النوبة الثانیة
ساری,گاهنوشتهای محمود زارع:... قوله تعالى: بَلى مَنْ أَسْلَمَ الآیة... بلى اقرارى است بجواب كه در آن جحد بود، چنانك رب العالمین گفت حكایت از قول دوزخیان و بجواب خطاب خطابى عذاب سازان أَ لَمْ یَأْتِكُمْ نَذِیرٌ؟ قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذِیرٌ فَكَذَبْنا و نعم جواب استفهامى است كه در آن جحد نبود چنانك آتشیان بجواب خطاب بهشتیان گفتند فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُكُمْ حَقًا قالُوا نَعَمْ
و بلى در اصل بل بوده است و یا در افزودند تا با حرف نسق مشكل نشود، چون جهودان گفتند. در بهشت نشود مگر جهودان، و ترسایان گفتند در بهشت نشود مگر ترسایان، رب العالمین جواب داد كه نه آن و نه این هیچ دو در بهشت نشوند، بلى مؤمنان درشوند آن گه صفت مؤمن در گرفت.
عفو الهی

گفت: مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَهِ هر كه روى خویش فرا داد، و كردار و دل خویش پاك داشت، و آهنگ خویش راست كرد.
مقاتل گفت اسلام بمعنى اخلاص است و وجه بمعنى عمل
اى من اخلص عمله میگوید در بهشت آن كس شود كه اخلاص در اعمال بجاى آورد و اخلاص بر سه قسم است:
اخلاص شهادت در اسلام، و
اخلاص خدمت در ایمان، و
اخلاص معرفت در حقیقت.

و قرآن بهر سه قسم اشارت میكند،
اخلاص شهادت را گفت أَلا لِلَهِ الدِینُ الْخالِصُ
و اخلاص خدمت را گفت وَ ما أُمِرُوا إِلَا لِیَعْبُدُوا اللَهَ مُخْلِصِینَ لهَُ الدِینَ
و اخلاص معرفت را گفت إِنَا أَخْلَصْناهُمْ بِخالِصَةٍ.

و در اخلاص اعمال حكایتى بیارند از سفیان عیینه كه او را رفیقى بود و با وى برادرى گرفته بود، و آن رفیق را یسارى بود و نعمتى كه درویشان را بدان نواختى و صدقه ها دادى، و نیز متعبّد بود، از دنیا بیرون شد.

مردى آمد از شام و دعوى كرد كه مرا بنزدیك وى امانتى بود قدر هزار دینار. وارثان گفتند ما ندانیم سفیان عیینه آن مرد را گفت كه ترا شب نیمه شعبان بچاه زمزم باید شد، و او را از آن جایگاه بر خواندن تا ترا خبر كند كه امانت كجا نهاده است، كه در خبر مصطفى آمده است كه ارواح مؤمنان و شهیدان و صالحان آن شب در چاه زمزم حاضر آیند، آن مرد برفت و او را از چاه زمزم خواند، جواب نیافت بر سفیان باز آمد، گفت خواندم و جواب نشنیدم، سفیان گفت " آه عدل اللَه به الى برهوت " مگر او را بگردانیدند ازین چاه بچاه برهوت اندر حضرموت، آنجا كه ارواح اشقیاهم درین شب مجتمع شوند آن مرد دیگر سال حضرموت، شد، و شب نیمه شعبان او را از آن چاه برخواند جواب داد، و نشان جاى امانت ازو درخواست، و امانت بوى باز رسید. و سفیان او را گفته بود كه بپرس از حال و قصه وى، و بما عدل اللَه به الى هناك مع عبادته و صومه و صدقاته. فقال بلّغ سفیان منى السلام، و قل له الریاء الریاء عدل بى الى هاهنا، قال فاتیت سفیان و اخبرته به، فبكى بكاء شدیدا، ثم قال ان اللَه تعالى لا یقبل الّا ما كان خالصا لوجهه.

و گفته اند كه اسلام درین آیت بمعنى تفویض است و وجه بمعنى امر اى من فوّض امره الى اللَه، معنى آنست كه در بهشت آن كس شود كه كار با خداوندگار گذارد.

...
وَ هُوَ مُحْسِنٌ و نیكو درآید در كردار و گفتار خود، و زندگانى و روزگار خود، و چنان داند در حال عبادت، و چنان انگارد كه در خداى خود مى نگرد.
...
 هر رونده را در هر مقام كه باشد بدایتى است و وساطتى و نهایتى:
بدایت آنست كه آغاز سفر كند از خود و در روش آید،
و وساطت آنست كه بصفت غریبان شود و غریب وار زندگانى كند،
و نهایت آنست كه بكعبه مشاهدت رسد.

مصطفى سه رتبت اشارت كرده،
حالت روش را گفت " سیروا سبق المفردون "
و حالت غربت را گفت " طلب الحق غربة " 
و حالت مشاهدت را گفت " اعبد اللَه كانك تراه فان لم تكن تراه فانّه یریك "
 
آن گه ثمره اخلاص بنده و ثواب احسان وى پدید كرد و گفت: فله اجره عند ربّه و هو الجنّة، وى را نزدیك خود به بهشت فرود آورد، آن بهشت كه مصطفى صفت وى كرده كه " نور یتلألأ و ریحانة تهتزّ و نهر یطّرد و زوجة حسناء جمیلة فى نضرة و نعمة و سلامة، فى اقامة ابدا "

نورى تابان، بانواع ریاحین بویان، و جوى روان، و هم جفت جوان، و شادى و ناز جاودان، هر چه بخاطر بنده فراز آید و خواهد در بهشت او راست همان و هم چنان.
......
وَ قالَتِ الْیَهُودُ لَیْسَتِ النَصارى عَلى شَی ءٍ الآیة... آنچه جهودانند میگویند كه ترسایان بر هیچ چیز نه اند از دین بار خداى، و آنچه ترسایان اند میگویند جهودان بر هیچ چیز نه اند از دین " وَ هُمْ یَتْلُونَ الْكِتابَ" و جهودان از توریة میدانند كه ترسایان بر باطل اند كه خداى را زن و فرزندى گویند، و ترسایان از انجیل میدانند كه جهودان بر هیچ چیز نه اند كه به عیسى نمى گروند، و در قبله یكدیگر را مخالف اند.

كَذلِكَ قالَ الَذِینَ لا یَعْلَمُونَ... این الَذِینَ لا یَعْلَمُونَ گبرانند كه بى كتاب اند و بى علم نادانان محض، یعنى كه این گبران میگویند جهودان و ترسایان خود بر هیچ چیز نه اند.

سفیان ثورى چون این آیت برخواندى گفتى " صدقوا جمیعا و اللَه" مقاتل گفت " الَذِینَ لا یَعْلَمُونَ "  مشركان عرب اند كه پیغامبر را همان گفتند كه جهودان و ترسایان یكدیگر را گفتند. و گفته اند كه جهودان و ترسایان كه درین آیت مذكورند جهودان مدینه اند و ترسایان فجران كه پیش مصطفى در مناظره آمدند و یكدیگر را این گفتند.

فَاللَهُ یَحْكُمُ بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ فِیما كانُوا فِیهِ یَخْتَلِفُونَ اللَه داورى كند و كار برگزارد میان ایشان روز رستاخیز، و بایشان نماید كه بهشتى كدامست و دوزخى كدام، فرقه حق كدام اند، و مآل و مرجع ایشان چیست، و فرقه ضلالت كدام اند و حاصل و فیصل ایشان چیست.

وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَهِ الآیة... سبب نزول این آیت آن بود كه طوس بن اسیسیانوس الرومى بجنگ بنى اسرائیل شد، و مهتران و جنگیان ایشان را بكشت و كهتران را ببردگى براند، و بیت المقدس را خراب كرد، و مسجد در دست گرفت و در آن پلیدیها و مردار بیوكند. رب العالمین گفت كیست كافرتر و شوخ تر از آن كس كه این كار كند، بندگان خداى را از مسجد باز دارد، و نگذارد كه در آن شند، و خداى را پرستند و وى را یاد كنند، و كار كه كند و قصد كه دارد در تخریب مسجد دارد و بآن كوشد، ......

أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ یَدْخُلُوها إِلَا خائِفِینَ زان پس كه مسلمانان آن را عمارت كردند ترسایان روم را نیست كه در آن مسجد شوند مگر بدستورى مسلمانان، دل ایشان پر از بیم مسلمانان و ترس از هلاك جان، اكنون از ترسایان كس در آن نشود الا بعهد و امان، یا پس بدزدى و متنكروار چنانك او را ندانند كه اگر بدانند او را بكشند.

لَهُمْ فِی الدُنْیا خِزْیٌ ترسایانراست درین جهان رسوایى و خوارى و ننگ.
اگر ذمّى بود گزیت، و اگر حربى بود قتل، و در آن جهان عذاب مهین جاودان در آتش،
مقاتل و كلبى گفتند لَهُمْ فِی الدُنْیا خِزْیٌ فتح قسطنطنیه و عموریه و رومیه است، حصارها و نشستگاه ایشان كه در فتح آن استیصال ایشان است و تبتّر نظام دولت ایشان،
مصطفى (ع) گفت الملحمة العظمى فتح قسطنطنیة و خروج الدجال فى سبعة اشهر. سدى گفت خزى ایشان در دنیا آنست كه مهدى بیرون آید و قسطنطنیه بگشاید. و جاى ایشان خراب كند و قومى را بكشد، و قومى را ببردگى ببرد، و مهدى آنست كه مصطفى (ع) گفت " لو لم یبق من الدّنیا الّا یوم لطوّل اللَه ذلك الیوم حتّى یبعث فیه رجلا منّى او من اهل بیتى یواطئ اسمه اسمى، و اسم ابیه اسم ابى، یملأ الارض قسطا و عدلا كما ملئت ظلما و جورا "

عطا و عبد الرحمن بن زید گفتند این آیت بشأن مشركان مكه آمد، و بمساجد اللَه مسجد حرام مى خواهد، مشركان مصطفى را از حج و عبادت در آن مسجد بازداشتند، و مسجد را چون متعبد از آن باز دارند و در آن ذكر اللَه نرود خراب گویند، باین معنى گفت " فى خرابها " و سعى پس چون مكه گشاده شد و كافران مقهور، رب العالمین گفت: أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ یَدْخُلُوها إِلَا خائِفِینَ كافران را نیست كه در آن شوند از ترس مسلمانان و بیم قتل، و مصطفى (ع) روز فتح منادى را فرمود تا ندا كرد كه " الا لا یحجن بعد هذا العام مشرك و لا یطوفن بالبیت عریان."

قوله تعالى وَ لِلَهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَیْنَما تُوَلُوا فَثَمَ وَجْهُ اللَهِ الآیة...
ابن عباس گفت جماعتى از یاران رسول صلّى اللَه علیه و آله و سلّم بسفرى بودند، و میغ برآمد و قبله بریشان مشتبه شد، هر كس باجتهاد روى بجانبى فرا داد و نماز كرد پس چون میغ باز شد بدانستند كه هیچ یك روى بقبله نداشتند، پیش رسول خداى آمدند و قصه باز گفتند، در حال این آیت آمد، و این پیش از آن بود كه آیت تحویل قبله با كعبه آمد، و پس از آنكه آیت تحویل آمد این منسوخ شد.
عكرمه گفت این آیت خود در تحویل قبله است میگوید هر جا كه روى فرا دهید نماز را در سفر و در حضر روى بآن جانب دهید كه اللَه شما را بر آن گردانید یعنى كعبه " اى جهة الّتى وجّهكم فَثَمَ وَجْهُ اللَهِ الیها."

....  و گفته اند این جواب عیبگویان است قبله حق را، و طعنه گویان در مسلمانان در گردانیدن روى از قبله شامى بقبله تهامى، كه رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم و مسلمانان چون در مدینه آمدند شانزده ماه نماز به بیت المقدس میكردند روى بمغرب داشتند بسوى شام، و كعبه از پس پشت، و رسول خداى در دل میداشت آرزوى آنك روى بكعبه داشتى، قبله ابراهیم. چون رب العالمین پس از شانزده ماه روى وى بكعبه گردانید، بر جهودان سخت آمد و بزرگ، و سخنان در گرفتند فراوان از اعتراض و انكار و طعن در رسول خدا و در اسلام و مؤمنان. آن گه كه نماز بیت المقدس میكردند روى بمغرب داشتند و پشت بر مشرق، چون روى به كعبه گردانیدند روى بمشرق كردند و پشت بر مغرب ایشان گفتند اگر استقبال مغرب حق بود استدبار آن باطل است و اگر استقبال مشرق حق است استدبار آن باطل، رب العالمین از آن جوابها داد كه یكى اینست كه وَ لِلَهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَیْنَما تُوَلُوا فَثَمَ وَجْهُ اللَهِ و تمامى جواب ایشان آنست كه گفت: وَ ما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَتِی كُنْتَ عَلَیْها و شرح آن بجاى خویش گفته شود انشاء اللَه.

و وجه درین آیت بمعنى جهت است و جهت قبله است، و تخصیص را اضافت با خود كرد چنانك گفت بیت اللَه و ناقة اللَه إِنَ اللَهَ واسِعٌ عَلِیمٌ قیل واسع الشریعة، و قیل واسع المغفرة، و واسع العطاء واسع الشریعة فراخ شریعت است، دین وى آسان و راه بوى روشن و نزدیك.

چنانك مصطفى (ع) گفت " بعثت بالحنیفیة السهلة السمحة واسع المغفرة فراخ آمرزش است فراخ بخشایش، لقوله تعالى وَ رَحْمَتِی وَسِعَتْ كُلَ شَی ءٍ .....

ادامه دارد >>>


توضیح :   بلطف و عنایت الهی ما بترتیب تفسیر « كشف الأسرار و عُدة الأبرار مشهور به تفسیر خواجه عبدالله انصاری . ابوالفضل رشید الدین میبدی » را که تفسیری خاص و ذوقی است برای مخاطبین محترم خویش در این تارنما قرار داده و با همدیگر مرور کرده و ان شاء الله با توجه به شرافت ماه مبارک رمضان که الذی انزلت فیه القرآن میباشد ؛ بقدر وسع خویش بهره برده و برای تامل در آن از صاحب مصحف شریف هم اذن گرفته و هم تقاضای مکشوفی لایه هایی از آن را بنمائیم . حالا با هم پیش میرویم تا بجاهایی که خدای متعال بخواهد برسیم ! ضمنا دوستان توجه داشته باشند که بجز از قرآن کریم که کلام الله متعال است و سخن قطعی شده 14 معصوم علیه السلام بهیچ وجه نمیتوان و نباید هم باعتبار اینکه فلان شخص فلان ادعا را کرده یا فلان حرف را زده است پس ملاک حق و باطل همانست که فلانی گفته ! ابدا چنین نیست بلکه حق خودش ملاک و معیار برای سنجش سخن دیگرانست و بر همین طریق در همین تفسیر اقوالی گاه نقل میشود که ابدا نمیتوان بصحت آن و اعتبار آن اعتنایی کرد ! نباید هم انتظار داشته باشید که باصطلاح قانون همه یا هیچ را درخصوص نقل ها و حتی نظریات اشخاص پیاده کرد . بله بسیاری از نقلها و سخنان میتوانند درست و صحیح باشند همانطوریکه بسیاری از آنها میتوانند نادرست و غلط باشد. مهم آنست که شما سخن ها را بشنوید و از احسن آن تبعیت فرمایید که قول الله متعال هم همین است. در این اثر بعضا در تایید اشخاصی اقوالی نقل شده است که دقیقا نمیتواند با عقیده شیعیان تطابقی داشته باشد چرا که بر اساس مذهب حقه اثنی عشری اتمام حجت بر آنست که وصی پیامبر ختمی مرتبت مولا علی علیه السلام بوده و خلافت آنحضرت بدوازده نفر از همین اهل بیت مکرم اختصاص یافته و لاغیر . این مساله موجب آن نمیشود که ما حتی بعنوان دوستان و محبان و ان شاء الله شیعیان مولا علی (ع) نخواهیم از نظرات و سخنان دیگر فرق اسلامی استفاده کنیم و بر اشتراکاتی که داریم بهره مندی ای نداشته باشیم. از این پست ببعد و با شروع تفسیر بقره ما تصمیم گرفتیم که بخشهایی از متن را که چندان به اصل مطلب لطمه ای نمیزند حذف کنیم بخصوص بعضی از روایتهای مجهول و مجعول را که عدم صحت آنها در بسیاری از تحقیقات جدید اعلام و منتشر شده است.علت اصلی آن هم این بوده که اگر بخواهیم کل متن را منتشر کنیم بالغ بر هزار پست شاید بشود که اصلا در حوصله این وبلاگ نیست . کسانیکه اصل کتاب را میخواهند بخوانند میتوانند مستقیما بدان مراجعه نمایند ما ولی استخوان بندی آنرا حفظ میکنیم و تنها بخشهای غیر ضروری که به اصل مطلب لطمه ای نمیزند را حذف میکنیم . ( محمود زارع )






مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (06)
... مباحث قرآنی رمضان (07)
... مباحث قرآنی رمضان (08)
... مباحث قرآنی رمضان (09)
... مباحث قرآنی رمضان (10)
... مباحث قرآنی رمضان (11)

... نظری به سوره مبارکه ناس
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (002)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (003)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (004)

كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (006)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (007)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (008)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (009)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (011)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (012)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (013)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (014)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (016)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (017)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (018)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (019)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (021)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (022)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (023)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (024)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (026)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (027)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (028)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (029)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (031)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (032)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (033)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (034)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)

كشف الأسرار و عُدة الأبرار (036)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (037)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (038)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (039)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (041)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (042)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (043)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (044)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (046)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (047)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (048)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (049)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)








مطالب اخیر وبلاگ :

كشف الأسرار و عُدة الأبرار (042)
مسلمانی ز سلمان جوی و ...
نصایح مولا علی(ع) به پیرمرد شامی
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (041)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
شرح بیتی از سنایی ( لاهیجی‏ )
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (039)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (038)
ضدّ ارزش‏ها و هشدارها (05)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (037)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (036)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
ضدّ ارزش‏ها و هشدارها (04)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (034)
سید حسن نصرالله و روز قدس
ضدّ ارزش‏ها و هشدارها (03)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (033)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (032)
ضدّ ارزش‏ها و هشدارها (02)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (031)
التحصین‏ ابن فهد حلی (7)
ضدّ ارزش‏ها و هشدارها (01)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
وصیت مولا علی(ع)به محمد حنفیه
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (029)
منم امیر مومنان و بهترین آفریده خدا
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (028)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (027)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (026)
التحصین‏ ابن فهد حلی (6)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
دلسوز خود باشید و ظلم بدیگران نکنید
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (024)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (023)
شیعیان آبروی دین هستند
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (022)
پند مولا علی (ع) به نوف بکالی
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (021)
التحصین‏ ابن فهد حلی (5)
خدایی که صدای گناهکار دوستتر دارد
شهرت از منظر امام علی (ع)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (019)
التحصین‏ ابن فهد حلی (4)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (018)
Flight 655
یا اباصالح المهدی علیه السلام
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (017)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (016)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)






توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.