كُنتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَیْرًا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿110﴾
شما بهترین امتى هستید كه براى مردم پدیدار شده ‏اید به كار پسندیده فرمان مى‏دهید و از كار ناپسند بازمى‏دارید و به خدا ایمان دارید و اگر اهل كتاب ایمان آورده بودند قطعا برایشان بهتر بود برخى از آنان مؤمنند و[لى] بیشترشان نافرمانند.
قرآن
النوبة الاولى
كُنْتُمْ خَیْرَ أُمَةٍ بهتر گروهى شمائید،
أُخْرِجَتْ لِلنَاسِ كه بیرون آوردند مردمان را،
تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ بنیكویى مى فرمائید،
وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ و از ناپسند مى باز زنید،
وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَهِ و بخداى میگروید.

وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتابِ اگر خوانندگان كتاب پیشین ایمان آوردندى (و چنان كردندى)،
لَكانَ خَیْراً لَهُمْ ایشان را به بودى،
مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ از ایشان هست كه گروندگان اند
وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ (110 ) و بیشتر ایشان آنند كه از طاعت بیرون شدگان اند.

لَنْ یَضُرُوكُمْ إِلَا أَذىً نگزایند شما را مگر بسخنى ناخوش،
وَ إِنْ یُقاتِلُوكُمْ اگر با شما جنگ كنند،
یُوَلُوكُمُ الْأَدْبارَ پشتها بر شما گردانند،
ثُمَ لا یُنْصَرُونَ ( 111 ) وانگه از من خود یارى نیابند، نه از جهانیان از هیچ كس.

ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِلَةُ بر ایشان خوارى و فرومایگى زده آمد،
أَیْنَ ما ثُقِفُوا هر جا كه یابند ایشان را،
إِلَا بِحَبْلٍ مِنَ اللَهِ مگر بآن زینهار كه خداى نهاد، و ذمّت كه ساخت،
وَ حَبْلٍ مِنَ النَاسِ و بآن زینهار كه سلطان مسلمانان ایشان را دهد (كه گزیت بستاند از ایشان)
وَ باؤُبِغَضَبٍ مِنَ اللَهِ، و بآنكه خداى بر ایشان خشم گرفت.
وَ ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْكَنَةُ و بر ایشان زدند چون مهر درویشى و فروماندگى و بیچارگى،
ذلِكَ بِأَنَهُمْ كانُوا یَكْفُرُونَ بِآیاتِ اللَهِ آن بآنست كه ایشان مى كافر شدند بسخنان خداى،
وَ یَقْتُلُونَ الْأَنْبِیاءَ بِغَیْرِ حَقٍ و پیغامبران را كشتند بناحق،
ذلِكَ بِما عَصَوْا آن بآن بود كه از حق سركشیدند،
وَ كانُوا یَعْتَدُونَ ( 112 )  وپاى از اندازه در گذاشتند.

لَیْسُوا سَواءً چون هم و یكسان نه اند.
مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ از خوانندگان تورات
أُمَةٌ قائِمَةٌ گروهى است (بحق گفتن) بپاى ایستاده،
یَتْلُونَ آیاتِ اللَهِ میخوانند سخنان خداى،
آناءَ اللَیْلِ پاس پاس از شب،
وَ هُمْ یَسْجُدُونَ (113 ) و نماز میكنند.

یُؤْمِنُونَ بِاللَهِ استوار میگیرند خداى را در سخنان وى،
وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ و روز رستاخیز،
وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ و به نیكویى میفرمایند،
وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ و از ناپسند مى باززنند،
وَیُسارِعُونَ فِی الْخَیْراتِ و در نیكیها میشتابند.
وَ أُولئِكَ مِنَ الصَالِحِینَ ( 114 ) و ایشانند كه از نیكان و شایستگان اند.

وَ ما یَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ و هر چه كنند از نیكى،
فَلَنْ یُكْفَرُوهُ در پاداش آن ایشان را ناسپاس نیابند.
وَ اللَهُ عَلِیمٌ بِالْمُتَقِینَ (115 ) و اللَه دانا است به پرهیزگاران.

إِنَ الَذِینَ كَفَرُوا اینان كه كافر شدند،
لَنْ تُغْنِیَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ ایشان را سود ندارد فردا مالهاى ایشان،
وَ لا أَوْلادُهُمْ و نه فرزندان ایشان (كه بآن مینازند)،
مِنَ اللَهِ شَیْئاً بنزدیك خدا هیچیز،
وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَارِ و ایشانند كه دوزخیان اند،
هُمْ فِیها خالِدُونَ ( 116 ) و اندرآتش جاویدان اند.


النوبة الثانیة
قوله تعالى: كُنْتُمْ خَیْرَ أُمَةٍ الآیة...
بعضى مفسران گفتند: امّت اینجا صدر اول اند، صحابه رسول، مهاجرین و انصار، چراغهاى هدى، و ستارگان رشد، و داورى داران حق، و ترجمانان مصطفى (ص) .....

قومى از علماء گفتند: این عامّة امت محمد (ص) راست، پیشینیان و پسینیان،....
قوله: كُنْتُمْ خَیْرَ أُمَةٍ اى انتم خیر امّة العرب " كان" بمعنى " سار" گویند. قال عدى بن زید: كأنتم نحن، كنا، و كما كنّا تكونون و فى القرآن: فَكانُوا كَهَشِیمِ الْمُحْتَظِرِ اى فصاروا.
معنى آنست: كنتم خیر امّة اخرجت للنّاس، من الأمّهات. بهتر گروهى مردمان را شمائید كه بیرون آوردند از مادران درین جهان.

این سخن از آنست كه جهودان و ترسایان خلق را با كفر خواندند، و از تصدیق محمد (ص) واپس خواندند، و به موسى (ع) و عیسى (ع) فرمودند، و بر ابراهیم (ع) بكفر دعوى كردند. و این امّت همه كتابها بپذیرفتند، و همه پیغامبران را استوار گرفتند. و خلق را بدین فرموده اند، و گفته اند: كُنْتُمْ خَیْرَ أُمَةٍ اى فى علم اللَه و فى اللّوح المحفوظ، شما بهتر گروهى بودید در علم خدا و در لوح محفوظ.

یحیى معاذ گفت : هذه الآیة مدحة لامّة محمد (ص) و لم یكن لیمدح قوما ثمّ یعذّبهم
گفت: ربّ العالمین امّت محمد (ص) را درین آیت بستود و نه بدان ستود تا پس ایشان را عذاب و عقوبت كند. آن گه مناقب و سیرت ایشان را در گرفت. و قال: تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَهِ
گفته اند كه: معروف اینجا كلمه شهادت است، فهو اعظم المعروف. و منكر تكذیب رسول است، و هو اعظم المنكر، و قیل: تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ اى باسباغ الوضوء، وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ اى عن الالتفات فى الصلاة. و روا باشد كه امر معروف، و نهى منكر و ایمان باللَه از شرط خیریّت نهند یعنى كنتم خیر أمّة ان امرتم بالمعروف. برین وجه بر " للنّاس"وقف نكنند بلكه وقف بر تُؤْمِنُونَ بِاللَهِ بود.

وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتابِ الآیة...
اى لو صدّق الیهود بمحمد (ص) و بما جاء من الحقّ لَكانَ خَیْراً لَهُمْ من الكفر.
مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ یعنى عبد اللَه بن سلام و اصحابه.
وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ الكافرون. آن گه مؤمنان را آگاهى داد كه ایشان را از خدا نصرت است و غلبه بر جهودان، و گفت: لَنْ یَضُرُوكُمْ إِلَا أَذىً اى الّا ضررا یسیرا باللّسان مثل الوعید والبهت.

وَ إِنْ یُقاتِلُوكُمْ یُوَلُوكُمُ الْأَدْبارَ منهزمین. ثُمَ لا یُنْصَرُونَ. ربّ العالمین این وعده نصرت كه مؤمنان را داد راست كرد تا هرگز جهودان مدینه با رسول خدا و با مسلمانان جنگ نكردند كه نه هزیمت و شكستگى بر ایشان بود. و روا باشد كه این آیت بر عموم برانند، یعنى هر چه از كافران بمؤمنان رسد از ناسزا گفتن و جنگ كردن، آن رنجى بود عارض، نه پاینده، كه عاقبت بهر حال مؤمنان را باشد. چنان كه گفت: وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَقِینَ و وَ الْعاقِبَةُ لِلتَقْوى .

قوله تعالى: ضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِلَةُ گفته اند كه: این مخصوص است در جهودان بنى قریظه كه خوارى و بیچارگى و فروتنى بر ایشان زدند، چنان كه مهر بر دینار زنند. و روا باشد كه این خبر بمعنى امر بود، یعنى كه جهودان را همیشه خوار دارید، و بخوارى از ایشان جزیت ستانید، چنان كه جاى دیگر گفت: حَتَى یُعْطُوا الْجِزْیَةَ عَنْ یَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ.

اگر كسى گوید كه چونست كه این مذلت و مسكنت بر ایشان زدند، و بسیار افتد از ایشان كه با مال و جاه باشند؟
جواب آنست كه اعتبار به آحاد اشخاص نیست كه اعتبار بعموم است، و اعتبار باعراض دنیوى و مال و جاه نیست كه اعتبار باحوال شرعى است، و بعزّ و ذلّ دینى، آن عزّت كه اللَه گفت: وَ لِلَهِ الْعِزَةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ.

اگر در بعضى جهودان و ترسایان عزّى دنیوى بود مآل و مرجع آن با ذلّ است، پس حقیقت آن ذلّ است نه عزّ. همچنین مسكنت نه همانست كه بى مال بود، بلكه حقیقت مسكنت حرص است و فقر نفس و فقر دین.

قال النّبی (ص) : الغنى غنى النّفس .
 
حكیمى را گفتند كه: فلان كس توانگر است. آن حكیم جواب داد كه: وى توانگر نیست كثیر المال است، توانگرى دیگر بود و فراوانى مال دیگر،
و به یقول الشاعر: قد یكثر الحال و الانسان مفتقر أَیْنَما ثُقِفُوا اى: وجدوا و صودفوا. إِلَا بِحَبْلٍ مِنَ اللَهِ این استثناء منقطع است، یعنى لكن یعتصمون بالعهد اذا اعطوه.

میگوید: ایشان هر وقت و بهر جاى خوار باشند، لكن در عهد و زینهار باشند اگر ایشان را بگزیت زینهار دهند. و المراد بِحَبْلٍ مِنَ اللَهِ وَ حَبْلٍ مِنَ النَاسِ العهد و الذّمة و الأمان الّذى یأخذونه من المؤمنین باذن اللَه. و النّاس هاهنا خاصٌ بالمؤمنین.
آن گه در سیاق آیت گفت: وَضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ذلِكَ بِأَنَهُمْ كانُوا یَكْفُرُونَ بِآیاتِ اللَهِ كفر علّت مسكنت و ذلّت نهاد، و معصیت و اعتدا سبب كفر، از بهر آنكه صغائر معاصى اگر بآن اصرار بود بكبائر كشد و كبائر بكفر كشد. و لذلك قال تعالى: ثُمَ كانَ عاقِبَةَ الَذِینَ أَساؤُا السُواى أَنْ كَذَبُوا بِآیاتِ اللَهِ.

و قال النّبی (ص):  الذّنب على الذّنب حتّى یسودّ القلب .
 
حاصل آیت تنبیه مؤمنانست و تحذیر ایشان از معاصى، هم از صغائر و هم از كبائر كه حدّ آن با كفر است و نتیجه آن شرك.

قوله: لَیْسُوا سَواءً استناد این سخن با مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ است. میگوید: هرگز یكسان و برابر نباشند مؤمنان با فاسقان. جاى دیگر گفت: أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ.
صفت فاسقان لَنْ یَضُرُوكُمْ إِلَا أَذىً است، و صفت مؤمنان أُمَةٌ قائِمَةٌ، پس چون برابر و یكسان باشند؟!

ابن مسعود گفت: لیسوا سواء، هم، و امّة قائمة یعنى امت محمد (ص) میگوید: اهل كتاب و امت محمد (ص) چون هم نه اند، نه امروز و نه فردا در قیامت. چون برابر بود كسى كه در قیامت ایمن رود با كسى كه ایمن نبود؟! أَ فَمَنْ یُلْقى فِی النَارِ خَیْرٌ أَمْ مَنْ یَأْتِی آمِناً یَوْمَ الْقِیامَةِ؟.

مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ أُمَةٌ قائِمَةٌ اى على الحق. میگوید: از اهل كتاب گروهى اند ایستاده بر حق، بر دین اسلام، با گفت راست، و عمل راست، و اعتقاد راست، و آن عبد اللَه بن سلام است و یاران او. و عطا گفت چهل مرد از عرب اند، از اهل نجران، و سى و دو مرد از حبشه، و هشت مرد از روم، كه بر دین عیسى (ع) بودند و به محمد (ص) ایمان آوردند، و جماعتى از انصار چون اسعد بن زراره، و براء بن معرور، و محمد بن مسلمة، و محمود بن مسلمة و ابو قیس صرفة بن انس بپیش از قدوم مصطفى (ص) توحید میگفتند و شرایع حنیفى بپاى میداشتند، تا مصطفى (ص) در رسید، او را تصدیق كردند و نصرت دادند. و آن گه صفت و سیرت ایشان گفت: یَتْلُونَ آیاتِ اللَهِ آناءَ اللَیْلِ وَ هُمْ یَسْجُدُونَ گفته اند كه: مراد باین نماز خفتیدن است كه پیش ازین امت كس را نبوده است. ...

و گفته اند: مراد باین نماز است میان شام و خفتن، ....

وَ ما یَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ فَلَنْ یُكْفَرُوهُ الایة...
حمزه و على و حفص هر دو حرف بیا خوانند، سخن بامّة قائمة برند، و این صفت ایشان كنند. و باقى بتا خوانند. چون بتا خوانى خطاب با همه امّت بود. فَلَنْ یُكْفَرُوهُ هم چنانست كه گفت: فَلا كُفْرانَ لِسَعْیِهِ. كفران در لغت عرب پاداش نیكى باز گرفتن، و سپاس نداشتن، و نعمت بازنگفتن و باز ننمودن. میگوید عزّ اسمه: بنزدیك من نیكوكاران را ناسپاسى نیست یعنى پاداش باز گرفتن نیست. جاى دیگر ازین گشاده تر گفت: وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ یُوَفَ إِلَیْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ و وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ یَعْلَمْهُ اللَهُ و وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَ اللَهَ بِهِ عَلِیمٌ.
خبر مى دهد كه عمل نیكوكاران ضایع نیست، و ازیشان ثواب بازگرفتن نیست، نظیره قوله تعالى: إِنَا لا نُضِیعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا و إِنَ اللَهَ لا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ. بخلاف اعمال كفار كه همه حابط است، و ثواب ازیشان دریغ.
و هو المشار الیه بقوله تعالى: قُلْ هَلْ نُنَبِئُكُمْ بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمالًا الآیة،
و بقوله تعالى: وَ قَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً الآیة وَ اللَهُ عَلِیمٌ بِالْمُتَقِینَ اى علیم بما فى القلوب من التقوى، فقد یظهر التقوى من لیس له التقوى.

قوله: إِنَ الَذِینَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِیَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ الآیة... مثل این آیت در اول سوره، شرح آن رفت. اما آوردن این آیت درین موضع حكمتى در آن است: یعنى كه در آیت پیش گفت هر چه كنید از نیكى و هزینه پاداش آن به نیكى یابید، پس درین آیت بیان كرد كه این حكم نه هر جاى بود و نه هر كسى راست، كه ایمان قرین انفاق باید تا ثواب یابد. اما اگر كفر قرین آن بود اگر هر چه دارد بدهد از اموال و فرزندان، هیچ بكار نیاید و وى را از آتش نرهاند. و هو المشار الیه بقوله تعالى: ما أَغْنى عَنْهُ مالُهُ وَ ما كَسَبَ، و بقوله: ما أَغْنى عَنِی مالِیَهْ.


النوبة الثالثة
قوله تعالى: كُنْتُمْ خَیْرَ أُمَةٍ
این آیت از یك روى بیان شرف صحابه مصطفى (ص) است كه اركان خلائق اند، و برهان حقائق. عنوان رضاء حق اند، و ملوك مقعد صدق. ائمه اهل سعادت اند، و انصار نبوت و رسالت، و مستوجب ترحّم امّت، و اخیار حضرت مصطفى (ص) , و بعد از انبیاء و رسل بهترین ذریّة آدم ایشانند، و بیمن اقبال ایشان دود شرك واطى ادبار خود شد، و انوار دین و شریعت از مكنونات غیب ظاهر گشت.

در آیت جمال لا إِلهَ إِلَا اللَهُ، و هیبت جلال مُحَمَدٌ رَسُولُ اللَهِ بغیرت ایشان در ملأ اعلى بیفروخت.
...
بعضى از مفسران حكم این آیت بر عموم راندند، گفتند: حقیقت این بشرف امت اتباع باز میگردد از عهد مصطفى (ص) تا بدامن قیامت. و امّت اتباع دیگراند، و امّت اجابت دیگر، و امّت دعوت دیگر. و شرح آن در سورة البقرة رفت. اما امّت اتباع كه این آیت در شأن ایشان است، و مشتمل بر صفت و سیرت ایشان سعداء ملت اند، و امناء درگاه عزت، و اشراف علّیّین، و اعزّه رب العالمین، حمله قرآن و اخبار، و خزنه آثار، فرقة ناجیه و امت مرضیه ...، كه ظاهر ایشان بمتابعت و قدوت مقید است، و باطن ایشان بمعرفت و فراست مؤیّد.
....
قوله: كُنْتُمْ خَیْرَ أُمَةٍ روایت است از ابن عباس و مجاهد كه: خیریت این امت آنست كه پیغامبر را بقتال فرمودند كه ایشان را بكره ایشان در دین اسلام و عزّ شریعت آر، و آنچه صلاح كار و بهینه حال ایشانست ایشان را الزام كن، و آن گه رب العالمین بر ایشان منت نهاد، گفت : " و الزمهم كلمة التّقوى و كانوا احقّ بها و اهلها"
میگوید: اللَه در ایشان بست، و ایشان را الزام كرد آن كلمه شهادت، كه نشان دوستى است و شرف دو جهانست، و سبب سعادت جاودانى است. و ایشان خود از در آن بودند و سزاء آن بودند. از دور آدم (ع) تا منتهاى عالم هیچ امت را این منزلت و رتبت ندادند كه ایشان را بسلسله قهر از ذل كفر بعزّ اسلام آوردند، و طوق سعادت در گردن ایشان كردند، مگر این امت را چنان كه امروز بسلسله قهر ایشان را در دین آوردند فردا هم ایشان را بسلسله لطف ببهشت برند.

مصطفى (ص) گفت: عجب ربك من قوم یقادون الى الجنة بالسلاسل. و تا نگویى كه این خیریت كه ایشان را بر آمد بوسیلت اعمال و تصفیت احوال برآمد، لیكن عنایت ازلى بر ایشان اقبال كرد و بنواخت، و اختیار روز میثاق كار ایشان بساخت. این كرامت و نواخت، و این منزلت و مرتبت ایشان از آنست كه امت محمد (ص) اند كه مهتر عالم است، و سید ولد آدم، چون مصطفى (ص) خیر الانبیاء و الرسل بود لا جرم امت وى خیر الامم بودند.

" كز خانه بكدخداى ماند همه چیز "
قوله: تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ بزبان اهل اشارت معروف خدمت حق است، و منكر صحبت نفس، معروف روشنایى جمع است و سبب وصلت، و منكر تاریكى وقت است و مایه بدعت. آن نواختگان فضل راست و این زخم خوردگان عدل راست هرگز كى برابر باشند؟ و چون بهم بسازند؟ خواندگان فضل و راندگان عدل؟ این است كه رب العالمین گفت: لَیْسُوا سَواءً. چون هم نباشند و راست نیایند دانا و نادان، آشنا و بیگانه، خداپرست و هواپرست. متى استوى الضیاء و الظلمة؟ متى استوى الیقین و التهمة؟ متى استوى الوصلة و الفرقة؟ هذا متصف بالولاء، و ذاك منحرف عن الوفاء. هیهات لا یلتقیان و لا یستویان.
ایّها المنكح الثریا سهیلا
هى شامیة اذا ما استقلتّ
عمّرك اللَه كیف یلتقیان!
و سهیل اذا استقلّ یمان


كسى كاندر صف مردان، بمى خوارى كمر بندد
برابر كى بود، با آن كه دل در خیر و شر بندد؟



ادامه دارد ...
 



گل




مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (06)
... مباحث قرآنی رمضان (07)
... مباحث قرآنی رمضان (08)
... مباحث قرآنی رمضان (09)
... مباحث قرآنی رمضان (10)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد


سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (121)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (122)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (123)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (124)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (126)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (127)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (128)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (129)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (131)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (132)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (133)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (134)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (136)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (137)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (138)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (139)




مطالب اخیر وبلاگ :
برای اسلام و مقتضیات زمان (چرا دیگر مطهری نداریم!)
حرمت پدر و مادر از نظر معصومین(ع)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (138)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (137)
تقوا , همبستگی و اعتصام بحبل الله
كسی را به افراط مَسِتای ...
پدر و مادر در بیان معصومین (ع)
الهی گفتی مکن و بر آن داشتی
احساس مالکیت و موفقیت
سید حسن نصرالله و مسئولیت پذیری
بعد از خدا بلافاصله پدر و مادر !
برگه مرگ !
ارزش اولیاء در کلام اولیای خدا
آنسوی چهره ها ( 01 )
شب وصال (شجریان) + دانلود
یاد ایام شجریان + دانلود
در خیال (شجریان)+دانلود
کجا روند که یار از تو خوبتر گیرند !
گفتگو آیین درویشی نبود
جانا به غریبستان چندین به چه می‌مانی
ارزش پدر و مادر در نزد اولیای خدا
خدا رحیم است
احترام به پدر و مادر
امروز دیدم یار را آن رونق هر کار را
غم غفلت + دانلود
دل حرم خداست ...
نوحه لری ای روله (رضا نقاش)+دانلود
(خطورات) خدا می بیند و ...
ناموزونی !
نوحه لری ای کفتر قشنگم (رضا نقاش)+دانلود
زایش و نگهداری داعش !
رضای خدا یا رضایت خلق
بی تشویش مرگ
نوحه لری افق غرق خونه (رضا نقاش)+دانلود
خوشا بحال زدایندگان غم و غصه
دام خال روی ( تک بیتی )
نوحه لری عاشق و مبتلا منم (رضا نقاش)+دانلود
مکافات عمل (انتقام از قاتل پدر)
مهلت به تنگدست موجب اجابت دعا
نوحه لری گلم رنگ اناره (رضا نقاش)+دانلود
هرگز آرزوى مرگ مكن !
بخشنده ‌ترین مردم کیست ؟
مکافات عمل (شهادت دو کبک)
مه من نقاب بگشا ز جمال کبریایی
خداوند با ظلم و ظالم چه میکند ؟!
رحم کن تا خدا و طبیعت بتو رحم کند
رازپوشی و سعادت و شقاوت
زبان سیاست و سیاست زبان
(خطورات) تنظیم روابط در عناصر قرآنی
THE FAREWELL PILGRIMAGE





توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.