارغ شود.(مشکاة الانوار،ص ۲۲۷).

جاودانگی در دوزخ:
«فَادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِینَ فِیها فَلَبِئْسَ مَثْوَی الْمُتَکَبِّرِینَ»(نحل، ۲۹)
 از درهای دوزخ درآئید و در آن جاودان باشید که جایگاه متکبّران بد است.

پیامبر(ص) فرمود: بیشتر اهل جهنّم متکبّرانند.(عقاب الاعمال،ص ۲۶۵).
 



مطالبی چند از وبلاگ:








توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.