آشنایی کلی با مقالهدکتر دینانی
نیایش از عمیق ترین و ظریف ترین نیاز های فطری انسان است و در عین حال که آرامش می بخشد در فعالیتهای مفزی انسان نوعی شکفتگی و انبساط ایجاد می کند. بر خلاف تصور عامه که نیایش را صرفاً سلسله ای اقوال می پندارند و از مرحله لفظ تجاوز نمی کنند، فارابی دعا را نه تنها فعل، بلکه از بالاترین افعال آدمی می داند. او در کتاب المله در تعریف «ملت» می گوید: أنّها آراء و افعال مقدره مقیده؛ سپس در مقام بر شمردن چنین آرا و افعال می گوید: و أمّا الافعال فاوّلُها الافعال و الاقاویل التی یعظم الله بها و یمجد ثم التی یعظم بها الروحانیون و الملائکه....

پس کلمه «فعل» که در تعریف معنای ملت به کار رفته از نظر فارابی فقط در افعال بدنی استعمال نمی شود، بلکه فعل زبانی را هم در بر می گیرد، مانند دعا و سایر اذکار عبادی که از جمله افعال زبان به شمار می آیند. در این دعا فارابی اگر چه با لحنی فیلسوفانه با کلمات و اصطلاحات فلسفی نیایش می کند، در عین حال از خلال عباراتش که در نهایت سادگی و کمال فصاحت است، وجد و حال عارفانه و شور و شوق عاشقانه به چشم می خورد و زبان قال بر وفق لسان حال، ترجمان سر سویدای فیلسوف می شود و آنچنانکه می اندیشد، سخن می گوید و از اینکه توقیفی بودن اسماء الله را در مقام نیایش رعایت نمی کند نمی هراسد.

برخی از علمای اسلامی را عقیده بر آن است که اطلاق اسماء و صفاتی که از طریق کتاب و سنت نرسیده باشد بر خداوند جایز نیست و دلیل این عقیده سلسله روایاتی است که در آنها از خواندن حق تعالی به غیر اسماء مأثوره نهی شده است؛ ولی فارابی خواندن حق تعالی را به اسماء و صفاتی که شایسته اوست مناسب دانسته و آنها را عبارت می داند از اسمایی که بر کمال و فضیلت هستی دلالت داشته باشند. او فصل نهم از کتاب: آراء اهل المدینه الفاضله را به این مسأله اختصاص داده می گوید:

الفصل التاسع القول فی الاسماء التی ینبغی أن یسمی بها الاول تعالی مجده: الاسماء التی ینبغی أن یسمی بها الاول هی الاسماء التی تدل فی الموجودات التی لدینا ثم فی افضلها عندنا علی الکمال و علی فضیله الوجود… (فصل نهم، گفتار در اسمایی است که شایسته است موجود اول به آنها نامیده شود. اسمایی که سزاوار است موجود اول بدانها نامیده شود، همان اسمایی است که، در موجودات عالم پیرامون ما و سپس برترین آنها به نزد ما، بر کمال و فضیلت وجود دلالت دارند).

‏فارابی در این دعا بر حسب نوع اندیشه اش در مورد بشر و جهان هستی نیایش می کند. در این نظام فکری، فلسفه اولی و متافیزیک با علوم ‏مدنی و اجتماعی کاملا با یکدیگر مرتبط شده اند و غایت قصوای همه ‏آنها سعادت بشر است. او مسائل مابعد الطبیعه را از زندگی عادی و اجتماعی بشر جدا نمی داند ‏و علوم مربوط به زندگی اجتماعی را که برای تحصیل سعادت انسان است با ماوراء الطبیعه مرتبط می داند؛ زیرا به نظر او نتیجه همه علوم مربوط به زندگی اجتماعی سعادت بشر است. فارابی همچنین معتقد است که سعادت حقیقی در جهان مادی برای انسان میسر نیست و به این ترتیب غرض اصلی دانشها سعادت انسان است و آنچه در این زمینه مؤثر باشد مورد بحث فیلسوف واقع می شود. این هماهنگی و وحدت که غایت و غرضی را تعقیب می کند و در سعادت انسان خلاصه می شود همواره مورد توجه فارابی بوده و نظام اندیشه وی را تشکیل ‏می دهد. شاهد گویای این مدعا نام و موضوع دو کتاب از کتابهای مهم و پر ارزش اوست که به ترتیب عبارتند از:

1- کتاب التنبیه علی سبیل السعاده
2- کتاب تحصیل السعاده.
(منبع)


دانلود این مقاله (Download)


به تلگرام ما بپیوندید



گل






مطالب دیگر:

خاطرات شخصی (72)
دقائق قلم محمود: مازندران ! سبز زرد!!!






مطالب اخیر وبلاگ :
کشکول تامّل! (11) تجلّی برهان راز
کشکول تامّل! (10) میزبان راه دستگاه فکری
کشکول تامّل! (09) اگر بدانیم ... !
کشکول تامّل! (08) زیبایی
کشکول تامّل! (07) راز
سیره مردمی مولا علی (ع) از نگاه امام موسی صدر
کشکول تامّل! (06) سرّ لا
کشکول تامّل! (05) « تر » و « ترین »
کشکول تامّل! (04) حادث و قدیم
کشکول تامّل! (03) روح و نفس
علوی و هاشمی بودن در امامت
کشکول تامّل! (02) می آید کسی !
فرق میان رؤیای صادق و كاذب
کشکول تامّل! (01) صدای وحدت
مقام امامت در مقایسه با ولایت الهی
امام موسی صدر و تغییر اما نه با اسلحه دیگران
فرق طمأنینه و ایمان
نكاتی پیرامون تفسیر قرآن كریم
باء در بسم اللّه الرحمن الرحیم
اصول كلی شناخت قرآن
تأویل و تفسیر در قرآن کریم
سرچشمه کوثری خدیجه , لیلای پیمبری خدیجه ...
خدیجه ام المومنین مظلوم و برترین همسر رسول گرامی اسلام
آیا وفا از زن محال است ؟!
همراهی علوم الهى در جهان آخرت
قیمومیّت مرد بر زن در قرآن كریم
تفسیر سوره مائده 15 (210)
حیات و مرگ ارادى و غیرارادى
آیا در روایات از زن مذمت شد ؟!
دوست و دشمن در بیان مولا علی(ع)
زن و حصول به مقام مرجعیت
تفسیر سوره مائده 14 (209)
قبح بى‌عفتى زن و مرد یکسانست
نظر حضرت علی(ع) درباره دوستی
دلیل تفاوت دیه زن و مرد
میبدی و تفسیر آیه ولایت
تفسیر سوره مائده 13 (208)
هم آوایی مفسران درباره حضرت زهرا (س)
دوستی و مولا علی (ع)
تفسیر سوره مائده 12 (207)
تفسیر سوره مائده 11 (206)
رقّت قلب
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفاوت عرفان شیعی با دیگر مكتب‏ها
دوستی در بیان مولا علی (ع)
تاثیر موسیقی در قرب عارفانه !
تأثیر موسیقی بر روان آدمی
زندگی یک فرد همانند زندگی همه
تا خود چه رفت در ازل !
داستان هابیل و قابیل






توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.