النوبة الثالثة
قوله تعالى: قُلْ أَمَرَ رَبِّی بِالْقِسْطِ الایة

اجل امت

خداوند زمین و آسمان، كردگار جهان و جهانیان، بخشنده و بخشاینده و مهربان بر بندگان، جلّ جلاله، و تقدست اسماؤه، و تعالت صفاته، درین آیت مبانى خدمت و معالم معاملت و حقائق معرفت جمع كرد، و مؤمنان را از پسندیده اخلاق آگاه كرد، و نیكو پرستیدن خود و نیكو زیستن با خلق ایشان را تلقین كرد، و بشناخت اسباب رضاء خود گرامى كرد. و این آیت از جوامع الكلم است كه مصطفى (ص) گفته: « بعثت بجوامع الكلم، و اختصر لى العلم اختصارا».

و در قرآن ازین نمط فراوان است. یكى از آن باز گویم: إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَوْا وَ الَّذِینَ هُمْ مُحْسِنُونَ. آیتى بدین كوتاهى نگر كه در زیر آن چند است ازین معانى.

هر چه نواخت است از اكرام و افضال حق جل جلاله مر بنده را، همه در زیر آنست كه:
إِنَّ اللَّهَ مَعَ، و هر چه خدمت است از انواع عبادت و ابواب معاملت كه بنده كند اللَّه را همه در زیر این شود كه اتقوا، و هر چه حقوق خلق است بر یكدیگر در فنون معاملات همه در زیر این است كه محسنون.

همچنین هر چه اركان دین است و وجوه شریعت و، ابواب حقیقت در زیر این كلمات است كه:
أَمَرَ رَبِّی بِالْقِسْطِ وَ أَقِیمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ.
معنى قسط داد است، میگوید: اللَّه مرا بداد میفرماید، یعنى در معاملات هم با حق و هم با خلق و هم با نفس، با حق در امر و نهى بكار داشتن و در همه حال بقضاء وى رضا دادن، و با خلق بخلق زیستن، و در وجوه معاملات انصاف ایشان دادن و انصاف خود نخواستن، و با نفس مخالف بودن، و او را در میدان مجاهدات و ریاضات كشیدن، و در شهوات و راحات بروى بستن.

و نظیر این آیت در قرآن آنست كه گفت جل جلاله: إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ.
میگوید: اللَّه بعدل میفرماید و باحسان، عدل انصاف است، و احسان ایثار است.
عدل آنست كه چنان كنى كه با تو كردند، و احسان آنست كه به از آن كنى كه با تو كردند.
عدل آنست كه از واجب بنكاهى، و مكافات فرو نگذارى، و آن عقوبت نیفزایى و آنچه نتواند بود نه بیوسى. احسان آنست كه بجاى آنكه با تو نیكویى كرد از آنچه وى كرد بیش كنى، و بجاى آن كس كه با تو بد كرد نیكویى كنى. اینست طریق جوانمردان و سیرت مردان.

و گفته ‏اند:
عدل آنست كه در معاملت راست ستانى، و راست دهى. احسان آنست كه خشك ستانى و چرب دهى.
عدل آنست كه در جواب سلام گویى: و علیكم السلام ؛ احسان آنست كه: و رحمة اللَّه در افزایى.
عدل آنست كه گفت: وَ جَزاءُ سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مِثْلُها، وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ، وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَیْثُ أَخْرَجُوكُمْ. احسان آنست كه گفت: فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ.
عفو بدكار نیكوست، و نیكوتر آنست كه بر عفو بیفزایى، و نیكویى كنى، چنان كه رب العزة گفت: ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ السَّیِّئَةَ، وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَیْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ، فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ، وَ أْمُرْ قَوْمَكَ یَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها.

ثم قال تعالى: وَ أَقِیمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ
جنید گفت: امرنا بحفظ السر، و علوّ الهمة، و أن نرضى باللّه عوضا عمّا سواه.
میگوید: سر خود صافى دارید، تا حق بشناسید. خوى فراوى كنید تا بستاخ گردید. همه لطف وى بینید تا مهر بر وى نهید، بر مركب خدمت نشینید، تا بمنزل حرمت رسید. بحرمت بیش آئید تا بصحبت رسید. همت عالى دارید تا با وى بمانید.

در وصف مصطفى (ص) گفته ‏اند كه: اللَّه با وى دو كرامت كرد كه با هیچ كس از فرزند آدم نكرد:
یكى آنست كه بزرگ همت بود.
دیگر آنكه متواضع بود.
علو همت وى بدان جاى بود كه در خبر است كه: « ما مدّ یده الى طمع قط »، و
در تواضع چنان بود كه گفت: « لو دعیت الى كراع لأجبت، و لو أهدى الىّ ذراع لقبلت».
چون با خود نگرستى از همه ضعیفان خود را ضعیف‏تر دانستى از متواضعى كه بود.
ازینجا گفتى: لا تفضّلونى على یونس بن متى.
چون با حق نگرستى كونین و عالمین در چشم وى نیامدى از بزرگ همتى كه بود. ازینجا گفتى:
« انا سید ولد آدم و لا فخر».

قوله: كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ یجرى علیكم فى الابد ما قضینا علیكم فى الازل، و فَرِیقاً هَدى‏ وَ فَرِیقاً حَقَّ عَلَیْهِمُ الضَّلالَةُ، و قیل: كما بدأكم تعودون علما و مشیة و تقدیرا.
چنان كه ابتداء كرد بآفرینش شما بدانش و تقدیر و خواست، بآخر چنان شوید كه اول خواست.

جنید را ازین آیت پرسیدند، جواب داد كه : اول كل انسان یشبه آخره، و آخره یشبه اوله.
آن گه گفت: نهایت هر كار رجوع است با بدایت آن كار، و راه بحق حلقه‏ اى است ازو درآید باز وا او گردد.

شیخ الاسلام انصارى گفت قدس اللَّه روحه:
چون نیك ماند آخر این كار باوّل این كار!
یعنى كه اول همه لذتست و راحت و زندگانى با روح و با شادى، تا مرد پاى در دام نهد، و طوقش در گردن آید، آن گه بهر راحتى كه دید محنتى بیند، و با هر فرازى نشیبى بود.
اینست حقیقت آن كلمه كه بو بكر كتانى گفته كه
میان بنده و حق هزار مقام است ار نور و ظلمت، نه همه نور است، كه با هر نورى ظلمتى است، و با هر نشیبى فرازى، یعنى
یكى روح است و آسایش و زندگانى، یكى ناكامى و رنج و بى ‏مرادى.
یكى تجلى یكى استتار، یكى جمع یكى تفرقت،
و اگر نه آن روح و راحت در بدایت ارادت در پیش بودى، بنده را با آن بلاها و رنجها طاقت نماندى.
پیوسته با آن مینگرد، و دلش با آن میگراید، و بشاهد آن این بار محنت میكشد، تا آخر كه او را بر گذرانند و مدت تمام شود، و پوشیده آشكاره گردد، و در آخرهم با آن شود كه در اول بود.
اینست سر آیت كه اللَّه گفت: كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ بر ذوق ارباب معارف و اصحاب حقائق، و اللَّه اعلم.

یا بَنِی آدَمَ خُذُوا زِینَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ
بزبان علم ستر عورت است در نماز، و بزبان كشف زینت هر بنده در مقام مشاهدت حضور دلست و لزوم حضرت و استدامت شهود حقیقت.

گفته ‏اند: زینت نفس عابدان آثار سجود است، و زینت دل عارفان انوار وجود است. عابد بنعت عبودیت در سجود، و عارف بر بساط قربت در روح شهود.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللَّهِ الایة زینت زبان ذكر است، و زینت دل فكر است.

هر چیزى را آرایشى است، و آرایش نفس در حسن معاملت است بنعت مجاهدت، و آرایش دل دوام مواصلت است بوقت مشاهدت، و آرایش سر حقایق قربت است در میدان معاینت. و آنچه رب العزة گفت: مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللَّهِ اشارتست كه این زینت ها و آرایشها دریغ نیست از طالبان، و ممنوع نیست از حاضر دلان. گنج خانه نعمت پر از نعمت است، طالبان مى‏ دربایند. خوانچه لطف و رحمت آراسته و ساخته است، خورندگان مى ‏دربایند.

پیر طریقت گفته در مناجات:
اى طالبان! بشتابید كه نقد نزدیك است.
اى شبروان! مخسبید كه صبح نزدیكست.
اى شتابندگان! شاد شوید كه منزل نزدیك است.
اى تشنگان! صبر كنید كه چشمه نزدیك است.
اى غریبان! بنازید كه میزبان نزدیك است.
اى دوست جویان! خوش باشید كه اجابت نزدیك است.
اى دلگشاى رهى! چه بود كه دلم را بگشایى! و از خود مرهمى بر جانم نهى!
من سود چون جویم! كه دو دستم از مایه تهى!
نگر كه بفضل خود افكنى مرا بروز بهى.
« از تفسیر كشف الأسرار و عُدة الأبرار.میبدی»


   ادامه دارد ...   
 
لینک عضویت در کانال تلگرام ما : https://telegram.me/zaresari

گل


علی (ع)



مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (06)
... مباحث قرآنی رمضان (07)
... مباحث قرآنی رمضان (08)
... مباحث قرآنی رمضان (09)
... مباحث قرآنی رمضان (10)
... مباحث قرآنی رمضان (11)

... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (140)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (145)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء

تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (155)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (160)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (165)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (175)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (180)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (185)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (190)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده

تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 05 (200)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 15 (210)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 25 (220)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام

تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 05 (229)
تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 15 (239)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 26 (250)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 36 (260)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 02 (263)
تفسیر سوره اعراف 03 (264)
تفسیر سوره اعراف 04 (265)
تفسیر سوره اعراف 05 (266)
تفسیر سوره اعراف 06 (267)
تفسیر سوره اعراف 07 (268)
تفسیر سوره اعراف 08 (269)




مطالب اخیر وبلاگ:
تفسیر سوره اعراف 07 (268)
امام خمینی و مسئولیتهاى روحانیت
تفسیر سوره اعراف 06 (267)
تفسیر سوره اعراف 05 (266)
تفسیر سوره اعراف 04 (265)
تفسیر سوره اعراف 03 (264)
تفسیر سوره اعراف 02 (263)
تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره انعام 37 (261)
تفسیر سوره انعام 36 (260)
تفسیر سوره انعام 35 (259)
تفسیر سوره انعام 34 (258)
تفسیر سوره انعام 33 (257)
تفسیر سوره انعام 32 (256)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 30 (254)
تفسیر سوره انعام 29 (253)
تفسیر سوره انعام 28 (252)
فاصله از صاحبان قدرت شرط سلامت
تفسیر سوره انعام 27 (251)
تفسیر سوره انعام 26 (250)
تفسیر سوره انعام 25 (249)
تفسیر سوره انعام 24 (248)
عدالت حاکمان در سیاست نامه
تفسیر سوره انعام 23 (247)
تفسیر سوره انعام 22 (246)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
داغ ازلی
فتنه ها و آشوب های آخرالزمان
تفسیر سوره انعام 20 (244)
تفسیر سوره انعام 19 (243)
تفسیر سوره انعام 18 (242)
تفسیر سوره انعام 17 (241)
تفسیر سوره انعام 16 (240)
تفسیر سوره انعام 15 (239)
مقام حضرت ابوالفضل العباس (ع)
نفرین نکن !
تفسیر سوره انعام 14 (238)
تفسیر سوره انعام 13 (237)
تفسیر سوره انعام 12 (236)
تفسیر سوره انعام 11 (235)
تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 09 (233)
اعتماد بدولت آمریکا عین حماقتست
تفسیر سوره انعام 08 (232)
تفسیر سوره انعام 07 (231)
خدا زده را که تواند دوا کند جز او ؟!
بانو زینب کبری (س)
ولی ، خداست !
تفسیر سوره انعام 06 (230)



توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.