بعضی نکات تفسیری از النوبة الثانیة
«وَ أُدْخِلَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»
کلمه خبیثه
آیت پیش وصف الحال كافران و بیگانگانست و مآل و مستقرّ ایشان و این آیت حكایت حال مؤمنانست و سرانجام كار ایشان مى‏گوید پس از آنك كار شمار برگزاردند و مرگ را گشتند هر كس را سزاى خویش دهند و بمستقرّ خود فرود آرند، دشمنان را بدوزخ و دوستان را ببهشت، آن گه بهشت را صفت كرد گفت: «تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ».
...
«خالِدِینَ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ»
اذن اینجا امرست و اطلاق و این رده معتزلیان و قدریان است كه ایشان معنى اذن علم مى‏گویند از بیم آن كه در آن آیت كه: «وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» خلاف معتقد ایشان بر ایشان لازم آید اگر بر اطلاق حمل كنند، و اگر چنانست كه ایشان مى‏گویند كه اذن بمعنى علم است درین آیت كه: «خالِدِینَ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ» پس كسى دیگر ایشان را در بهشت مى‏آرد نه اللَّه و نه بفرمان اللَّه و این كفر صریحست

...
ربّ العالمین در این آیت مثل زد كلمه شهادت را و ایمان و طاعات بنده را.
گفت مثل مؤمن در كلمه شهادت كه بر زبان دارد و ایمان و تصدیق كه در میان جان دارد و پذیرفتن احكام شریعت و اتّباع سنّت كه بدست دارد، راست مثل درخت خرماست كه بیخ بر جاى دارد استوار و شاخ بر هوا دارد باز، همچنین بنده مؤمن ایمان و معرفت در دل وى ثابت گشته و راسخ شده بتصدیق و اخلاص و شهادت زبان و خواندن قرآن و اعمال اركان از وى مى‏شود بى حجاب بر آسمان.

آن گه گفت: «تُؤْتِی أُكُلَها» ...
 گفته ‏اند كه تشبیه مؤمن بدرخت خرما از آن كرد كه هیچ درخت از روى معنى شبه آدمى ندارد مگر درخت خرما، نبینى هر درختى كه سر آن بر گیرند دیگر بار از اصل خود شاخ زند مگر درخت خرما كه چون (سر) وى برگیرند خشك شود، صفت آدمى همین است تا سر بر جاست همه تن برجاست چون سر نماند تن نیز نماند.

دیگر وجه آنست كه هر درختى بى لقاح بار دهد و درخت خرما بى لقاح بار ندهد.
مصطفى (ص) گفت: «خیر المال سكة مأبورة او مهرة مأمورة»، حال آدمى همینست.

سدیگر وجه آنست كه درخت خرما از فضله تربت آدم (ع) آفریده ‏اند.
...
«یُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا»
تثبیت آنست كه مؤمن را بر كلمه شهادت بر زبان و ایمان و تصدیق در دل مى‏دارد تا اگر از وى گناهى رود آن گناه ایمان وى باطل نگرداند مگر كه از وى جحود آید در توحید یا شك آرد در ایمان و تصدیق و نفع آن در دنیا و آخرت بوى مى‏رسد، در دنیا خون و مال وى معصوم و در آخرت بهشت باقى و سعادت جاویدى،
«بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ» این با بایمان متصلست،
جمهور مفسران بر آن ‏اند كه این آیت در سؤال قبر فرو آمد، آن ساعت كه بنده را در خاك نهند و فریشتگان از وى سؤال كنند كه: من ربّك و ما دینك و من نبیّك؟ فاذا قال العبد: اللَّه ربّى و محمد نبیّى و الاسلام دینى فقد ثبّته اللَّه عزّ و جلّ بالقول الثّابت فى الآخرة،...
...
«وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ»
قراءت عامّه كل ما سألتموه باضافتست مگر یعقوب كه وى كل بتنوین خواند و باین قراءت ما نفى است و معنى آنست كه داد شما را همه چیز كه آفرید، آن گه گفت: «ما سَأَلْتُمُوهُ» آن داد شما را كه هرگز نخواستید ازو كه آن آفرین ما را، ...


متن و ترجمه آیات کریمه از النوبة الاولى
«وَ أُدْخِلَ الَّذِینَ آمَنُوا» و در آرند ایشان را كه بگرویدند، «وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» و نیكیها كردند، «جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ» در بهشتهایى كه زیر درختان آن جویها روان باشد، «خالِدِینَ فِیها» جاویدان در آن، «بِإِذْنِ رَبِّهِمْ» و بخواست او، «تَحِیَّتُهُمْ فِیها سَلامٌ (23)» نواخت ایشان در آن بهشت سلام است،.

«أَ لَمْ تَرَ» نبینى، «كَیْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا» كه اللَّه مثل كه زد، چون زد، «كَلِمَةً طَیِّبَةً» سخنى خوش پاك، «كَشَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ» چون درختى خوش پاك، «أَصْلُها ثابِتٌ» بیخ آن استوار و محكم، «وَ فَرْعُها فِی السَّماءِ (24)» و شاخ آن در بالا.

«تُؤْتِی أُكُلَها» مى‏دهد بر خویش، «كُلَّ حِینٍ» هر هنگامى، «بِإِذْنِ رَبِّها» بخواست خداوند خویش، «وَ یَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ» و مثلها مى‏زند اللَّه مردمان را، «لَعَلَّهُمْ یَتَذَكَّرُونَ (25)» تا مگر به دریابند.

«وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِیثَةٍ» و مثل سخنى ناراست ناپاك، «كَشَجَرَةٍ خَبِیثَةٍ» چون درختیست ناخوش ناشیرین، «اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ» فرا جنبانیدند و درودند از سرزمین، «ما لَها مِنْ قَرارٍ (26)» آن را در زمین بیخ و آرام نه‏

«یُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا» استوار مى‏دارد و محكم، اللَّه گرویدگان را، «بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ» بآن سخن راست درست محكم، «فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا» هم درین جهان، «وَ فِی الْآخِرَةِ» و هم در آن جهان، «وَ یُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِینَ» و در گمراهى مى‏دارد اللَّه ناگرویدگان را، «وَ یَفْعَلُ اللَّهُ ما یَشاءُ (27)» و آن كند اللَّه كه خود خواهد.

«أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ بَدَّلُوا» نبینى ایشان را كه بدل كردند، «نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً» شكر نعمت اللَّه را بناسپاسى، «وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ» و فرود آوردند قوم خویش را، «دارَ الْبَوارِ (28)» در سراى تباهى و زیان و نومیدى.
«جَهَنَّمَ یَصْلَوْنَها» دوزخ رسند بآن، «وَ بِئْسَ الْقَرارُ (29)» و بد آرامگاه كه آنست.

«وَ جَعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً» و خداى را همتایان گفتند، «لِیُضِلُّوا عَنْ سَبِیلِهِ» تا گم شوند از راه او، «قُلْ تَمَتَّعُوا» گوى هم برین روزگار گذاشت مى بینید، «فَإِنَّ مَصِیرَكُمْ إِلَى النَّارِ (30)» كه بازگشت شما بآتش است.

«قُلْ لِعِبادِیَ الَّذِینَ آمَنُوا» گوى بندگان گرویده مرا، «یُقِیمُوا الصَّلاةَ» تا نماز بهنگام بپاى دارند، «وَ یُنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِیَةً» و نفقه كنند از آنچ ایشان را روزى دادیم نهان و آشكارا، «مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَ یَوْمٌ» پیش از آنك روزى آید، «لا بَیْعٌ فِیهِ وَ لا خِلالٌ (21)» كه در آن روز نه باز فروختن بود و نه میان ایشان دوستى.

«اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ» اللَّه آن كس است كه بیافرید هفت آسمان و هفت زمین، «وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً» و فرو فرستاد از آسمان آبى، «فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ» تا بیرون آورد بآن آب همه میوه‏ها، «رِزْقاً لَكُمْ» روزى شما را، «وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ» و روان كرد شما را كشتیها، «لِتَجْرِیَ فِی الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ» تا مى‏رود در دریا بفرمان او، «وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهارَ (32)» و جویهاى آب روان كرد شما را.

«وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَیْنِ» و روان كرد و تابان شما را آفتاب و ماه رنجور پیوسته رو، «وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّیْلَ وَ النَّهارَ (33)» و روان كرد شما را شبانروز.

«وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ» و داد شما را از هر چه خواستید ازو، «وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها» و اگر در ایستید كه نعمتهاى اللَّه شمارید نتوانید و در نیابید، «إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ (34)» این آدمى ستمكاریست نهمار ناسپاس.


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده
تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام
تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 30 (291)
تفسیر سوره اعراف 40 (301)


           **********
سوره انفال

تفسیر سوره انفال 01 (302)
تفسیر سوره انفال 05 (306)
تفسیر سوره انفال 07 (308)


           **********
سوره توبه

تفسیر سوره توبه 01 (309)
تفسیر سوره توبه 10 (318)
تفسیر سوره توبه 13 (321)


           **********
سوره یونس

تفسیر سوره یونس 01 (322)
تفسیر سوره یونس 05 (326)
تفسیر سوره یونس 09 (330)


           **********

سوره هود
تفسیر سوره هود 01 (331)



           **********
سوره یوسف


           **********
سوره رعد
تفسیر سوره رعد 01 (358)


           **********
سوره ابراهیم
تفسیر سوره ابراهیم 01 (368)
تفسیر سوره ابراهیم 04 (371)



           **********
سوره علق
تفسیر سوره علق

           **********
سوره قدر
تفسیر سوره قدر




مطالب اخیر وبلاگ :
حاتم طائی حسینی (زیباترین تصاویر عالم در اربعین)
هر حیوانی ؛ آدمی نیست !
تیغ برّان گر به دستت داد روزی روزگار
تفسیر سوره ابراهیم 03 (370)
تفسیر سوره ابراهیم 02 (369)
تفسیر سوره ابراهیم 01 (368)
تفسیر سوره رعد 10 (367)
تفسیر سوره رعد 09 (366)
گوهر ها و خرمهره ها ... !
شب و راز شب(و نوجوانی)
درون پیمایی (02)
درون پیمایی (01)
تفسیر سوره رعد 08 (365)
تفسیر سوره رعد 07 (364)
تفسیر سوره رعد 06 (363)
تفسیر سوره رعد 05 (362)
فتنه موجودات بالقوه خطرناک ... !
رونق کسب و کار فقط در گروه حذف دیرکرد بانکی است
آیا مهلت خداوند در حال اتمام است ؟!
موش مزاحمی بنام رژیم اسراییل
سنگ و پای لنگ (ضعیف کش ها)
ترامپ،تنها یک کالای سیاسی
تفسیر سوره رعد 04 (361)
تفسیر سوره رعد 03 (360)
سیستم مالی از نظر Ken O,Keefe
مسلط مکن جون منی بر سرم
مقامات یاوه گو (Trump)
تفسیر سوره رعد 02 (359)
تفسیر سوره رعد 01 (358)
جلوی هجمه های بانکها را بگیرید
بنی قنطوره ! (1)
بنی قنطوره ! (2)
تفسیر سوره یوسف 18 (357)
تفسیر سوره یوسف 17 (356)
تفسیر سوره یوسف 16 (355)
تفسیر سوره یوسف 15 (354)
تفسیر سوره یوسف 14 (353)
تفسیر سوره یوسف 13 (352)
تفسیر سوره یوسف 12 (351)
تفسیر سوره یوسف 11 (350)
تفسیر سوره یوسف 10 (349)
پس نپندارم که اینها مردمانند، ای رسول
حسین (ع) نیز خود چو باران است!
فیض سبقت ,ماجرای حسنین (ع)
خاک خوشبوی کربلا ؛ مسلخ عشاق بی بدیل
امام حسین(ع) و نعمت حاجت‌خواهی
گلچینی از سخنان گهربار حضرت امام حسین علیه السّلام
ظالم , علوی نیست !
شریف ترین از نظر امام حسین (ع)
منظومه ای از استاد گرمارودی درباره امام حسین(ع)




توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.