بعضی نکات تفسیری از النوبة الثانیة
«قالَتْ رُسُلُهُمْ أَ فِی اللَّهِ شَكٌّ»
اعمال کافران همچو خاکستر است

این آیت جواب كافرانست كه مى‏ گفتند: «إِنَّا لَفِی شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَنا إِلَیْهِ مُرِیبٍ» و استفهام بمعنى انكارست ...
ابتدا مى‏گوید در هستى و یكتایى و بى همتایى اللَّه در گمان مباشید و یقین دانید كه اوست یگانه خداوند بى نظیر و بى مانند، آفریدگار آسمان و زمین، چون مى دانید بى گمان كه آفریدگار كائنات اوست، پس بى گمان بدانید كه معبود و خداوند اوست، ...
...
«وَ ما كانَ لَنا أَنْ نَأْتِیَكُمْ بِسُلْطانٍ» این جواب ایشانست كه گفتند: «فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِینٍ».
...
«وَ اسْتَفْتَحُوا»
قومى گفتند این ضمیر كافران است و استفتاح ایشان عذاب خواستن است كه مى‏گفتند: «فَأَمْطِرْ عَلَیْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ عَجِّلْ لَنا قِطَّنا ائْتِنا بِما تَعِدُنا ائْتِنا بِعَذابٍ أَلِیمٍ».

قومى گفتند ضمیر پیغامبران است و استفتاح ایشان فتح خواستن است و نصرت بر كافران، و ربّ العزّه اجابت كرد و پیغامبران را و مسلمانان را بر كافران نصرت داد چنانك گفت: «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا كانَ حَقًّا عَلَیْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ‏ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ»...
...
«وَ بَرَزُوا» ...
برزوا بلفظ ماضى گفت و معنى مستقبل است كه این بروز بعد از فناء دنیا خواهد بود بقیامت مى‏گوید خلق بزمین محشر بهم آیند و تابع و متبوع بر هم رسند، «فَقالَ الضُّعَفاءُ» ... پس از آنك تابع و متبوع اهل ضلالت بعذاب رسیدند، پس روان و كمینان با مهتران و پیش روان خود گویند: «إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً» ... گویند ما پس روى شما كردیم و فرمان شما بردیم هیچ توانید كه امروز ازین عذاب كه بر ماست چیزى بگردانید و بكاهید از ما یا خود بردارید؟!
آن مستكبران و پیش روان جواب دهند: «لَوْ هَدانَا اللَّهُ لَهَدَیْناكُمْ»
گویند ما شما را آن نمودیم كه خود داشتیم و آن فرمودیم كه خود كردیم، پنداشتیم كه خود راه بریم و شما را راه نمائیم، ندانستیم كه خود بى راه بودیم و شما را بى راه كردیم، اگر اللَّه ما را راه صواب نمودى ما نیز راه صواب بشما نمودیمى تا هم ما را از عذاب نجات بودى و هم شما را،

آن گه در میان آتش و عذاب با یكدیگر گویند راه ما آنست كه صبر كنیم مگر فرج آید كه در دنیا هر كه صبر كرد فرج دید، پانصد سال در آن عذاب صبر كنند و ایشان را صبر بكار نیاید و سود ندارد، آن گه جزع در گیرند و گویند جزع كنیم مگر بر ما رحمت كنند، پانصد سال جزع همى كنند و كس را بر ایشان رحمت نیاید، آن گه نومید شوند و گویند: «سَواءٌ عَلَیْنا أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحِیصٍ» ...

«وَ قالَ الشَّیْطانُ» ...
چون كار خلق در قیامت بر گزارده آید و فصل و قضا تمام شود، بهشتیان ببهشت فرو آمده و دوزخیان بآتش رسیده، كافران روى بابلیس نهند و او را سرزنش كنند كه تو ما را باین روز بد افكندى كه در دنیا ما را راه كژ نمودى، آن گه ابلیس را در میان آتش منبرى نهند بآن منبر بر شود و ایشان را جواب دهد، گوید یا اهل النّار: «إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ» اى دوزخیان بدانید كه اللَّه شما را در دنیا وعده ‏اى داد كه این روز رستاخیز و بهشت و دوزخ و ثواب و عقاب بودنى است، آن وعده ‏اى بود راست و درست اللَّه وعده خود راست كرد و سزاى هر كس داد، « وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ» و من شما را وعده‏ اى دروغ دادم كه رستاخیز و بهشت و دوزخ نخواهد بود و شما را گفتم كه در كفر و معصیت نجاتست، آنچ گفتم باطل بود و آنچ وعده دادم خلاف آن بود، «وَ ما كانَ لِی عَلَیْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ» این سلطان بمعنى ملك است و قهر ... گفت: «وَ ما كانَ لَنا عَلَیْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ» اى من ملك فنقهر كم على الشّرك، بیرون ازین در همه قرآن سلطان بمعنى حجّتست و برهان.
ابلیس گوید مرا بر شما دست رسى و توانى نبود بآنچ شما را فرمودم و بر آن خواندم و نه شما را بقهر و غلبه بر آن داشتم كه مرا خود آن قهر و غلبه و امكان نبود، بیش از آن نیست كه شما را دعوتى كردم و وسوسه ‏اى انگیختم و شما دعوت من پاسخ كردید و باجابت مسارعت نمودید، «إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ» ... مرا ملامت مكنید ملامت خود كنید و گناه سوى خود نهید كه دعوت من بى حجّتى و برهانى اجابت كردید بعد از آن كه عداوت من با خود شناخته بودید، و ربّ العزّه با شما گفته: «لا یَفْتِنَنَّكُمُ الشَّیْطانُ كَما أَخْرَجَ أَبَوَیْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ»، «ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ» فاخرجكم من النّار، «وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِیَّ» فتخرجونى منها، امروز نه من شما را بكار آیم نه شما مرا بكار آیید، نه من شما را فریاد رس و نه شما مرا فریاد رس.
جاى دیگر گفت: «فَلا صَرِیخَ لَهُمْ وَ لا هُمْ یُنْقَذُونَ» اى لا مغیث لهم و لا غیاث، ایشان را خود فریاد رس نیست در آتش و رستگارى نیست از آتش.
جاى دیگر گفت: «وَ هُمْ یَصْطَرِخُونَ فِیها»، فریاد همى‏خوانند و كس ایشان را فریاد نرسد.
...

متن و ترجمه آیات از النوبة الاولى
«قالَتْ رُسُلُهُمْ» رسولان ایشان گفتند، «أَ فِی اللَّهِ شَكٌّ» در اللَّه نیز گمانى است؟، «فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» كردگار و آفریدگار آسمان و زمین، «یَدْعُوكُمْ» مى‏خواند شما را، «لِیَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ» تا بیامرزد شما را گناهان شما، «وَ یُؤَخِّرَكُمْ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى» و با پس دارد شما را تا هنگامى نام زد كرده، «قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا» گفتند كه نیستید شما مگر مردمانى همچون ما، «تُرِیدُونَ أَنْ تَصُدُّونا» مى‏خواهید كه برگردانید ما را، «عَمَّا كانَ یَعْبُدُ آباؤُنا» از پرستش آنچ پدران ما پرستیدند، «فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِینٍ (10)» بیارید بما حجتى روشن.

«قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ» فرا ایشان گفت رسولان ایشان، «إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ» نیستیم ما مگر مردمانى همچون شما، «وَ لكِنَّ اللَّهَ یَمُنُّ عَلى‏ مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ » لكن سپاس نهد اللَّه بر هر كه خواهد از بندگان خویش، «وَ ما كانَ لَنا» و نیست ما را، «أَنْ نَأْتِیَكُمْ بِسُلْطانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» كه بشما حجتى آریم مگر بفرمان اللَّه «وَ عَلَى اللَّهِ فَلْیَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (11)» و ایدون بادا كه گرویدگان توكل و پشتى دارى بر خداى دارند.

«وَ ما لَنا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ» و چرا كه ما پشتى نداریم و توكل نكنیم بر اللَّه، «وَ قَدْ هَدانا سُبُلَنا» و اوست كه راه نمود ما را براههاى راست ما، «وَ لَنَصْبِرَنَّ» و بر آنیم كه شكیبایى كنیم، «عَلى‏ ما آذَیْتُمُونا» بر آن رنجها كه شما مى‏نمائید ما را، «وَ عَلَى اللَّهِ فَلْیَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ (12)» و ایدون بادا كه بر خداى تعالى توكل دارند متوكلان.

«وَ قالَ الَّذِینَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ» كافران گفتند رسولان خویش را، «لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنا» كه بیرون كنیم شما را از زمین خویش، «أَوْ لَتَعُودُنَّ فِی مِلَّتِنا» یا باز گردید و در كیش ما آئید، «فَأَوْحى‏ إِلَیْهِمْ رَبُّهُمْ» پیغام داد خداوند ایشان بایشان «لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمِینَ (13)» كه ما خود آن ستمكاران را هلاك كنیم.

«وَ لَنُسْكِنَنَّكُمُ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ» و شما را در زمین نشانیم پس ایشان «ذلِكَ لِمَنْ خافَ مَقامِی» این پاداش آن كس راست كه گرویده است برستاخیز و ایستادن شمار را، «وَ خافَ وَعِیدِ (14)» و ببیم است از وعید من.

«وَ اسْتَفْتَحُوا» و عذاب خواستند گفتند كه میان ما و میان رسولان كار برگزار و بر گشاى، «وَ خابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِیدٍ (15)» و نومید ماند هر گردن كشى شوخ.

«مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ» دوزخ پیش او فا، «وَ یُسْقى‏ مِنْ ماءٍ صَدِیدٍ (16)» و مى‏ آشامانند او را از آبى زردابه وقیح «یَتَجَرَّعُهُ» در دهن مى‏كشد آن را، «وَ لا یَكادُ یُسِیغُهُ» و نمى‏تواند كه روان فرو برد آن را، «وَ یَأْتِیهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ» و مى‏رسد باو درد مرگ از هر جاى، «وَ ما هُوَ بِمَیِّتٍ» و آنكه مردنى نه، «وَ مِنْ وَرائِهِ عَذابٌ غَلِیظٌ (17)» و پیش او فا باز عذابى سختر از آن و ستبرتر از آن.

«مَثَلُ الَّذِینَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ أَعْمالُهُمْ» مثل كردار ایشان كه بخداوند خویش كافر شدند، «كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ» چون خاكسترى خشك كه باد در آن زور گرفت، «فِی یَوْمٍ عاصِفٍ» در روزى سخت باد، «لا یَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى‏ شَیْ‏ءٍ» باد شاه نشوند و درنیابند از آن كردگار كه كردند بر هیچیز، «ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِیدُ (18)» آنست آن گمراهى و تباهى دور.

«أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ» نمى‏بینى كه اللَّه بیافرید هفت آسمان و هفت زمین بیكتایى و توانایى، «إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْكُمْ» اگر خواهد ببرد شما را، «وَ یَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِیدٍ (19)» و آفریده‏ اى آرد نو.

«وَ ما ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِیزٍ (20)» و آن بر اللَّه نه سخت است نه دشوار.

«وَ بَرَزُوا لِلَّهِ جَمِیعاً» و بیرون آیند خوانندگان اللَّه همه بیكبار، «فَقالَ الضُّعَفاءُ لِلَّذِینَ اسْتَكْبَرُوا» پس روان گویند گردن گردن‏كشان را، «إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً» كه ما شما را پس روان بودیم «فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذابِ اللَّهِ مِنْ شَیْ‏ءٍ» امروز ما را بكار آیید و از عذاب ما چیزى بردارید، «قالُوا» گویند، «لَوْ هَدانَا اللَّهُ لَهَدَیْناكُمْ» اگر اللَّه ما را راه نمودى ما هم شما را راه نمودیمى «سَواءٌ عَلَیْنا» یكسانست بر ما، «أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا» خروش كنیم یا شكیبایى كنیم، «ما لَنا مِنْ مَحِیصٍ (21)» ما را دورى یافت نیست از عذاب و نه رستن.

«وَ قالَ الشَّیْطانُ» و دیو گوید، «لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ» آن گه كه كار شمار برگزارده آید، «إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ» خداى شما را وعده داد وعده‏ اى درست راست، «وَ وَعَدْتُكُمْ» و من شما را وعده دادم «فَأَخْلَفْتُكُمْ» و آنچ گفتم نكردم، «وَ ما كانَ لِی عَلَیْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ» و مرا بر شما دست رسى نبود و توانى، «إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ» مگر آنك خواندم شما را، «فَاسْتَجَبْتُمْ لِی» و پاسخ كردید مرا، «فَلا تَلُومُونِی» مرا مه نكوهید، «وَ لُومُوا أَنْفُسَكُمْ» خویشتن را نكوهید، «ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ» نه من فریاد رس شماام، «وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِیَّ» و نه شما فریاد رس من، «إِنِّی كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ» كه من كافر بودم بآنچ شما انباز گرفتید مرا در آن پیش، «إِنَّ الظَّالِمِینَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ (22)» كافران را فردا عذابى درد نماى است.


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده
تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام
تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 30 (291)
تفسیر سوره اعراف 40 (301)


           **********
سوره انفال

تفسیر سوره انفال 01 (302)
تفسیر سوره انفال 05 (306)
تفسیر سوره انفال 07 (308)


           **********
سوره توبه

تفسیر سوره توبه 01 (309)
تفسیر سوره توبه 10 (318)
تفسیر سوره توبه 13 (321)


           **********
سوره یونس

تفسیر سوره یونس 01 (322)
تفسیر سوره یونس 05 (326)
تفسیر سوره یونس 09 (330)


           **********

سوره هود
تفسیر سوره هود 01 (331)



           **********
سوره یوسف


           **********
سوره رعد
تفسیر سوره رعد 01 (358)


           **********
سوره ابراهیم
تفسیر سوره ابراهیم 01 (368)
تفسیر سوره ابراهیم 02 (369)



           **********
سوره علق
تفسیر سوره علق

           **********
سوره قدر
تفسیر سوره قدر




مطالب اخیر وبلاگ :
تفسیر سوره ابراهیم 01 (368)
تفسیر سوره رعد 10 (367)
تفسیر سوره رعد 09 (366)
گوهر ها و خرمهره ها ... !
شب و راز شب(و نوجوانی)
درون پیمایی (02)
درون پیمایی (01)
تفسیر سوره رعد 08 (365)
تفسیر سوره رعد 07 (364)
تفسیر سوره رعد 06 (363)
تفسیر سوره رعد 05 (362)
فتنه موجودات بالقوه خطرناک ... !
رونق کسب و کار فقط در گروه حذف دیرکرد بانکی است
آیا مهلت خداوند در حال اتمام است ؟!
موش مزاحمی بنام رژیم اسراییل
سنگ و پای لنگ (ضعیف کش ها)
ترامپ،تنها یک کالای سیاسی
تفسیر سوره رعد 04 (361)
تفسیر سوره رعد 03 (360)
سیستم مالی از نظر Ken O,Keefe
مسلط مکن جون منی بر سرم
مقامات یاوه گو (Trump)
تفسیر سوره رعد 02 (359)
تفسیر سوره رعد 01 (358)
جلوی هجمه های بانکها را بگیرید
بنی قنطوره ! (1)
بنی قنطوره ! (2)
تفسیر سوره یوسف 18 (357)
تفسیر سوره یوسف 17 (356)
تفسیر سوره یوسف 16 (355)
تفسیر سوره یوسف 15 (354)
تفسیر سوره یوسف 14 (353)
تفسیر سوره یوسف 13 (352)
تفسیر سوره یوسف 12 (351)
تفسیر سوره یوسف 11 (350)
تفسیر سوره یوسف 10 (349)
پس نپندارم که اینها مردمانند، ای رسول
حسین (ع) نیز خود چو باران است!
فیض سبقت ,ماجرای حسنین (ع)
خاک خوشبوی کربلا ؛ مسلخ عشاق بی بدیل
امام حسین(ع) و نعمت حاجت‌خواهی
گلچینی از سخنان گهربار حضرت امام حسین علیه السّلام
ظالم , علوی نیست !
شریف ترین از نظر امام حسین (ع)
منظومه ای از استاد گرمارودی درباره امام حسین(ع)
ریشه وهابیت
امام حسین علیه السلام و مناظره در دین
تفسیر سوره یوسف 09 (348)




توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.