النوبة الثالثة
قوله تعالى: وَ كَتَبْنا لَهُ فِی الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَیْ‏ءٍ مَوْعِظَةً الایة
نوآوران در دین خدا
در آثار آورده ‏اند از آن موعظتها كه رب العزّة در الواح نبشت از بهر موسى، و بوى داد، این بود كه:

یا موسى ! اگر خواهى كه بدرگاه عزّت ما ترا آب‏رویى بود، و بقربت و زلفت ما مخصوص باشى، یتیمان را نیكودار، و درویشان را خوار مكن.

اى موسى! من یتیمان را نوازنده ‏ام و نیك خواه، و بر درویشان مهربان و بخشاینده، بنواز آن كس را كه من نوازم. مران آن كس را كه من خوانم.

مصطفى (ص) درویشان را گفت: « الفقراء الصبر هم جلساء اللَّه عزّ و جلّ یوم القیامة»،
و یتیمان را گفت: « اذا بكى الیتیم اهتزّ عرش الرّحمن لبكائه، فیقول اللَّه عزّ و جلّ من ارضاه ارضیته ».

اى موسى! خواهى كه من براى تو با فریشتگان مباهات كنم بى آزار باش، و سنگ و خار از راه مسلمانان دور كن.
الایمان بضع و سبعون شعبة، اعلاها شهادة أن لا اله الا اللَّه، و أدناها اماطة الاذى عن الطریق.

اى موسى! خواهى كه دعاء ترا اجابت كنم خلق نیكو گیر و علم آموز، و دیگران را علم درآموز، كه من علما را گرامى كردم كه ایشان را علم دادم، و خاك بر ایشان خوش كنم، و گور بر ایشان منوّر كنم، و موسع كنم، و فردا ایشان را در زمره انبیا حشر كنم.

مصطفى گفت: « تدرون ما قال لى جبرئیل؟ قال: یا محمّد! لا تحقرنّ عبدا آتاه اللَّه علما، فانّ اللَّه عزّ و جلّ لم یحقّره حین علّمه. انّ اللَّه جامع العلماء فى بقیع واحد، فیقول لهم: انّى لم استودعكم علمى الا لخیر اردته بكم. قد غفرت لكم على ما كان منكم».

وَ كَتَبْنا لَهُ فِی الْأَلْواحِ
از آن نواختها و لطفها كه اللَّه با موسى كرد یكى آن بود كه:
بر مقام مناجات او را بداشت، و تورات از بهر وى بز آن الواح نبشت، چنان كه پرخوان روش قلم بر لوح بر گوش موسى میرسید.

اى موسى! امروز بنام ما قناعت كن، و در نبشته ما نظر كن، تا ترا تسلى بود، من منع من النّظر تسلّى بالاثر.

اى موسى
من بكمال حكمت خود چنین حكم كرده‏ ام كه تا محمّد مرا نبیند، و امت محمّد مرا نبینند، دیدار بكسى ننمایم، و من حكم خود نگردانم و در آن تبدیل نیاورم: ما یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَیَّ.
موسى گفت: بار خدایا! و من امّة محمّد؟ این امة محمّد كه‏ اند؟
قال: خیر امّة اخرجت للنّاس یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنكر، و یؤمنون بالكتاب الاوّل‏ و الكتاب الآخر، و یقاتلون اهل الضلالة حتى یقاتلوا الاعور الدجال، و هم المستجیبون و المستجاب بهم، و الشافعون و المشفوع لهم، مصاحفهم فى صدورهم یصفون فى صلوتهم صفوف الملائكة، اصواتهم فى مساجدهم كدوى النّحل، كرّمناهم و اصطفیناهم فمنهم ظالم لنفسه و منهم مقتصد و منهم سابق بالخیرات باذن اللَّه.
قال موسى: یا ربّ فاجعلهم امتى.
قال: هى امّة احمد.

فَخُذْها بِقُوَّةٍ

اشارتى عزیز است كه گرفتن بغایت ؛ دلیل قربت است،
پس گفت: وَ أْمُرْ قَوْمَكَ یَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها

فرق است میان این گرفتن و آن گرفتن.
آن گرفتن از حق و این گرفتن از خلق،
آن گرفتن موسى از مولى،
و این گرفتن قوم از موسى.
آن گرفتن از روى تحقیق زلفت و تأكید وصلت،
و این گرفتن از روى قبول خدمت و التزام طاعت.

سَأُرِیكُمْ دارَ الْفاسِقِینَ
این دار الفاسقین بر لسان اهل معرفت اشارت است بنفس امّاره و دل خراب.
نفس امّاره منبع شهوات است و دل خراب معدن غفلت،
چنان كه در منزل خراب كس ننشیند و آرام نگیرد، در دل خراب طاعت منزل نكند، و در آن خیر نگیرد، و از وى عبادت نیاید، نعوذ باللّه من درك الشقاء.

سَأَصْرِفُ عَنْ آیاتِیَ الَّذِینَ یَتَكَبَّرُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ
تكبر بر دو قسم است: یكى بحق یكى به بى حق،
آنچه بحق است تكبّر درویشان است بر توانگران.
عالى همت باشند، و بحق توانگر دل، و از عرش و ما دون آن همت بر گذاشته، دل از خلق بریده، و با مهر حق پرداخته، همتى مه از دنیا و مرادى به از عقبى، و اشتیاقى با دیدار مولى.
قال الواسطى: التكبّر بالحقّ هو التكبر على الاغنیاء و الفسقة و على الكفّار و اهل البدع، فقد روى فى الاثر: القوا الفساق بوجوه مكفهرّة.

و آنچه به بى حق است تكبر توانگران است و جهانداران بر درویشان، و هو المراد بقوله تعالى: یَتَكَبَّرُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ.

 و قال ابن عطاء فى هذه الایة: ...گفت: دلها و سرهاى ایشان از روش بر بند آرم، و هستى ایشان حجاب ایشان گردانم، و راه خود بر ایشان فرو گیرم، تا هیچ نتوانند كه در عالم قدس و ملكوت اعلى در سرّ جولان كنند، از دیدن عجائب ملكوت بازمانده، و با نفس و خلق دنیا انس گرفته، ذوق طعم وجود نیافته، و از كرائم احوال اهل خصوص بى‏خبر مانده، هرگز خود را روز دولتى نادیده، و نه گل وصلتى او را شكفته. بیچاره كسى كه او را از این حدیث بویى نه، او را از دریا كسان چیست كه او را جویى نه.

وَ إِنْ یَرَوْا سَبِیلَ الرُّشْدِ لا یَتَّخِذُوهُ سَبِیلًا

از روى اشارت میگوید:
نه هر كه راه دید براه رفت،
و نه هر كه بشناخت توفیق عمل یافت.

رب العزة خبر میدهد از بیگانگان میگوید: وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَیْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا.
پس هر كه حق را بحقى بشناخت تا توفیق نیابد و بدان عمل نكند بكار نیست،
و هر كه باطل را بباطلى بشناخت تا از اتباع آن باطل او را عصمت نبود در آن شناخت فائدة نیست.
مصطفى (ص) ازینجا گفت: اللّهمّ ارنا الحقّ حقا و ارزقنا اتباعه، و ارنا الباطل باطلا و ارزقنا اجتنابه.

وَ اتَّخَذَ قَوْمُ مُوسى‏ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ حُلِیِّهِمْ عِجْلًا الایة
سهل بن عبد اللَّه گفت: هر چه در دنیا بنده را از حق برگرداند، و از طاعت وى باز دارد، آن عجل اوست، و او پرستنده آن.
عبده عجل در بنى اسرائیل تخلص آن گه یافتند كه خویشتن را بفرمان بكشتند، چنان كه گفت جل جلاله: فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ.
همچنین تخلص بنده در راه حقیقت آن گه حاصل شود كه از حظوظ و اسباب پاك گردد، لا بل كه هر چه دون حق بیزار شود، چنان كه گفته ‏اند:

بیزار شو از هر چه بكون اندر
تا باشى یار غار آن دلبر


أَ لَمْ یَرَوْا أَنَّهُ لا یُكَلِّمُهُمْ الایة
هذا یدل على استحقاق الحقّ، النعت بأنّه متكلم جل جلاله یخاطب الخلق و یكلم العبد، و أن ملوك الارض اذا جلّت رتبتهم استنكفوا ان یخاطبوا خدمهم بلسانهم، و بخلاف هذا اجرى الحق سنّته مع عباده المؤمنین.
اما الاعداء فیقول لهم: اخْسَؤُا فِیها وَ لا تُكَلِّمُونِ، و امّا المؤمنون‏
فقال النّبی: ما منكم من احد الا یكلّمه ربّه لیس بینه و بینه ترجمان، و فى معناه انشدوا:
و ما یزد هینا الكبریاء علیهم
اذا كلّمونا أن یكلّمهم نزرا

وَ أَلْقَى الْأَلْواحَ وَ أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِیهِ الى قوله رَبِّ اغْفِرْ لِی وَ لِأَخِی
فى هذا اشارة الى وجوب الاستغفار على العبد فى عموم الاحوال و التحقق بأن له سبحانه تعذیب البرئ اذا الخلق كلّهم ملكه، و تصرف المالك فى ملكه نافذا.

بنى اسرائیل گناه كردند و عذر موسى و هارون دادند، و استغفار ایشان كردند.

اینست طریق جوانمردان و راه صوفیان، كه پیوسته گناه سوى خود مى‏نهند، و ناكرده گناه عذر میخواهند:
اذا مرضنا اتیناكم نعودكم / و تذنبون فنأتیكم فنعتذر

وَ الَّذِینَ عَمِلُوا السَّیِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا
الایمان الّذى هو بعد التّوبة، یحتمل انهم آمنوا بانّه یقبل التّوبة و آمنوا بانّه لا یضرّه عصیان، او آمنوا بانّه لا ینجون بتوبتهم من دون فضل اللَّه، او آمنوا یعنى استداموا الایمان و كانت موافاتهم على الایمان، او آمنوا بانّهم لو عادوا الى ترك العهد و تضییع الامر لسقطوا من عین اللَّه اذ لیس كل مرة تسلم الخبرة.

« از تفسیر كشف الأسرار و عُدة الأبرار.میبدی»


   ادامه دارد ...   
 
لینک عضویت در کانال تلگرام ما : https://telegram.me/zaresari

گل


علی (ع)



مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (06)
... مباحث قرآنی رمضان (07)
... مباحث قرآنی رمضان (08)
... مباحث قرآنی رمضان (09)
... مباحث قرآنی رمضان (10)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (140)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (145)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (155)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (160)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (165)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (175)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (180)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (185)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (190)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده
تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 05 (200)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 15 (210)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 25 (220)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام
تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 05 (229)
تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 15 (239)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 26 (250)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 36 (260)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 05 (266)
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 15 (276)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 21 (282)
تفسیر سوره اعراف 22 (283)
تفسیر سوره اعراف 23 (284)
تفسیر سوره اعراف 24 (285)
تفسیر سوره اعراف 25 (286)
تفسیر سوره اعراف 26 (287)
تفسیر سوره اعراف 27 (288)
تفسیر سوره اعراف 28 (289)





           **********
سوره علق
تفسیر سوره علق

           **********
سوره قدر
تفسیر سوره قدر






مطالب اخیر وبلاگ:
تفسیر سوره اعراف 27 (288)
آفرینش آدم
تفسیر سوره اعراف 26 (287)
تفسیر سوره اعراف 25 (286)
تفسیر سوره اعراف 24 (285)
تفسیر سوره اعراف 23 (284)
زبان بد نشانه نفاق
عید فطر مبارک
امام موسی صدر و انسان پس از عید فطر
تفسیر سوره اعراف 22 (283)
تفسیر سوره اعراف 21 (282)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 19 (280)
دعای امام سجاد (ع) براى مرزداران
تفسیر سوره اعراف 18 (279)
تفسیر سوره اعراف 17 (278)
تفسیر سوره اعراف 16 (277)
تفسیر سوره اعراف 15 (276)
تفسیر سوره اعراف 14 (275)
تفسیر سوره اعراف 13 (274)
تفسیر سوره اعراف 12 (273)
تفسیر سوره اعراف 11 (272)
اخلاق حکومتی امام علی (ع)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 09 (270)
تفسیر سوره قدر
تفسیر سوره علق
تفسیر سوره اعراف 08 (269)
در وصف حضرت مصطفی (ص)
زینت های الهی را بر مردم حرام نکنید
تفسیر سوره اعراف 07 (268)
امام خمینی و مسئولیتهاى روحانیت
تفسیر سوره اعراف 06 (267)
تفسیر سوره اعراف 05 (266)
تفسیر سوره اعراف 04 (265)
تفسیر سوره اعراف 03 (264)
تفسیر سوره اعراف 02 (263)
تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره انعام 37 (261)
تفسیر سوره انعام 36 (260)
تفسیر سوره انعام 35 (259)
تفسیر سوره انعام 34 (258)
تفسیر سوره انعام 33 (257)
تفسیر سوره انعام 32 (256)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 30 (254)
تفسیر سوره انعام 29 (253)
تفسیر سوره انعام 28 (252)
فاصله از صاحبان قدرت شرط سلامت



توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.