چرا ما شب قدر را گرامی می‌داریم؟
… معنای مشهور شب قدر این است که در این شب شرایط تغییر می‌کند و اعمال آدمی نوشته و روزی تقسیم می‌شود و این شب را مانند روز تقدیم بودجه‌ی دولت‌ها به مجلس در نظر می‌آورند. من حقیقتا این معنا را نمی‌فهمم؛ بر این اساس که سرنوشت انسان و روزی او و اعمال و رفتار او و سعادت و شقاوت و بیماری او به این پیوند ندارد.

شب قدر در نظر امام موسی صدر

به اعتقاد من، معنای شب قدر با مفهوم روزه در ماه رمضان کاملا مرتبط است. ملاحظه می‌کنیم که روزه آماده‌سازی انسان روزه‌دار است برای اینکه در درجه‌ی اول حجاب را از برابر دیدگان عقل برمی‌دارد و سبب می‌شود که او ببیند و فکر کند و بیاموزد و بیش‌تر از روزهایی که زیاد غذا می‌خورد، بفهمد.

از سوی دیگر روزه انسان را نسبت به دردهای دیگران حساس می‌کند و این‌گونه عاطفه‌ی او را حساس‌تر و فراگیرتر می‌کند.
سوم اینکه روزه نوعی آمادگی و پایداری در خود انسان ایجاد می‌کند، چراکه او در برابر خواهش‌ها و وسوسه‌ها و سختی‌ها می‌ایستد و درنتیجه صبر او بیشتر می‌شود و صبر با روزه رابطه‌ای ژرف دارد.

در آیه کریمه می‌فرماید: « وَ استَعِینُوا بِالصَّبرِ وَ الصَّلاةِ - از صبر و نماز کمک بخواهید. (بقره/۴۵ یا ۱۵۳)» معنای صبر در احادیث، همان روزه است.
ملاحظه می‌کنیم که روزه به انسان روزه‌دار سه ویژگی می‌بخشد:
فهم بیش‌تر
احساس بیش‌تر
صبر بیش‌تر.
این عناصر سه‌گانه در حقیقت وسایلی است تا آدمی برای آینده‌ی خویش و تعیین سرنوشت خود تصمیم بگیرد. پس انسانی که روزه می‌گیرد، درنتیجه‌ی روزه‌ی خود بینشی روشن‌تر دارد و دردهای جامعه را بیش‌تر حس می‌کند و صبر او برای ادامه‌ی راه افزون‌تر می‌شود.

پس این انسان، کسی است که می‌تواند تصمیم بگیرد و راهی برای آینده‌ی خویش ترسیم کند و سرنوشت خویش را از خلال این تصمیم مشخص کند.

بنابراین، ماه رمضان، دوره‌ی آموزشی است که سرنوشت انسان را مشخص می‌کند و معنایش این است که سرنوشت او طی سال آینده بر اساس چارچوبی است که در ماه رمضان در قلب مؤمن و در درجه‌ای که مؤمن بدان می‌رسد، طراحی می‌شود. این بدان معناست که ماه رمضان ماه آموزش است و در نتیجه‌ی ایام قدر، آن هنگام که آدمی به این دوره‌ی آموزشی می‌رسد، به درجه‌ی کاملی رسیده است.

معنای دیگری نیز وجود دارد که با مفهوم دعا مرتبط است.
هنگامی که آیات روزه را در ماه رمضان ملاحظه می‌کنیم، درمی‌یابیم که قرآن کریم آیه‌ی دعا را ضمن آیات روزه قرار داده است:
« وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ - هنگامی که بندگانم از تو درباره من بپرسند، یقینا من نزدیکم، دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند پاسخ می‌گویم. (بقره/۱۸۶)»

این آیه در وسط آیات روزه است، بنابراین، آشکارا میان دعا و استجابت دعا و روزه ارتباط وجود دارد.

طبیعی است انسانی که نگرشی واضح‌تر و شعور و احساس بیش‌تری دارد و درنتیجه عقل و قلب او به نور ایمان نورانی است، به خدا نزدیک‌تر است و دعای او مستجاب.

بی‌شک دعا تأثیری شگرف در سرنوشت انسان و در تصمیم برای این سرنوشت دارد. بنابراین، ماه رمضان، زمان استجابت دعاست و دعا در این حالت، حال صفای قلب، حال دوری آدمی از کینه‌ها، حال نگرش انسان و احساس و صبر اوست.

در این حالت است که شرایط دعا فراهم است و دعای آدمی مستجاب می‌شود و درنتیجه ماه رمضان‌مان در سرنوشتمان تأثیر می‌گذارد.

همچنین، این معنا بر معنای دوم نیز منطبق است، بدین اعتبار که رسیدن آدمی به درجه‌ای عالی از مقام استجابت دعا عادتا در دهه‌ی آخر است. چراکه زمانی طولانی از روزه گذشته و این‌گونه به معنای جدیدی برای شب قدر می‌رسیم که در این امت استمرار دارد. شاید شب قدر معنای دیگری نیز داشته باشد که خدا از آن مطلع است.

امام موسی صدر
برای زندگی: گفتارهای تفسیری، چ۲، بند۳۷۵
حدیث سحرگاهان: گفتارهای تفسیری، چ۲، بند۲۴۹-۲۵۱
@nasrollahir



ساری,گاه نوشته های محمود زارع نظری به سوره قدر (قسمت اول)



به تلگرام ما بپیوندید


گل

مطالب مرتبط :
سیره مردمی مولا علی (ع) از نگاه امام موسی صدر
توجه به دردمندان و گرسنگان
سیاست به جای هدف
معضل لجوج
مردان الهی بدنبال قدرت نیستند
لَن تنالوا البرَّ حتی تُنفِقوا مما تُحبّون
بی ‌معنا شدن کلمه و سلامت جامعه
حرف‌های بزرگ،سخنان تند و ... هیچ!
علمای‌ دین‌ و نسخه‌ ی برابر اصل طاغوت‌
امام موسی صدر و کاری بیش از گریه
امام موسی صدر و پدیده رانت خواری
امام موسی صدر و معنای حیات وی
امام موسی صدر و جامعه قهرمان نه فرد قهرمان
امام موسی صدر و انتظار فرج
امام حسین (ع) در نظر امام موسی صدر
امام موسی صدر و راه هدایت
امام موسی صدر و زنان مقتدر




مطالب اخیر وبلاگ:

ماجرای تولد حضرت خضر و ذوالقرنین
ملخ, جانوری شبیه ده حیوان
از خزانه خاطر تا خزانه بیت المال
مناظره صالح امامیّه با مولوی عامّه
کشکول تامّل! (14) عقل و راز جاودانگی
درک معیار تعبیر و تاویل خواب
اوصاف الاشراف خواجه نصیر (10)
کشکول تامّل! (13) هدایت انبیاء
رویا و حل معمّا
امکان یا عدم امکان تفسیر ثابت از متون مقدس
جایگاه عقل در اندیشه شیخ مفید
کشکول تامّل! (12) گذشت رند
نیایش فیلسوف
کشکول تامّل! (11) تجلّی برهان راز
کشکول تامّل! (10) میزبان راه دستگاه فکری
کشکول تامّل! (09) اگر بدانیم ... !
کشکول تامّل! (08) زیبایی
کشکول تامّل! (07) راز
سیره مردمی مولا علی (ع) از نگاه امام موسی صدر
کشکول تامّل! (06) سرّ لا
کشکول تامّل! (05) « تر » و « ترین »
کشکول تامّل! (04) حادث و قدیم
کشکول تامّل! (03) روح و نفس
علوی و هاشمی بودن در امامت
کشکول تامّل! (02) می آید کسی !
فرق میان رؤیای صادق و كاذب
کشکول تامّل! (01) صدای وحدت
مقام امامت در مقایسه با ولایت الهی
امام موسی صدر و تغییر اما نه با اسلحه دیگران
فرق طمأنینه و ایمان
نكاتی پیرامون تفسیر قرآن كریم
باء در بسم اللّه الرحمن الرحیم
اصول كلی شناخت قرآن
تأویل و تفسیر در قرآن کریم
سرچشمه کوثری خدیجه , لیلای پیمبری خدیجه ...
خدیجه ام المومنین مظلوم و برترین همسر رسول گرامی اسلام
آیا وفا از زن محال است ؟!
همراهی علوم الهى در جهان آخرت
قیمومیّت مرد بر زن در قرآن كریم
تفسیر سوره مائده 15 (210)
حیات و مرگ ارادى و غیرارادى
آیا در روایات از زن مذمت شد ؟!
دوست و دشمن در بیان مولا علی(ع)
زن و حصول به مقام مرجعیت
تفسیر سوره مائده 14 (209)
قبح بى‌عفتى زن و مرد یکسانست
نظر حضرت علی(ع) درباره دوستی
دلیل تفاوت دیه زن و مرد
میبدی و تفسیر آیه ولایت
تفسیر سوره مائده 13 (208)



توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.