پارتیان یا اشکانیان یا ملوک الطوائف :
پادشاهی اشکانیان:
قلمرو اشکانیان
قلمرو اشکانیان

1-ارشک بزرگ
2- تیرداد
3- اردوان اول
4-فریاپات
5- فرهاد اول
6- مهرداد اول
7-فرهاد دوم
8-اردوان دوم
9-مهرداد دوم
10- سندروک
11-فرهاد سوم
12-مهرداد سوم
13- ارد اول
14-فرهاد چهارم
15-فرهاد پنجم
16-ارد دوم
17- واتان اول
18- اردوان سوم
19- بلاش اول
20- اردوان چهارم
21-خسرو
22- بلاش دوم
23-بلاش سوم-چهارم
24- بلاش پنجم
25-اردوان پنجم
از 250 قبل از میلاد بقدرت میرسند و تا 224 میلادی حدود 480 سال بر ایران حکومت کردند. پارت ها در زمان سلوکیان همجوار با آنان در شرق ایران بودند که از خراسان شروع کردن سلوکیان را عقب راندند بسمت غرب بعد گرگان را تصرف کردند و بهمین نحو سلوکیان را از سمت شرق ایران بعقب راندند تا بنواحی مرکزی و همدان و تا شامات هم جلو آمدند. یعنی اشکانیان را میتوان گفت که سلوکیان را از ایران جارو کردند !

موسس این دولت را اشک اول یا ارسک مینامند که بهمراه برادرش تیرداد در همان سال 250 ق.م بر علیه سلوکیان جنگ میکنند . اشک که کشته میشود برادرش تیرداد جانشین وی میشود. تیرداد شهری بنام برادرش آرشاک احتمالا در حاشیه شرقی دریای خزر (مازندران) بنا میکند و آنجا را پایتخت خود اعلام میکند. بعدا در منطقه گرگان فعلی  شهری بنام صد دروازه بنا کردند و بلافاصله پایتخت خود را باین شهر منتقل کرد بمدت 37 سال هم حکومت کرد.

بعدها هم حاکمانی مثل اردوان و مهرداد اول ( 170 – 138 ق.م ) و ... هم بترتیب روی کار آمدند که همه اینها در دوره حاکمیت سلوکیان هم بود.

مهرداد اول طی 32 سال حکومت خود ( همانند کوروش هخامنشی ) حتی قلمرو حکومت خودش را تا همدان هم توسعه میدهد و میرسد تا بابل  و آشور در غرب ایران یعنی در همین مدت از شرق تا بغرب هم رفت و تا  کنار فرات یونانیان را عقب میراند و پادگانی میسازد که بعدها در دوره ساسانیان در واقع بنای شهری بنام تیسفون میشود که مشهور است به همان ایوان مدائن. تیسفون را هم در این سوی دجله در برابر شهر سلوکیه ای که حاکمان سلوکی ساخته بودند , بنا میکند.

بعد از مهرداد اول فرهاد دوم بحکومت میرسد . که آنتیوخوس هفتم از سلسله سلوکی برای شکست او  به وی حمله میکند که نتیجه ای نمیگیرد . بعد هم اردوان دوم و بعد از وی هم مهرداد دوم بمدت 46 سال حکومت میکند. که از 124 قبل از میلاد تا 178 در ایران حاکم است.
سکه نقره با تصویر چهره ارشک و نام وی (به یونانی: ΑΡΣΑΚΟΥ)
سکه نقره با تصویر چهره ارشک و نام وی (به یونانی: ΑΡΣΑΚΟΥ)

مهرداد دوم را هم که بعضی ها بداریوش هخامنشی تشبیه کردند همانند مهرداد اول که بکوروش تشبیه کرده بودند ؛ در یکی از جنگهایش یکی از پادشاهان سلوکی را باسارت در می آورد.

در نهایت اشکانیان سلوکیان را منقرض کرده اما باز رومیان در غرب دست بتحرکاتی میزنند که جنگهای ایران و روم در این دوره شروع میشود. رومیان دشمن جدید و نوظهوری بودند که از این زمان تا حتی دوره بعدی یعنی تا اواخر دوره ساسانی هم در جنگ با ایرانیان بودند.

یونانیان شروع کننده جنگ با ایران بودند و بدلیل عدم آشنایی کامل با شیوه جنگاوری اشکانیان در زمان آورود وارد جنگ با ایران میشوند که در نتیجه آن یک فرمانده ایرانی بنام سورنا موفق میشود کراسوس  رومی را شکست دهد. کراسوس و فرزندش در سال 53 قبل از میلاد بدست ایرانیان کشته میشوند. غربیان اعم از سلوکیان از یونان و رومیان همیشه دشمن ایران بوده اند و بعد از شکستهای تحقیرآمیز خود در اوایل دوران هخامنشی بعدها هم بدست اشکانیان متحمل شکستهای زیادی شده اند.که نمونه اش انقراض کامل سلوکیان و شکست متجاوزان رومی در زمان کراسوس میباشد.

ظهور حضرت عیسی (ع) هم در اواسط دوره اشکانیان بوقوع پیوست یعنی مقارن با فرهاد پنجم در ایران.  پایان دوره اشکانیان در سال 224 میلادی بوده است. که با ظهور ساسانیان خاتمه می یابد و باز نشان میدهد که هر حکومتی بالاخره روزی بافول میرسد اگر ظالم باشند زودتر و سریعتر و اگر نه بیشتر منتها در دوره کنونی که مدتها به ده سال و صد سال نمیرسد دیگر باید هر ساله بمدتهایی نظیر 10 بیست یا کمتر از آن اشاره کرد مگر آنکه حکومت فردی نباشد و دست بدست گردد.

پارتیان نقش عمده ای در استقلال ایران داشتند و مانع نفوذ و اشغال ایران از قدرتهای بزرگ جهانی آن روزگار که بزرگترینش امپراطوری روم بود بودند. جنگاورانی که جنگهای پارتیزانی را اختراع آنها باید دانست بشهادت گریشمن مرگ را در غیر از جنگ ننگ میدانستند و با همین روحیه بود که بسد و دژی استواری برای حفظ تمامیت ارضی اران بدل شدند.

نقش برجسته مهرداد یکم سوار بر اسب در شهر ایذه، واقع در خوزستان
نقش برجسته مهرداد یکم سوار بر اسب در شهر ایذه، واقع در خوزستان

یکی از مهمترین دلیل قوام و پایداری و بخصوص طول مدت حاکمیت سلسله اشکانیان در عدم تمرکز آنان در قدرت بود . آنان همه مردم و اقوام و طوائف را در قدرت سهیم میکردند و خودی و غیر خودی بازی در نمی آوردند که بنوعی اس و اساس هر نوع نگاه مستبدانه ای بقدرت سیاسی میباشد.
حتی بسیاری از محققان حکومت و نحوه اداره کشور را از سوی آنان بصورت ملوک الوایفی ذکر کرده اند. با توزیع قدرت و اختیارات هم انگیزه مناطق برای حفظ کشور زیاد شد و هم فرصت و مجال حاکمان اشکانی برا امورات مهم کلی و ملی بیشتر شد. با این وصف مدل اداره فدرالی کشور را اشکانیان پایه ریزی کرده اند.
تحت این شرائط دولت اشکانی نیاز بسرکوب که عامل اصلی شکست و انحراف هر حکومتی میشود نداشتند اما بهمین میزان بایست بر نظارت و هماهنگی بین طوائف می افزودند که در این کار هم اشکانیان بشهادت تاریخ موفق بودند لااقل در مدت زمات حدود 5 قرن که بسیار زمان زیادی است!

از جمله دیگر عوامل استمرار حاکمیت اشکانیان در تاریخ ایران برقراری نوعی دمکراسی پیشرفته متناسب با آن عصر بوده که اختیارات حاکم یا پادشاه را مطلقه نمیکرد و بدینجهت آنها دو مجلس در سیستم کشورداری تعبیه کرده بودند که یکی شبیه مجالس سنای امروزی بود که اعضای آن از طایفه بیشتر از بزرگان و تحصیل کردگان بودند که موجب میشد تا از دیکتاتوری احتمالی حاکم ممانعت کند چون پادشا و حاکم اشکانی در واقع تابع تصمیمات این مجالس بودند و بهمین جهت نارضایتی عمومی که منجر به شورش و اعتراض بروال موجود شود بوجود نمی آمد.
و همچنین جدای از مجلس سنا مجلسی دیگر بنام مجلس فرزانگان و فرهیختگان داشتند که در واقع نقش مشاوره قدرتمندانه ای را برای اعمال پادشاه داشتند . یعنی مجلس سنا تصمیم سازی میکرد و مجلس فرزانگان مشاوره میداد و حاکم فقط عمل میکرد.
سکه نقره مهرداد یکم با ریش و نیم تاج سلطنتی
سکه نقره مهرداد یکم با ریش و نیم تاج سلطنتی

ما این سابقه دموکراسی را در ایران داریم اما غربیان همچنان یونان را مهد دموکراسی آنهم بواسطه مجلس سنا میداند و تبلیغ میکند !
پس دولت اشکانی دولت پیشرفته و مردمگرایی بوده که جدای از دموکراسی در قدرت سیاسی در زمینه های فرهنگی و مذهبی هم اهل تساهل و تسامح بوده یعنی علیرغم اینکه آیین زرتشت در ایران قانونا رسمیت داشته با دیگر آیین ها هم برخورد نمیکرده اند لذاست که در نیمه دوم حکومت اشکانیان با ظهور مسیحیت در بخشهایی از مناطق غرب و جنوب ایران که مسیحت وارد شده بوده با برخورد حذفی اشکانیان مواجه نشده بوده .

شاید بدلیل عدم اجباری بودن دین در دولتشان بود که ایرانیان علیرغم تازه بودن مسیحیت و آسمانی بودن دعوت پیامبرش دست از آیین زرتشت برنداشتند چون مذهب قبلی خود را با زور حکومت نپذیرفته بودند و بهمین جهت مسیحت در ایران رواجی نیافت !

ادامه دارد .........

ساری,گاه نوشته های محمود زارع توضیح :در چندین جلسه دوستانه – در جمع محدودی - درباره شمای کلی از تاریخ ایران از صدر تا ذیل بصورت کنفرانس مانند , مطالبی از سوی جناب آقای زارع  ایراد گردید که بعد از بررسی اولیه از میان یادداشت برداریهای دو تن از دوستان حاضر که یاداشتهای بهتری تشخیص داده شد؛ و همچنین صدای ضبط شده توسط موبایل یکی از دوستان ؛ خلاصه ای تنظیم گردید که بصورتی که ملاحظه نمودید تایپ و تنظیم و منتشر گردید .
البته این متن نیاز بویرایش در ابعاد مختلف دارد که حق صاحب گفتارست و خود اگر صلاح بدانند آنرا ویرایش خواهند کرد و منتشر اما اگر مطالعه شود یک نگاه کلی و مفیدی از تاریخ قطعا پیدا خواهید کرد که برای هر ایرانی با توجه بضیق وقتی که دارند قطعا این مباحث بسیار مفید و باارزش میباشد. سعی زیاد هم شد تا عینا از متن مباحث ارائه شده توسط آقای زارع این متن پیاده شود و خود بر آن نیافزائیم که نیفزودیم.(م.ک)


مرتبط با این بحث :
تاریخ ایران (پیشدادیان و کیانیان) 01
تاریخ ایران (تمدن عیلامی ها) 02
تاریخ ایران (ماد ها) 03
تاریخ ایران (هخامنشیان) 04
تاریخ ایران (سلوکیان) 05
تاریخ ایران (اشکانیان) 06
تاریخ ایران (ساسانیان) 07
تاریخ ایران (ایران بعد از ساسانیان) 08
تاریخ ایران (پس از حمله اعراب) 09
تاریخ ایران (سلسله بنی عباس) 10
تاریخ ایران (حکومتهای متقارن) 11
تاریخ ایران (غزنویان) 12
تاریخ ایران (سلجوقیان و خوارزمشاهیان) 13
تاریخ ایران (ایلخانان مغول) 14
تاریخ ایران (سربداران و مرعشیان) 15
تاریخ ایران (آل کیا و آل مظفر و ...) 16
تاریخ ایران (تیموریان) 17
 تاریخ ایران (صفویان.قسمت اول) 18
تاریخ ایران (صفویان.بخش دوم) 19
تاریخ ایران (از افشاریه تا قاجار) 20
خلاصه ای از تاریـخ جنگهای ایـران (1)
تاریخ ایران از دورترین زمانها تاکنون . قسمت سوم
تاریخ ایران از دورترین زمانها تاکنون . قسمت دوم
تاریخ ایران از دورترین زمانها تاکنون . قسمت اول



https://telegram.me/zaresari





مطالب اخیر وبلاگ :
تاریخ ایران (سلوکیان) 05
تاریخ ایران (هخامنشیان) 04
تاریخ ایران (ماد ها) 03
تاریخ ایران (تمدن عیلامی ها) 02
تاریخ ایران (پیشدادیان و کیانیان) 01
دعوی موجّه
ظهور, بعد از غربال و امتحاناتی سخت
راز و نشانه های سقوط حکومت ها
ارزش اولیاء در کلام اولیای خدا
زور و شلاق و تربیت !
سیاست تزویر دیگر جواب نمی دهد
زاهدا, گر درد دین داری دل آزاری مکن
فیض سبقت ,ماجرای حسنین (ع)
خاک خوشبوی کربلا ؛ مسلخ عشاق بی بدیل
پس نپندارم که اینها مردمانند، ای رسول
جز زیبایی نبود ...
مایه ننگ و افتخار
چاشنی آشتی , مژده به گنه کاران
حسن عیب
امام حسین (ع) در نظر چارلز دیکنز
فانی را چه به خودنمایی ؟!
این واقعه بالاتر از حجت است
حسین (ع) نیز خود چو باران است!
امام حسین (ع) در نظر موسی صدر
سفر عشق و آقا حسین بن علی
پیامبر (ص) فرمود این خطبه (غدیر ) را بگوش همه برسانیم!
نهی از ستایش و تمجید زمامداران و مسئولان در نظر مولا علی (ع)
حدیث ظلم از کلام امام جواد (ع)
تواضع, شرط تثبیت و تداوم نعمت
حرامیان در حال ازدیادند !
در و دیوارند آدمیان
حکمتی از مولا علی (ع) حکمت 359
سفرهای یاسینی (01)
همه چیز را نشاید گفت !
امیرالمومنین (ع) و قرآن کریم
دلخوانی و دلخونی ... !
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (16)
دلمشغولیهای اسحار و زیبایی
مشاهیر و بزرگان فرهنگ و ادب ایران (م تا ی)
از اندرزنامه آذرپاد مهراسپندان
ایرانی واقعی کیست ؟!
هفتاد و دو شرط فتوّت.فتوت نامه عطار
حکمت الهی خدشه ناپذیر است
پرهیز از دروغ گویی در فرهنگ ایران
امام موسی صدر و انسان پس از عید فطر
مشاهیر و بزرگان فرهنگ و ادب ایران (ف تا ل)
اهمیت و امتیاز شب زنده داری
ضرر فهمیدن!
مشاهیر و بزرگان فرهنگ و ادب ایران (ص تا غ)
هوالرزاق



توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.