نکاتی تفسیری از النوبة الثانیة
«تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ» یاد خدا مایه آرامش دلها
اینجا دو قول گفته ‏اند:
یكى آنست كه ذكر بمعنى وعد است، میگوید وعده ‏هایى كه اللَّه تعالى داد مؤمنانرا در غیب از نعیم بهشت و دیدار و رضاء باقى، دلهاى ایشان بى گمان مى‏پذیرد و استوار مى‏دارد و مى‏آرامد و بآن شاد مى‏شود.

قول دیگر آنست كه باین ذكر زبان خواهد، یعنى تطمئن قلوبهم بذكرهم اللَّه بالسنتهم او بالسنة غیرهم دلهاى ایشان آرام گیرد و بنازد چون ذكر و ثناء خداى تعالى بر زبان رانند یا از دیگرى شنوند.

... «الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ طُوبى‏ لَهُمْ»
گفته‏ اند كه طوبى نام بهشتست بلغت حبشه. ابن عباس گفت طوبى درختى است در بهشت اصل آن در سراى على بن ابى طالب (ع) و در هر خانه ‏اى و غرفه‏ اى از غرفهاى مؤمنان از آن شاخى.
و در خبرست از مصطفى (ص) پرسیدند كه یا رسول اللَّه ما طوبى؟ طوبى چیست؟ گفت: «شجرة اصلها فى دارى و فرعها على اهل الجنّة»
درختى كه اصل آن در سراى من و شاخه‏هاى آن در سراى مؤمنان، وقتى دیگر از وى پرسیدند جواب داد: «شجرة اصلها فى دار على و فرعها على اهل الجنّة»
گفتند یا رسول اللَّه یك بار چنان جواب دادى و یك بار چنین،
گفت: «دارى و دار علىّ غدا واحدة فى مكان واحد».

...
«كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ» «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ»
رسول امّت در این آیت امّت دعوت ‏اند، جهانداران كه در جهانند مؤمن و كافر، مخلص و منافق، صدیق و زندیق همه در تحت آن شود، همانست كه مصطفى (ص) گفت: «انا حظكم من الانبیاء و انتم حظى من الامم»،

«لِتَتْلُوَا عَلَیْهِمُ الَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْكَ» یعنى القرآن، «وَ هُمْ یَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ»
این آیت روز حدیبیه فرو آمد كه كافران از رسول (ص) صلح نامه خواستند، رسول خدا (ص) على (ع) را گفت: اكتب بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم.
...
«وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ»
سبب نزول این آیت آن بود كه قریش بهم آمدند، گفتند یا محمد: اگر میخواهى كه ترا پس رو باشیم و بتو ایمان آریم این كوه‏هاى مكه باین قرآن روان گردان، از جاى خویش ببر تا زمین مكه بر ما فراخ شود و چشمه ‏هاى آب روان پدید آر تا كشت زار كنیم و درخت نشانیم كه تو بر خداى خویش نه كم از داود پیغامبرى كه اللَّه تعالى كوه‏ها مسخر او كرد تا با وى تسبیح مى‏كرد، و همچنین باد ما را مسخر كن تا مركب ما شود ازینجا تا بشام از بهر تجارت و قضاء حاجت كه نه تو بر خداوند خویش كم از سلیمان پیغامبرى كه باد وى را مسخر بود، و نیز جدّ خویش را قصى از بهر ما زنده گردان یا آن كس كه میخواهیم ازین مردگان تا از وى پرسیم كه آنچ تو آوردى حق است یا باطل
چون ایشان بر مصطفى (ص) اقتراح این آیات كردند، رب العالمین بجواب ایشان این آیت فرستاد: « وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً» اى و لو انّ كتابا، «سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتى‏»
...
«أَ فَمَنْ هُوَ قائِمٌ» ...
مى‏گوید یا محمد مشركان را بگوى اگر این اصنام خداى را انبازان ‏اند ایشان را آن نام بر نهید و بآن نام خوانید كه دلالت كند بر استحقاق الهیّت و صحت شركت، چون نام خالق اگر مى‏آفرینند و رازق اگر روزى مى‏دهند و محیى و ممیت اگر احیاء و اماتت مى‏كنند و گر نه بمجرّد آنك ایشان را خدایان خوانید حجّت درست نیاید و بر استحقاق الهیت دلالت نكند، پس گفت: «أَمْ تُنَبِّئُونَهُ»
...
«وَ الَّذِینَ آتَیْناهُمُ الْكِتابَ یَفْرَحُونَ»
مؤمنان اهل كتاب ‏اند، عبد اللَّه سلام و اصحاب وى و نجاشى و اصحاب وى كه در تورات و انجیل نام رحمن بسیار دیده بودند و خوانده و در قرآن بابتداء اسلام كم مى‏دیدند و از آن اندوهگن مى‏بودند، تا این آیت آمد: «قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ» ایشان شاد شدند و فرح نمودند چون نام رحمن شنیدند و مشركان كافر گشتند و در كفر بیفزودند، ربّ العزّه مشركان را گفت: «وَ هُمْ یَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ» و مؤمنان اهل كتاب را گفت: «یَفْرَحُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَیْكَ»

و همان مشركان را گفت: «وَ مِنَ الْأَحْزابِ مَنْ یُنْكِرُ بَعْضَهُ»...گفته‏ اند این بعض از آن بعضها است كه بمعنى كلّ است در قرآن، ...

«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ وَ جَعَلْنا لَهُمْ أَزْواجاً وَ ذُرِّیَّةً»
این جواب بوجهل است و عبد اللَّه بن ابى امیّه و مشركان قریش كه بر رسول خداى اقتراح آیات مى‏كردند من تسییر الجبال و غیره مى‏گویند هرگز هیچ پیغامبر نیامد تا نفرستادند و هیچ پیغامبر خود نبود و نتواند كه آید مگر بدستورى اللَّه تعالى و بعلم او و فرمان او و هیچ پیغامبر را قدرت آن ندادند كه از بر خویش و از نزدیك خویش آیتى آرد بقوم خویش چنانك ایشان خواهند مگر كه اللَّه تعالى فرستد كه قادر بر انزال آیات جز اللَّه تعالى نیست و اللَّه تعالى آن گه فرستد كه خود خواهد و خود داند كه هر وقتى را حكمى بود، «لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ» اى لكلّ ما اقترحوا اجل یقع فیه مى‏گوید هر هنگامى را كه اللَّه تعالى تقدیر كرده و هر كارى را كه رانده كتابى است كه در آن اثبات كرده و نوشته، پس هیچ آیت نیاید مگر بآن هنگام كه حكم كرده در آن كتاب و روا باشد كه «إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» اینجا سخن قطع كنى، آن گه «لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ» جواب مؤمنانست و رسول خدا كه بتعجیل نصرت میخواستند و استفتاح دشمن، ربّ العزّه گفت هر هنگامى را نوشته ایست و هر كارى را حكمى كه آن كى خواهد بود، اى لكلّ امر قضاء اللَّه كتاب كتبه فهو عنده. و قیل هذا من المقلوب اى لكل كتاب ینزل من السماء اجل و وقت معلوم ینزل فیه.


متن و ترجمه آیات در النوبة الاولى
«الَّذِینَ آمَنُوا» ایشان كه بگرویدند، «وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ» و مى‏آرامد دلهاى ایشان بیاد خدا، «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » (28) بدانید كه یاد كرد خداى آنست كه بآن دلها آرامد.

«الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» ایشان كه بگرویدند و كارهاى نیك كردند، «طُوبى‏ لَهُمْ» ایشانراست زندگانى خوش، «وَ حُسْنُ مَآبٍ » (29) و باز گشتن گاه نیكو.

«كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ» چنانك ترا فرستادیم، «فِی أُمَّةٍ» در امّتى، «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ» كه گذشت پیش ایشان، «لِتَتْلُوَا عَلَیْهِمُ الَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْكَ» تا بر ایشان خوانى آنچ پیغام دادیم بتو، «وَ هُمْ یَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ» و ایشان بنام برد رحمن و یاد كرد او كافر میشوند، «قُلْ هُوَ رَبِّی» بگو رحمن خداوند منست، «لا إِلهَ إِلَّا هُوَ» نیست خدایى جز او، «عَلَیْهِ تَوَكَّلْتُ» پشت باو باز كردم، «وَ إِلَیْهِ مَتابِ » (30) و بازگشت من باوست.

«وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً» اگر هرگز قرآنى بودى، «سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ» كه بان كوه روان كردندى، «أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ» یا بآن زمین بریدندى، «أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتى‏» یا بان مرده را سخن شنوانیدندى، «بَلْ لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِیعاً» بلكه خدایراست فرمان و كار همه، «أَ فَلَمْ یَیْأَسِ الَّذِینَ آمَنُوا» بجاى نیازند یك بار گرویدگان، «أَنْ لَوْ یَشاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِیعاً» كه اگر اللَّه تعالى خواستى همه ناگرویدگان را راه نمودى بیكبار، «وَ لا یَزالُ الَّذِینَ كَفَرُوا» و همیشه كافران و ناگرویدگان، «تُصِیبُهُمْ بِما صَنَعُوا» مى رسد بایشان بفعل بد كه كردند، «قارِعَةٌ» مصیبتى سخت و داهیه ‏اى صعب، «أَوْ تَحُلُّ قَرِیباً مِنْ دارِهِمْ» یا تو فرود آیى ناگاه بر در سراى ایشان، «حَتَّى یَأْتِیَ وَعْدُ اللَّهِ» صبر كن تا وعده‏ اى كه اللَّه تعالى داد بیاید، «إِنَّ اللَّهَ لا یُخْلِفُ الْمِیعادَ » (31) اللَّه تعالى كژ نكند وعده خویش.

«وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ» و افسوس كردند بر فرستادگان پیش از تو، «فَأَمْلَیْتُ لِلَّذِینَ كَفَرُوا» درنگ دادم كافران را، «ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ» آن گه فرا گرفتم ایشان را، «فَكَیْفَ كانَ عِقابِ » (32) چون بود سرانجام نمودن من‏ دشمنان را.

«أَ فَمَنْ هُوَ قائِمٌ عَلى‏ كُلِّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ» آن كس كه بر ایستاد دارد بنگاه بانى، وى كردار خلق شمارد و اسرار و انفاس ایشان سنجد و الحاظ و الفاظ ایشان شمرد، همچون كسى است كه این هیچ نتواند و ندارد، «وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ» و اللَّه را انبازان گفتند، «قُلْ سَمُّوهُمْ» بگوى ایشان را صفت كنید، «أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِما لا یَعْلَمُ فِی الْأَرْضِ» یا اللَّه تعالى را خبرى مى‏كنید كه او نداند آن را در زمین، «أَمْ بِظاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ» یا هر چه فراز آید همى ‏گویید، «بَلْ زُیِّنَ لِلَّذِینَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ» بلكه برآراستند كافران را مكر ایشان، «وَ صُدُّوا عَنِ السَّبِیلِ» و برگشتند از راه حقّ و برگردانیدند، «وَ مَنْ یُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ » (33) و هر كه را اللَّه تعالى گمراه كرد او را نیست راهنمایى.

«لَهُمْ عَذابٌ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا» ایشان را عذابى است درین جهان، «وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَقُّ» و براستى كه عذاب آن جهان سختتر، «وَ ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ » (34) و نیست ایشان را از اللَّه تعالى كوشنده ‏اى یا باز پوشنده ‏اى.

«مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ» بیان و صفت آن بهشت كه متّقیان را بآن وعده دادند، «تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ» آنست كه میرود زیر درختان آن جویها «أُكُلُها دائِمٌ» خوردنى آن و میوه‏ هاى آن پیوسته است بر درختان، «وَ ظِلُّها» و سایه آن پاینده، «تِلْكَ عُقْبَى الَّذِینَ اتَّقَوْا» سرانجام پرهیزكاران آنست، «وَ عُقْبَى الْكافِرِینَ النَّارُ» (35)» و سرانجام كافران آتش.

«وَ الَّذِینَ آتَیْناهُمُ الْكِتابَ» و ایشان كه ایشان را تورات و انجیل دادیم، «یَفْرَحُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَیْكَ» شادند ایشان بآنچ بتو فرستاده آمد، «وَ مِنَ الْأَحْزابِ مَنْ یُنْكِرُ بَعْضَهُ» و از سپاهها كسانى ‏اند كه بلختى از آن كافراند، «قُلْ إِنَّما أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ وَ لا أُشْرِكَ بِهِ» گوى مرا فرمودند تا اللَّه را پرستم و با وى انباز نگیرم، «إِلَیْهِ أَدْعُوا وَ إِلَیْهِ مَآبِ » (36) با او مى‏خوانم و خود با او مى‏گردم.

«وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ حُكْماً عَرَبِیًّا» و هم چنان فرستادیم این نامه را نامه عربى و این دین را دین عربى، «وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ» و اگر پى برى بخوش آمدهاى ایشان، «بَعْدَ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ» پس آن كه بتو آمد از علم «ما لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا واقٍ » (37) ترا از خداى تعالى نه باز دارنده ایست و نه یارى.

«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلًا مِنْ قَبْلِكَ» و فرستادیم فرستادگان پیش از تو، «وَ جَعَلْنا لَهُمْ أَزْواجاً وَ ذُرِّیَّةً» و ایشان را با زنان و فرزندان كردیم، «وَ ما كانَ لِرَسُولٍ أَنْ یَأْتِیَ بِآیَةٍ» و نبود هیچ پیغامبرى را كه آید و آیتى آرد، «إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» مگر بدستورى اللَّه تعالى، «لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ » (38) هر هنگامى را نوشته ایست.


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده
تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام
تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 30 (291)
تفسیر سوره اعراف 40 (301)


           **********
سوره انفال

تفسیر سوره انفال 01 (302)
تفسیر سوره انفال 05 (306)
تفسیر سوره انفال 07 (308)


           **********
سوره توبه

تفسیر سوره توبه 01 (309)
تفسیر سوره توبه 10 (318)
تفسیر سوره توبه 13 (321)


           **********
سوره یونس

تفسیر سوره یونس 01 (322)
تفسیر سوره یونس 05 (326)
تفسیر سوره یونس 09 (330)


           **********

سوره هود
تفسیر سوره هود 01 (331)



           **********
سوره یوسف

تفسیر سوره رعد 07 (364)


           **********
سوره علق
تفسیر سوره علق

           **********
سوره قدر
تفسیر سوره قدر




مطالب اخیر وبلاگ :
تفسیر سوره رعد 06 (363)
تفسیر سوره رعد 05 (362)
فتنه موجودات بالقوه خطرناک ... !
رونق کسب و کار فقط در گروه حذف دیرکرد بانکی است
آیا مهلت خداوند در حال اتمام است ؟!
موش مزاحمی بنام رژیم اسراییل
سنگ و پای لنگ (ضعیف کش ها)
ترامپ،تنها یک کالای سیاسی
تفسیر سوره رعد 04 (361)
تفسیر سوره رعد 03 (360)
سیستم مالی از نظر Ken O,Keefe
مسلط مکن جون منی بر سرم
مقامات یاوه گو (Trump)
تفسیر سوره رعد 02 (359)
تفسیر سوره رعد 01 (358)
جلوی هجمه های بانکها را بگیرید
بنی قنطوره ! (1)
بنی قنطوره ! (2)
تفسیر سوره یوسف 18 (357)
تفسیر سوره یوسف 17 (356)
تفسیر سوره یوسف 16 (355)
تفسیر سوره یوسف 15 (354)
تفسیر سوره یوسف 14 (353)
تفسیر سوره یوسف 13 (352)
تفسیر سوره یوسف 12 (351)
تفسیر سوره یوسف 11 (350)
تفسیر سوره یوسف 10 (349)
پس نپندارم که اینها مردمانند، ای رسول
حسین (ع) نیز خود چو باران است!
فیض سبقت ,ماجرای حسنین (ع)
خاک خوشبوی کربلا ؛ مسلخ عشاق بی بدیل
امام حسین(ع) و نعمت حاجت‌خواهی
گلچینی از سخنان گهربار حضرت امام حسین علیه السّلام
ظالم , علوی نیست !
شریف ترین از نظر امام حسین (ع)
منظومه ای از استاد گرمارودی درباره امام حسین(ع)
ریشه وهابیت
امام حسین علیه السلام و مناظره در دین
تفسیر سوره یوسف 09 (348)
تفسیر سوره یوسف 08 (347)
تفسیر سوره یوسف 07 (346)
گناه از عالم زشت تر است
تفسیر سوره یوسف 06 (345)
تفسیر سوره یوسف 05 (344)
تفسیر سوره یوسف 04 (343)
تفسیر سوره یوسف 03 (342)
تفسیر سوره یوسف 02 (341)
تفسیر سوره یوسف 01 (340)
حرامخواران (دیرکردهای بانکی مصداق حرامخواری است)
نردبان ملکوت




توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.