َیا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلاَ تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ ﴿102﴾
اى كسانى كه ایمان آورده ‏اید از خدا آن گونه كه حق پرواكردن از اوست پروا كنید و زینهار جز مسلمان نمیرید (102)
قرآن
النوبة الاولى
قوله تعالى:
یا أَیُهَا الَذِینَ آمَنُوا اى ایشان كه بگرویدند،
اتَقُوا اللَهَ بپرهیزید از خشم و عذاب خداى،
حَقَ تُقاتِهِ بسزا پرهیزیدن از وى،
وَ لا تَمُوتُنَ و نمیرید شما،
إِلَا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ (102) مگر شما گردن نهادگان و مسلمانان.

وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَهِ جَمِیعاً دست در زنید در حبل خداى همگان،
وَ لا تَفَرَقُوا و بمپراكنید،
وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَهِ عَلَیْكُمْ و یاد كنید و یاد دارید نعمت خداى بر خود،
إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً آنوقت كه یكدیگر را دشمنان بودید،
فَأَلَفَ بَیْنَ قُلُوبِكُمْ میان دلهاى شما الفت نهاد و فراهم آورد،
فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً تا بكرد نیك وى یكدگر را برادران گشتید،
وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَارِ و شما بر تیغ كناره آتش بودید،
فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها شما را از آتش باز رهانید.
كَذلِكَ یُبَیِنُ اللَهُ لَكُمْ آیاتِهِ چنین كه هست شما را پیدا میكند خداى، سخنان خویش و نشانهاى نیك خدایى خویش،
لَعَلَكُمْ تَهْتَدُونَ (103) تا مگر راه بیابید فرا شناخت منت وى و پیروزى خود.

وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَةٌ و از شما گروهى بادا،
یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ كه مى خوانند با نیكى،
وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ و میفرمایند به نیكوكارى،
وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ و باز میزنند از ناپسند،
وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (104) و ایشانند كه بر پیروزى پایندگانند و نیك آمده جاودانند.

وَ لا تَكُونُوا كَالَذِینَ تَفَرَقُوا و چون ایشان مبید كه بپراكندند،
وَ اخْتَلَفُوا و دو گروه شدند در كار محمد (ص) ،
مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَیِناتُ از پس آنكه تورات آمده بود بایشان بآگاه كردن،
وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِیمٌ ( 105) و ایشان را عذابى بزرگ است.

یَوْمَ تَبْیَضُ وُجُوهٌ در آن روز كه سپید گردد رویهایى،
وَ تَسْوَدُ وُجُوهٌ و سیاه گردد رویهایى،
فَأَمَا الَذِینَ اسْوَدَتْ وُجُوهُهُمْ اما ایشان كه سیاه گشت روهاى ایشان،
أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِیمانِكُمْ ایشان را گویند كه: كافر گشتید پس آنكه گرویده بودید؟
فَذُوقُوا الْعَذابَ پس بچشید عذاب،
بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ( 106) بآنچه كافر شدید.

وَ أَمَا الَذِینَ ابْیَضَتْ وُجُوهُهُمْ امّا ایشان كه رویهاى ایشان سپید بود،
فَفِی رَحْمَتِ اللَهِ ایشانند كه در بخشایش خداى اند (و در بهشت وى)،
هُمْ فِیها خالِدُونَ (107) ایشان در آن جاویدان.

تِلْكَ آیاتُ اللَهِ این سخنان اللَه است،
نَتْلُوها عَلَیْكَ بِالْحَقِ میخوانیم بر شما براستى و درستى،
وَ مَا اللَهُ یُرِیدُ ظُلْماً لِلْعالَمِینَ ( 108) و اللَه آن كس نیست كه خواهد كه بیداد كند بر جهانیان.

وَ لِلَهِ ما فِی السَماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ و خدایراست هر چه در آسمان و هر چه در زمین است،
وَ إِلَى اللَهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ (109) و با وى گردد كارها همه.


النوبة الثانیة
قوله تعالى: یا أَیُهَا الَذِینَ آمَنُوا اتَقُوا اللَهَ حَقَ تُقاتِهِ
مقاتل حیان گفت: قصه نزول این آیت آنست كه: میان اوس و خزرج در زمانه جاهلیت عداوتى و قتالى رفته بود چون مصطفى (ص) به مدینه آمد، ایشان را صلح داد و از سر آن عداوت و كینه برخاسته بودند. روزى ثعلبة بن غنم از اوس و اسعد بن زراره از خزرج بر یكدیگر رسیدند و تفاخر كردند. ثعلبه گفت: مائیم كه خزیمة بن ثابت ذو الشهادتین از ماست، و حنظله غسیل ملائكه از ماست، سعد بن معاذ، الّذى اهتزّ له عرش الرحمن و رضى اللَه بحكمه فى بنى قریظه از ماست،عاصم بن ثابت بن افلح سالار لشكر اسلام از ماست.
اسعد بن زراره جواب داد كه: چهار كس از بزرگان صحابه كه حمله و حفظه قرآن اند از مااند. ابى بن كعب، معاذ بن جبل، زیدبن ثابت، و ابو زید. و سعد بن عباده كه خطیب و رئیس انصار است، از ما است.
آن گه سخن میان ایشان درشت شد. خزرجى گفت: و اللَه اگر آن نیستى كه اسلام در پیوست و مصطفى (ص) آن عداوت و خصومت ما برداشت و صلح داد، ما سران و سالاران شما بكشتیمى، و فرزندان را ببردگى ببردیمى، و زنان را بقهر و بى كاوین بزنى كردیمى!
اوسى گفت: دیدیم روزگارى دراز كه این اسلام و این صلح نبود و شما این نتوانستید، و آن گه شما را زدیم و كشتیم و كوفتیم!!

ازین جنس سخن میان ایشان بسیار برفت، و آوازه بهر دو قبیله افتاد. سلاح برداشتند و قصد جنگ كردند. خبر به مصطفى (ص) رسید، برخاست، و بر مركوبى نشست، و بانجمن ایشان شد، و این آیات كه در صلح و جنگ ایشان فرود آمده بود، برایشان خواند گفت: یا أَیُهَا الَذِینَ آمَنُوا اى شما كه انصارید از اوس و خزرج، و گرویده اید اتَقُوا اللَهَ حَقَ تُقاتِهِ

این عظیم آیتى است از عظیمهاى قرآن كه ربّ العالمین بندگان خود را بحقّ خود مطالبت كرد، و سزاء حق خویش از ایشان طلب كرد. چنان كه جاى دیگر گفت: وَ جاهِدُوا فِی اللَهِ حَقَ جِهادِهِ و ازین معنى هم طرفیست در آنچه گفت: وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ.، وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَهُ إِلَیْكَ.
بر مسلمانان این خطاب صعب آمد، گفتند: سزاء حق اللَه كى تواند؟ و كى بآن رسد؟
پس ربّ العالمین منسوخ كرد و ناسخ آن فرستاد: فَاتَقُوا اللَهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ.
قومى گفتند: درین آیت نسخ نیست، و حق تقوى بر حسب استطاعت است، بدلیل خبر معاذ (رض) قال: اردفنى رسول اللَه (ص) و قال: یا معاذ! أ تدرى ما حقّ اللَه على العباد؟ قلت: اللَه و رسوله اعلم. فقال: ان یعبدوه، و لا یشركوا به شیئا. ثم قرأ: اتَقُوا اللَهَ حَقَ تُقاتِهِ.

و در تفسیر گفته اند: حَقَ تُقاتِهِ ان یطاع فلا یعصى، و یذكّر فلا ینسى، و یشكر فلا یكفر. و معلوم است كه فرمان بردارى خداى عزّ و جلّ و یاد كرد و سپاسدارى وى منسوخ نشود.

و قال الزجاج: اتَقُوا اللَهَ حَقَ تُقاتِهِ اى اتّقوه فیما یحقّ علیكم ان تتّقوه فیه.
و عن انس بن مالك (رض) قال: لا یتقى اللَه عبد حقّ تقاته حتّى یخزن من لسانه.ثم قال: وَ لا تَمُوتُنَ إِلَا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ اى كونوا على الاسلام حتّى اذا اتاكم الموت صادفكم علیه. میگوید: بر مسلمانى پاینده باشید تا چون مرگ در رسد شما بر مسلمانى بید. پس حقیقت نهى از ترك اسلام است نه از مرگ.

اگر كسى گوید: چه فائدت را گفت: إِلَا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ و نگفت الّا مسلمین ؟
جواب آنست كه: الّا مسلمین اقتضاء آن كند كه اسلام در حالت مرگ بود لا متقدما علیه و لا متأخرا عنه نه پیش از آن بود نه پس از آن، و چون گویى إِلَا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ظاهر آنست كه اسلام پیش از مرگ بوده باشد، و در وقت پاینده بر استصحاب حال.

وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَهِ جَمِیعاً وَ لا تَفَرَقُوا وَ اذْكُرُوا الآیة... این هم خطاب به اوس و خزرج است. میگوید: دست در دین خدا و كتاب و عهد وى زنید، و سنّت و جماعت بپاى دارید، و چنان كه در جاهلیت پراگنده دل و پراگنده روزگار بودید، اكنون پس از آنكه در اسلام آمدید بمپراكنید و جوق جوق بمگسلید.

اعتصام دست در چیزى زدن بود، و اینجا كنایت از اتّباع و استقامت. و حبل اللَه اینجا قرآن است، كه پیوند رهى به اللَه بآنست، و پیمان اللَه با بنده در آن است.
....

قوله: وَ لا تَفَرَقُوا اى لا تتفرقوا كما كنتم فى الجاهلیة مقتتلین على غیر دین اللَه، بل تناصروا و اصطلحوا و اجتمعوا على الاسلام اخوانا.
....
و روى عن النّبی (ص) انّه قال: تفترق هذه الامّة على ثلاث و سبعین فرقة كلّها فى النّار الّا واحدة. قیل و ما تلك الواحدة؟ قال: ما نحن علیه الیوم انا و اصحابى.
این خبر بچند روایت مختلف آورده اند: احدى و سبعین، و اثنتین و سبعین، و ثلاث و سبعین. روایت سعد هفتاد و یك فرقت است، و ما روى عن النّبی قال: ان بنى اسرائیل افترقوا احدى و سبعین ملّة، و لیس یذهب اللّیالى والأیّام حتى تفترق امّتى على مثل ذلك.
و روایت ابو امامة و انس بن مالك هفتاد و دو فرقت است، و ذلك فى قوله (ص) : انّ امّتى ستفترق على اثنتین و سبعین فرقة، كلّها فى النّار الّا واحدة و هى الجماعة.
و روایت ابو هریره هفتاد و سه فرقت است، هو قوله علیه السلام تفرّقت الیهود على احدى او اثنتین و سبعین فرقة، و تفرّقت النّصارى على احدى او اثنتین و سبعین فرقة، و تفترق امّتى على ثلاث و سبعین فرقة.

و روى انّه علیه السلام قال انّ اهل الكتابین افترقوا فى دینهم على اثنتین و سبعین ملّة، و انّ هذه الامّة ستفترق على ثلاث و سبعین ملة.

و بر على علیه السّلام موقوف است كه گفت: لتفترقنّ هذه الامّة على ثلاث و سبعین فرقة، كلّها فى النّار الّا واحدة.

...
قوله تعالى: وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَهِ عَلَیْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَفَ بَیْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً اوس و خزرج را میگوید یاد كنید آن وقت كه یكدیگر را دشمن بودید یعنى در زمان كفر. آنچه مهاجران بودند با یكدیگر متكالب بودند و آنچه انصار بودند، دو گروه بودند و با یكدیگر متعصب و یكدیگر را متقاطع. ربّ العالمین میان دلهاى ایشان الفت نهاد، و فراهم آورد، و نعمت دین اسلام بر ایشان روان داشت، و بران منّت نهاد، گفت: فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً شما پس از آن كه در كفر دشمنان یكدیگر بودید باسلام دوستان و برادران یكدیگر گشتید.

...
قوله: وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَارِ میگوید: شما بر كناره دوزخ بودید، و میان شما و میان آتش بقیه عمر مانده بود، ربّ العالمین شما را دین اسلام كرامت كرد و از آتش باز رهانید.
كَذلِكَ یُبَیِنُ اللَهُ اى مثل البیان الّذى یتلى علیكم، یبیّن اللَه لكم آیاته لعلّكم تهتدون.

وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ الآیة... این لام لام امر است، میگوید: ایدون بادا كه از شما گروهى با نیكى میخوانند و امر معروف و نهى از منكر بپاى میدارند. معروف و منكر همانست كه باختلاف عبارات گویند: حق و باطل، صلاح و فساد، نیك و بد.

هر چند كه الفاظ مختلف است امّا بمعنى یكسان اند. پارسى " معروف" و " عرف" نیكوكاریست و " عارفه" صنیعت برّ است. یقال فلان كثیر العوارف. و معروف بآن معروف خوانند كه هر نفس او را شناسد و پذیرد و ستاید. و منكر نامیست هر مستنكر را، و منكر ضد معروف است، و نكر ضد عرف است. و این امر معروف و نهى منكر قطبى است از اقطاب دین كه انبیاء را باین فرستادند، و باین دعوت كردند، اگر مندرس شود شعاع دین باطل گردد. پس بر هر مسلمان واجب است و فریضه بجاى آوردن آن و بپاى داشتن آن.

امّا فرض كفایت است، كه اگر گروهى بآن قیام كنند كفایت بود، و از دیگران بیفتد. اما اگر نكنند همه خلق بزه كار شوند. جاى دیگر امر معروف و نهى منكر در نماز و در زكاة بست، و دینداران را بآن موصوف كرد و بستود و گفت: الَذِینَ إِنْ مَكَنَاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَلاةَ وَ آتَوُا الزَكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ الآیة... و قال تعالى: وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ
یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ الآیة. و قال النّبی (ص) : انّ الناس اذا رأوا منكرا فلم یغیّروه یوشك ان یعمّهم اللَه بعقابه.

.....
و قال على بن ابى طالب (ع): افضل الجهاد الأمر بالمعروف و النّهى عن المنكر و شنآن الفاسقین، فمن أمر بالمعروف شدّ ظهر المؤمن، و من نهى عن المنكر ارغم انف المنافق، و من غضب للَه غضب اللَه له.

و گفته اند كه: نهى منكر از امر معروف عظیم تر است و وجوب مؤكدتر، و ترك آن بعقوبت نزدیكتر. ازین جا است كه ربّ العالمین ترك نهى منكر بذكر مخصوص كرد آنجا كه گفت: " كانُوا لا یَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوهُ" و آن گه فعل معروف نه بر هر كس واجب است، و ترك منكر واجب بر همه كس در همه حال.

گفته اند كه انكار منكر بر سه ضرب است:
اول آنست كه بدست تغییر كنند،
دوم آنست كه بزبان تغییر كنند،
سوم آنست كه بدل انكار كنند.

مصطفى (ص) گفت: من رأى منكم منكرا فلیغیّره بیده، فان لم یستطع فبلسانه، فان لم یستطع فبقلبه، و ذلك اضعف الایمان.

رتبه اول سلاطین راست،
دوم علما راست،
و سوم عوام را.

اگر كسى گوید چونست كه مسلمان را درین آیت حثّ كرد بر امر معروف، و جاى دیگر گفت: عَلَیْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا یَضُرُكُمْ مَنْ ضَلَ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ؟

جواب وى از دو وجه است: یكى آنكه " علیكم انفسكم " حثّ است بر تغییر منكر نخست بر خویشتن آن گه بر دیگران.
ازین جاست كه ربّ العالمین به عیسى (ع) وحى فرستاد كه " یا عیسى عظ نفسك فان اتّعظت فعظ النّاس و الّا فاستحى منّى

و وجه دیگر آنست كه: ابو ثعلبه خشنى روایت كرد، قال: لقد سألت رسول اللَه، فقال اتمروا بالمعروف و تناهوا عن المنكر، فاذا رأیت شحّا مطاعا، و هوى متّبعا، و اعجاب كلّ ذى رأى برأیه، فعلیك نفسك، و دع امر العوام.

.....
ادامه دارد ...
 



گل




مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (06)
... مباحث قرآنی رمضان (07)
... مباحث قرآنی رمضان (08)
... مباحث قرآنی رمضان (09)
... مباحث قرآنی رمضان (10)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد


سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (121)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (122)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (123)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (124)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (126)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (127)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (128)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (129)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (131)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (132)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (133)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (134)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (136)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (137)



مطالب اخیر وبلاگ :

تقوا , همبستگی و اعتصام بحبل الله
كسی را به افراط مَسِتای ...
پدر و مادر در بیان معصومین (ع)
الهی گفتی مکن و بر آن داشتی
احساس مالکیت و موفقیت
سید حسن نصرالله و مسئولیت پذیری
بعد از خدا بلافاصله پدر و مادر !
برگه مرگ !
ارزش اولیاء در کلام اولیای خدا
آنسوی چهره ها ( 01 )
شب وصال (شجریان) + دانلود
یاد ایام شجریان + دانلود
در خیال (شجریان)+دانلود
کجا روند که یار از تو خوبتر گیرند !
گفتگو آیین درویشی نبود
جانا به غریبستان چندین به چه می‌مانی
ارزش پدر و مادر در نزد اولیای خدا
خدا رحیم است
احترام به پدر و مادر
امروز دیدم یار را آن رونق هر کار را
غم غفلت + دانلود
دل حرم خداست ...
نوحه لری ای روله (رضا نقاش)+دانلود
(خطورات) خدا می بیند و ...
ناموزونی !
نوحه لری ای کفتر قشنگم (رضا نقاش)+دانلود
زایش و نگهداری داعش !
رضای خدا یا رضایت خلق
بی تشویش مرگ
نوحه لری افق غرق خونه (رضا نقاش)+دانلود
خوشا بحال زدایندگان غم و غصه
دام خال روی ( تک بیتی )
نوحه لری عاشق و مبتلا منم (رضا نقاش)+دانلود
مکافات عمل (انتقام از قاتل پدر)
مهلت به تنگدست موجب اجابت دعا
نوحه لری گلم رنگ اناره (رضا نقاش)+دانلود
هرگز آرزوى مرگ مكن !
بخشنده ‌ترین مردم کیست ؟
مکافات عمل (شهادت دو کبک)
مه من نقاب بگشا ز جمال کبریایی
خداوند با ظلم و ظالم چه میکند ؟!
رحم کن تا خدا و طبیعت بتو رحم کند
رازپوشی و سعادت و شقاوت
زبان سیاست و سیاست زبان
(خطورات) تنظیم روابط در عناصر قرآنی
THE FAREWELL PILGRIMAGE
گوهر و خرمهره در یک سلک جولان میکنند
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (136)
رحمت و مردمی بودن پیامبر (ص)
شکستگان تو هم آه آتشین دارند






توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.