ترجمه دهم‏یار ملک
در تفسیر روح اعظم و مراتب و اسمای آن در عالم انسانی

ساری,گاهنوشتهای محمود زارع:بدان که روح اعظمی که در حقیقت همان روح انسانی است، مظهر است مر ذات الهی را از وجه ربوبیت؛ به علت این ممکن نیست جولان توسن عقل و خیال در میدان معرفت و شرح حال آن لا یَعلَمه الّا الله؛ و مر آن را در عالم کبیر مظاهر و اسماء باشد از عقل اول و قلم اعلی و نور و نفس کلیه و لوح محفوظ و غیر ذلِکَ‏

چنان چه تنبیه بر این کردیم که حقیقت انسانیه ظاهر است در این صور در عالم کبیر، هکذا مر آن را در عالم صغیر انسانی، مظاهر و اسماء به حسب ظهورات و مراتب آن باشد، و آن این است:
سرّ و مفی و قلب و روح و کلمه و رُوع (به ضم را) و فؤاد و صدر و عقل و نفس، چون که فرموده سبحانه تعالی:
فَاءِنَّهُ یَعلَمُ السِّرَّ وَ أَخفَی،( سوره طه (20) آیه 7.)
قُلِ الرُّوحُ مِن أَمرِ رَبّی،( سوره اسراء (17) آیه 85.)
اءنّ فِی ذلِکَ لَذِکری‏ لِمَن کانَ لَهُ قَلبٌ،( سوره ق (50) آیه 37.)
بِکَلِمةٍ مِّن اللهِ(سوره آل عمران (3) آیه 39.)
در شأن حضرت عیسی علیه‏السلام، مَا کَذَبَ الفُؤادُ مَا رَأَی‏،( سوره النجم (53) آیه 11.)
أَلم نَشرَح لَکَ صَدرَکَ،( سوره الشرح (94) آیه 1.)
وَ نفسٍ و مَا سَوَّاها(سوره الشمس (91) آیه 7.)

و در حدیث صحیح وارد است: اءنّ رُوحُ القُدُس نَفثُ فِی رَوعی أن نَفساً لَن تَموتَ حتّی تستَکمِلُ رِزقُها.( در کتاب اصول کافی، ج 2، ص 74 به این صورت آمده است: اَلا وَ اءنَّ الرُّوحُ الاَمین نفث فِی روعی اءِنَّه لَن تَموتَ نَفس حتَّی تستکملُ رِزقُها، یعنی: روح الامین در دلم افکند که هیچ دم زنی نمی‏رد تا روزی خود را کاملاً بگیرد)

اما سرّ از جهت آن گویند که مدرک انوار اوست مر ارباب قلوب و راسخین فِی العلم بالله را، [و ]غیر ایشان را دخلی در آن نباشد، اما خفی به جهت آن که حقیقتش بر عارف و عامی ‏پنهان باشد. اما روح به اعتبار ربوبیت اوست مر بدن را و معدن حیات حسیه و منبع فیضان حیات است بر جمیع قوای نفسانیه.


اما قلب به اعتبار تقلب و تحول اوست در بین وجهی که به آن وجه تابع حق شود و از او استفاضه انوار نماید و در بین وجهی که به آن تابع نفس حیوانی شود و آن چه استفاضه نموده بر آن افاضه نماید.

اما کلمه به اعتبار ظهور اوست در نفس رحمانی مانند ظهور کلمه در نفس انسانی.

اما فؤاد به اعتبار تأثّر اوست از مُبدع او که فؤاد جرح و تأثیر است در لغت.

اما صدر به اعتبار وجهی است که تابع بدن است و تصدر بر بدن دارد.

اما روع به اعتبار خوف اوست از قهر مبدع او که اخذ آن از روع است، [و آن ] فزع و بیم [است‏].

اما عقل به جهت تعقل اوست مر موجد خود را و غیر موجد را.

اما نفس به اعتبار تعلق اوست به بدن و تنفس آن در آن، زیرا از نفس به معنای سیر و حرکت و تدبیر مأخوذ است، و در وقت ظهور افعال نباتی از آن آن را نفس نباتیه نامند، و در وقت ظهور افعال حیوانی نفس حیوانیه گویند، بعد از آن به اعتبار غلبه قوای حیوانیه بر قوای روحانیه آن را اماره خوانند، و در وقت تلالؤ نور قلب از غیب به جهت اظهار کمال به علت این که قوه عاقله وخامت و فساد عاقبت آن را درک نماید لوامه خوانند به علت لوم بر افعال خود، و این مرتبه مانند مقدمه است برای ظهور مرتبه قلبیه.

پس هرگاه نور قلب غالب شد و سلطان او بر قوای حیوانیه ظاهر آمد و نفس اطمینان یافت، آن را مطمئنه دانند و هرگاه استعداد آن به حمد کمال رسید و نور و اشراق آن قوی گشت و آن چه در قوه او بود از کمالات به فعل آمد و مرءآت تجلی الهی شد، آن را قلب گویند، و این قلب است که مجمع بحرین و ملتقای عالمین است.

از این جاست که سعه حق را دارد و عرش رحمان شود. در حدیث است: لَا یَسعُنی اَرضِی وَ لا سَمائِی وَ ( اءنَّما) یَسَعُنی قَلب عَبدِیَ المؤمن التَّقی النَّقی(ر. ک: عوالی اللئالی، ج 4، ص 7.) و قَلبُ المؤمن عَرشُ الرَّحمنِ.( شرح اسماء الحسنی، حاجی سبزواری، ص 119، نیز ر. ک: بحارالانوار، ج 55، ص 39.) پس اگر اعتبار حقیقت واحده معروضه مر این اعتبارت را کنیم [و ]حکم کنیم به این که همه شی‏ء واحدند صادق آید، و اگر با هر اعتباری اعتباری نماییم و حکم به مغایرت کنیم باز حق باشد.


تنبیه‏
بدان که مرتبه روحیه، ظل مرتبه احدیه است، و مرتبه قلبیه ظل مرتبه واحدیه الهیه است، و با امعان نظر هر که تأمل نماید در ابحاث سالفه. تطبیق تواند داد و الله الهادی.


تنبیه آخر
بدان که روح از جهت جوهرش و از جهت تجرد، با بدن مغایر است، و متعلق است به آن به تعلق تدبیر و تصرف، قائم بالذات و غیر محتاج به بدن است در بقا و قوام؛ و از این جهت که بدن صورت و مظهر او و کمالات اوست و قوای او در شهادت محتاجند به بدن، غیر منفک از بدن است، بل ساری است در بدن نه به سریان حلول و اتحادی که در نزد اهل نظر شهرت دارند، بل مانند سریان وجود حق مطلق در جمیع موجودات؛ لا جرم به این اعتبار مغایرتی با بدن ندارد. هر که کیفیت خالق را و ظهور او را در خلق داند و بداند که اشیاء از چه وجه با حقْ واحد و از چه وجه مغایرند، هر آینه نسبت روح را که رَبِّ بدن است با بدن که مربوط است در غیریت و عینیت ادراک نماید و هُوَ الهَادِیْ.

ادامه دارد >>>>>





بعض مطالب مرتبط:
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(1)
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(2)
سروش و اولین سفر به کربلای معلی
سروش و اولین سفر به کربلای معلی
آیین رهروان در سیر و سلوک (1)
آیین رهروان در سیر و سلوک (2)
آیین رهروان در سیر و سلوک (3)
آیین رهروان در سیر و سلوک (4)
آیین رهروان در سیر و سلوک (5)
آیین رهروان در سیر و سلوک (6)
آیین رهروان در سیر و سلوک (7)

آیین رهروان در سیر و سلوک (8)
آیین رهروان در سیر و سلوک (9)

آیین رهروان در سیر و سلوک (10)
جام جهان‏ نما ؛ شمس مغربی (2)
جام جهان‏ نما ؛ شمس مغربی (1)
... السائر الحائر (1)
... السائر الحائر (2)
... السائر الحائر (3)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (01)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (02)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (03)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (04)
... شرح اصطلاحات عرفانی
... بحرالمعارف همدانی جلد دو ( 80 )

... انسان کامل ( 35) آخرین قسمت
...  درون پیمایی (01)
...  انسان کم نیست ... !
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (06 )
... شب و راز شب و شب پیمایی ( و خاطراتی از دوران نوجوانی )
رساله در سفر مجدالدین بغدادی
رساله نور وحدت‏ خواجه حوراء
شرحی بر گلشن راز لاهیجی(1)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی(2)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (3)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (4)
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(9)







مطالب اخیر وبلاگ:

شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(9)
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(8)
مردم بحاکمان شبیه ترند تا بپدران
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(7)
ترجیح مولا علی (ع) در امر ستم بر مردم و غصب مال آنان چیست؟
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(6)
برای كشتن تو نیزه هم فراوان است
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(5)
سوء استفاده از قدرت و ستم بر مردم موجب زوال حکومت میشود
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(4)
رفع مصیبت و بلا با شاد کردن مردم
نوای دلنشین یا مولا یا حیدر +دانلود
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (4)
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(3)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (3)
آوای غریبی یار و نوای لالایی برای مادر با صدای اکبر رستگار + دانلود
کجاست عزیز کننده اولیاء ؟!
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(2)
مکافات عمل (نتیجه آزار حیوان)
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(1)
منتخبی از ابیات صائب تبریزی
امام زمان(عج) مردم را از مال و نعمت بی نیاز میکند
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (2)
یادی از یاس خوشبوی محمدی (ص)
امام موسی صدر و راه هدایت
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(2)
ابیاتی از صائب تبریزی
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (1)
بیعت فقط برای خداست
رساله نور وحدت‏ خواجه حوراء (2)
مولا علی (ع) و راویان حدیث
امام موسی صدر و زنان مقتدر
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(1)
مکافات عمل (انتقام برادر مقتول از قاتل)
امام خمینی و مسئولیتهاى روحانیت
رساله نور وحدت‏ خواجه حوراء (1)
آیین رهروان در سیر و سلوک (10)
مرحوم امام خمینی و نظراتش
رواج الفت و امنیت و دوستی با ظهور مهدی (عج)
امام علی(ع)و مصرف كردن مال
مکافات عمل (كشته شدن طمعكاران قاتل)
شرح دو بیت از مثنوی (لاهیجی)
تنها عملی که خدا می پذیرد
نیمه شعبان تمامت انتظار رو بپایان ماست
امام علی (ع) و حقیقت توبه
رساله در سفر مجدالدین بغدادی
نشانه ها را دریابید ! (03)
آیین رهروان در سیر و سلوک (9)
شرط معقولانه اخلاقی زیستن
آیین رهروان در سیر و سلوک (8)






توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.