وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَیْئًا وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَبِذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاكِینِ وَالْجَارِ ذِی الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِیلِ وَمَا مَلَكَتْ أَیْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا ﴿36﴾
و خدا را بپرستید و چیزى را با او شریك مگردانید و به پدر و مادر احسان كنید و در باره خویشاوندان و یتیمان و مستمندان و همسایه خویش و همسایه بیگانه و همنشین و در راه‏ مانده و بردگان خود [نیكى كنید] كه خدا كسى را كه متكبر و فخرفروش است دوست نم ى‏دارد (36)
احترام به پدر و مادر
النوبة الاولى
قوله تعالى:
وَ اعْبُدُوا اللَهَ خداى را پرستید،
وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَیْئاً و انباز مگیرید با وى هیچ چیز،
وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً و با پدر و مادر نیكویى كنید،
وَ بِذِی الْقُرْبى و با خویشاوندان،
وَالْیَتامى و با یتیمان،
وَ الْمَساكِینِ و با درویشان،
وَ الْجارِ ذِی الْقُرْبى و با همسایه خویشاوند،
وَ الْجارِ الْجُنُبِ و با همسایه بیگانه،
وَ الصَاحِبِ بِالْجَنْبِ و با همراه در سفر،
وَ ابْنِ السَبِیلِ و با راه گذرى،
وَ ما مَلَكَتْ أَیْمانُكُمْ و با بردگان شما،
إِنَ اللَهَ لا یُحِبُ خداى دوست ندارد،
مَنْ كانَ مُخْتالًا فَخُوراً (36) هر كشنده نازنده خود ستاینده.

الَذِینَ یَبْخَلُونَ ایشان كه بآنچه دارند بخیلى كنند،
وَ یَأْمُرُونَ النَاسَ بِالْبُخْلِ و مردمان را ببخل فرمایند،
وَ یَكْتُمُونَ و پنهان دارند،
ما آتاهُمُ اللَهُ مِنْ فَضْلِهِ آنچه اللَه ایشان را داد از فضل خویش،
وَ أَعْتَدْنا لِلْكافِرِینَ و ما ساختیم كافران را،
عَذاباً مُهِیناً (37) عذابى خواركننده.

وَ الَذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ و ایشان را نیز كه نفقه میكنند مالهاى خویش،
رِئاءَ النَاسِ بر دیدار مردمان، بطلب ستایش ایشان،
وَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللَهِ و نمیگروند بخدا،
وَ لا بِالْیَوْمِ الْآخِرِ و نه بروز رستاخیز،
وَ مَنْ یَكُنِ الشَیْطانُ لَهُ قَرِیناً و هر كه دیو او را هام تا و هام ساز است،
فَساءَ قَرِیناً (38) بدهام تاى و هام سازى كه اوست.

وَ ما ذا عَلَیْهِمْ و چه زیان دارد ایشان را؟
لَوْ آمَنُوا بِاللَهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ اگر ایمان آرند بخدا و بروز رستاخیز،
وَ أَنْفَقُوا مِمَا رَزَقَهُمُ اللَهُ و نفقت كنند از آنچه خداى ایشان را روزى داد،
وَ كانَ اللَهُ بِهِمْ عَلِیماً (39) و خداى بایشان دانا است.

إِنَ اللَهَ لا یَظْلِمُ خداى بیداد نكند،
مِثْقالَ ذَرَةٍ هام سنگ یك ذرّه،
وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً و گر نیكى بود،
یُضاعِفْها توى بر توى نهد، و ضعف بر ضعف افزاید،
وَ یُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِیماً (40) و از نزدیك خود بآن مزدى دهد بزرگوار.


النوبة الثانیة
قوله: وَ اعْبُدُوا اللَهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَیْئاً الآیة اى: وحّدوا اللَه و لا تعبدوا معه غیره.
میگوید: خداى را پرستید، و با وى دیگرى را مپرستید، او را یكتا دانید بى شریك و بى انباز، بى نظیر و بى نیاز. همان است كه جاى دیگر گفت: وَ قَضى رَبُكَ أَلَا تَعْبُدُوا إِلَا إِیَاهُ فرمان داد و وصیّت كرد اللَه كه جز وى را نپرستید، فرمان برید، و وصیت نیوشید. و بر وفق این، مصطفى (ص) گفت" ایّها النّاس انّه لا نبىّ بعدى و لا امّة بعدكم، الا فاعبدوا ربّكم، و صلّوا خمسكم، و صوموا شهركم، و ادّوا زكاة اموالكم، طیّبة بها انفسكم، و أطیعوا ولاة امركم تدخلوا جنّة ربّكم"
میگوید: اى مردمان پس از من پیغامبرى نیست، و پس از شما امّت نیست، من خاتم پیغامبرانم، و شما خاتم امّتان. هان! بیدار باشید، و پند نیوشید. خداى را یكى گوئید، و او را یگانه و یكتا و بى همتا دانید. فرمان وى را خویشتن بیوكنید، و نماز پنجگانه بوقت خویش بگزارید، و ماه رمضان روزه دارید، و زكاة از مال بیرون كنید، و در آن خوشدل و خوش تن باشید، و والیان { اولی الامر = ائمه هدی (ع) هستند (م.ز)  } خود را طاعت دار فرمانبردار باشید، تا در بهشت شوید، و بدیدار و رضاء مولى رسید.

وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً وَ بِذِی الْقُرْبى وَ الْیَتامى وَ الْمَساكِینِ و فرمود كه با پدر و مادر و خویشان و یتیمان و درویشان نكوكار باشید، و مواسات كنید.

ابو هریره روایت كرد كه مردى آمد بر مصطفى (ص) و از سختى دل خویش بنالید، و از حضرت نبوّت مرهم جست، و مداومت خواست. رسول خدا (ص) گفت: ان اردت أن یلین قلبك، فاطعم المسكین، و امسح برأس الیتیم، و أطعمه.

وَ الْجارِ ذِی الْقُرْبى
همسایه خویشاوند است، وَ الْجارِ الْجُنُبِ بفتح جیم و سكون نون عاصم خواند بروایت مفضل، و این بر حذف مضاف است، و التقدیر: و الجار ذى الجنب، اى ذى النّاحیة، و العرب تقول للغریب اذا اجرته: جار جنب. باقى " و الجار الجنب" خوانند بضمتین، و هو صفة للجار، مثل قولهم: ناقة اجد و مشیة سجح، و المراد بالجنب الغریب المتباعد عن اهله.

جنب اینجا بمعنى اجنبى است، و بیگانه را باین نام كردند از بهر آنكه از تو بر جانبى بود، نه از خاندان، و تجنّب ازین گرفته اند پرهیزیدن، و جنابت ازین گرفته اند كه مرد در آن از قرآن و از نماز دور بود، و جنابت رسیده را ازین معنى جنب گویند.

على الجمله حقوق همسایه بسیار است، و هر كه بسراى تو نزدیك تر، ببرّ تو اولى تر. قال رسول اللَه (ص)  التمس الجار قبل الدّار، و الرّفیق قبل الطّریق. من آذى جاره فقد آذانى، و من آذانى فقد آذى اللَه، و من حارب جاره فقد حار بنى، و من حاربنى فقد حارب اللَه.....

وَ الصَاحِبِ بِالْجَنْبِ هام راه است در سفر، یا هام دكان، یا هام دبیرستان، و گفته اند: " الصَاحِبِ بِالْجَنْبِ" كسى است كه پیوسته با تو بود در خدمت و صحبت تو، بر امّید خیر و نفع تو. قال ابن عباس (رض) انّى لأستحیى أن یطأ الرّجل بساطى ثلاث مرّات لا یرى علیه اثر من برّى وَ ابْنِ السَبِیلِ
ابن السّبیل راه گذارى است، اگر توانگر باشد و اگر درویش، بحكم مهمانى بتو فرو آید، او را بر تو سه روز حقّ مهمانى است، پس چون بسه روز بر گذشت صدقه باشد. مصطفى (ص) گفت: لكلّ شى ء زكاة، و زكاة الدّار بیت الضّیافة

وَ ما مَلَكَتْ أَیْمانُكُمْ بردگان و زیردستان اند. على بن ابى طالب (ع) گفت : " كان آخر كلام رسول اللَه (ص) الصّلاة، و اتّقوا اللَه فیما ملكت ایمانكم . و دفع رسول اللَه (ص) الى ابى ذر غلاما، فقال یا ابا ذر اطعمه ممّا تأكل، و البسه ممّا تلبس
.....
إِنَ اللَهَ لا یُحِبُ مَنْ كانَ مُخْتالًا فَخُوراً میگوید: اللَه دوست ندارد هر خرامنده بكبر، لاف زن، خویشتن ستاى.
فخور در اشتر همچون مصرّاة است در گوسفند، و این آنست كه شیر جمع كنند در پستان وى، تا مشترى پندارد كه آن معتاد است و اصلى، و در آن رغبت نماید، پس بخلاف آن بود. همچنین فخور از مردم آن بود كه از خویشتن حالى نیكو بنماید بدعوى، و پس بى معنى بود.

و گفته اند: مختال آنست كه خود را عظیم داند، و برترى نماید، و از كبر تحقیر مردم كند، و بحقوق اللَه قیام نكند و فخور آنست كه او را در نعمت بطر بگیرد، و خویشتن را در آن بستاید، و خداى را عزّ و جلّ در آن شكر نكند و این دو كلمه در آخر این آیت از آن گفت تا اگر خویشاوند و همسایه درویش دارى از ایشان ننگ ندارى، و با ایشان پیوندى.

الَذِینَ یَبْخَلُونَ الآیة معنى بخل از روى شرع منع واجب است از مال، و بعرف و عادت عرب منع فضل مال از محتاج، و بزبان اشارت: ترك الایثار فى زمان الاضطرار.

وَ یَأْمُرُونَ النَاسَ بِالْبُخْلِ بفتح با و خا قراءت حمزه و كسایى است، و همچنین در سورة الحدید. باقى بالبخل خوانند بضمّ با و سكون خا در هر دو سورة، و هما لغتان. و درین لغتى دیگر حكایت كرده اند: و هى البخل بسكون الخاء و فتح الباء، قال سیبویه: و لم یقرأ بهذه اللّغة.

الَذِینَ یَبْخَلُونَ جهودانند كه بخیلى كنند در مالهاى خویش، و در طاعت خدا هزینه نكنند. وَ یَأْمُرُونَ النَاسَ بِالْبُخْلِ، انصار را میفرمودند كه شما بر رسول خدا نفقت مكنید كه درویش شوید.
وَ یَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَهُ مِنْ فَضْلِهِ و صفت و نعمت مصطفى (ص) در تورات میپوشیدند و پنهان میداشتند. آن گه خبر داد از سرانجام كار ایشان در آخرت، و گفت: وَ أَعْتَدْنا یامحمد، لِلْكافِرِینَ یعنى للیهود، عَذاباً مُهِیناً.

قوله: وَ الَذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَاسِ الآیة
عطف است بر الَذِینَ یَبْخَلُونَ. سدى گفت:این در شأن منافقان است و قومى از مشركان مكه، كه بر عداوت رسول خدا هزینه میكردند.
وَ مَنْ یَكُنِ الشَیْطانُ لَهُ قَرِیناً معنى آنست كه: هر كه چنان بود قرین وى شیطان بود، فَساءَ قَرِیناً و بدقرینى كه اوست. فردا برستاخیز با وى گوید: یا لَیْتَ بَیْنِی وَ بَیْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَیْنِ فَبِئْسَ الْقَرِینُ.
وَ ما ذا عَلَیْهِمْ یعنى على الیهود و المنافقین، لَوْ آمَنُوا بِاللَهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ یعنى البعث بعدالموت.
وَ أَنْفَقُوا مِمَا رَزَقَهُمُ اللَهُ. من الأموال فى الایمان و المعرفة، وَ كانَ اللَهُ بِهِمْ عَلِیماً انّهم لن یؤمنوا.

قوله: إِنَ اللَهَ لا یَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَةٍ
معنى آنست كه: اللَه بنگیرد بمثقال یك ذرّه گناه ناكرده و بى ثواب نگذارد مثقال یك ذرّه طاعت بنده. اگر مؤمن بود، او رارزق دهد در دنیا، و مزد بزرگوار در آخرت، و اگر كافر بود او را روزى دهد در دنیا، و پاداش آن در آخرت نه. وبه قال النّبیّ (ص) انّ اللَه لا یظلم المؤمن حسنة، یثاب علیها الرّزق فى الدّنیا، و یجزى بها فى الآخرة، و أمّا الكافر فیطعم بها فى الدّنیا، فاذا كان یوم القیامة، لم یكن له حسنة.
" مثقال " مفعال من الثّقل، اى ما كان وزنه وزن الذّرّة.
خلاف است میان علما كه ذرّه چیست. ابن عباس گفت: هى النّملة الصّغیرة، آن مورچه كه از آن خردتر و كوچكتر مور نیست آن را ذرّه گویند. قومى گفتند: یكى از آن حشر هوا آن ساعت كه آفتاب به روزن درافتد، آن ذرّه است. یحیى عمار گفت: یك دانه جو چهار ارز است، و یك ارز چهار سمسمه است، و یك سمسمه چهار خردل است، و یك خردل چهار و رق نخاله است، و یك و رق نخاله چهار ذرّه است.

.....
وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً برفع قراءت مكى است و مدنى، یعنى: و ان تقع حسنة او تحدث حسنة، اگر یك نیكى بود از بنده مؤمن، آن مضاعف كند. باقى بنصب خوانند، یعنى: و ان تكن الذّرّة حسنة، اگر آن ذرّه نیكى بود مضاعف كند.
" یضعّفها" بتشدید قراءت مكى و شامى و یعقوب است، و " یضاعفها" بالف قراءت باقى است، و هما نعتان. ضاعف و ضعّف بمعنى واحد، و بعضى اهل لغت گفته اند: ضعّف بتشدید از ضاعف بالف مه است در معنى. یضاعفها اى یجعلها ضعفین، یضعّفها یجعلها اضعافا كثیرة
و درست آنست كه هر دو یكى است، دلیل بر این آنكه گفت: فَیُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِیرَةً، و فى الخبر " اذا كان یوم القیامة، نادى مناد على رءوس الأوّلین و الآخرین: هذا فلان بن فلان، من كان له علیه حقٌ فلیأته الى حقّه، فیأتونه. ثم یقال له: هؤلاء حقوقهم.
فیقول: یا ربّ! من این! و قد ذهبت الدّنیا. فیقول اللَه عزّ و جلّ للملائكة: انظروا فى اعماله الصّالحة فاعطوهم منها. فینظرون فیها، فیعطونهم منها، فیبقى مثقال ذرّة من حسنة، فیقول الملائكة: یا ربّنا! و هو اعلم بذلك منهم، اعطینا كلّ ذى حقّ حقّه، و بقى له مثقال ذرّة من حسنة. فیقول للملائكة: ضعّفوها لعبدى، و ادخلوه بفضل رحمتى الجنّة
فذلك قوله تعالى: وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً یُضاعِفْها وَ یُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِیماً.

ادامه دارد ...
 
لینک عضویت در کانال تلگرام ما : https://telegram.me/zaresari


گل


علی (ع)


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (06)
... مباحث قرآنی رمضان (07)
... مباحث قرآنی رمضان (08)
... مباحث قرآنی رمضان (09)
... مباحث قرآنی رمضان (10)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس



سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (140)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (145)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (146)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (147)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (148)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (149)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (151)

تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء

تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (154)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (155)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (156)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (157)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (158)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (159)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (160)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (161)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (162)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (163)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (164)




مطالب اخیر وبلاگ :

همسایگان قرآنی !
راز آب !
غیرت معرفت
از کلام مولا امیرالمومنین (ع)
پل و پول (و رابطه مستقیم بین این و آن در دنیا و آخرت)
زخم زبان و اثرات مخرّب آن
زبان سیاست و سیاست زبان
جواب این پرسش هاراتو نمی دانی!
سنی و یا شیعه ؟! مصاحبه با آقای محمود زارع
ابوذر , راستگوترین صحابی
سگ وفادار و عابد بی حیاء
اجتهاد در برابر نص
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (163)
لن ترانی و سه نگاه متفاوت !!
خاندانی که همه وزیر بودند !
هر چیزی به نسبت مقیاس معنی یافته و اندازه میشود
راه بزرگان نارفته , حال بزرگان خواهى ؟!!
سکون مفلس یا حصار روئین افلاس
طیّار بی پر و سیّار بی پا ...
مولوی رافضی !؟!
قاعده و میزان سنجش حاکمان ( لوح گویا )
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (162)
اوصاف انصاف
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (161)
چهار مطلب حکمی
خداوندی که بر مستضعفان آسان میگیرد
غم و غصه و تحمل مصیبت
حالی کنگ گر
پند تکاندهنده آیت زلزال در مصحف مقدس
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (160)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (159)
ائمه اثنی عشر
اثر دوست و همنشین بد
معنی تسلیم و رضا !
الخیر فی ما وقع
رابطه غیرمستقیم !
بی مراعات بی مروتست
حفظ مراتب
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (158)
دام کام , چاپلوسی ( چگونه فیل را هم میشود خر کرد؟! )
هــــو
گوهر و خرمهره در یک سلک جولان میکنند
توبه , راهی که دوست مفتوح دارد !
من از اینهایم ... !
از نفرین پدر و مادر بترسید
قراء سبعه و حافظ و... (01)
حروف هجا و تهجّی
تفسیر کفــر و ایمـان
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (14)
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (09)




توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.