ترجمه هشتم‏
در تعیین آن که عالمْ صورت است مر حقیقت انسانی را به حسب مراتب آن‏

کل یوم هو فی شان

بیان شد که اسم الله جامع جمیع اسماء و مقدم بر همه اسماء الهیه است و در انسان متجلی است، پس انسان بر هر مرتبه و مظهری مقدم است؛ و مر این اسم الهی را دو اعتبار است:

یکی اعتبار ظهور ذات آن اسم در هر فردی از افراد اسماء، و
یکی اعتبار اشتمال آن اسم بر همه اسماء الهیه من حیث المرتبة الالهیه.

پس به اعتبار اول مظهر همه اسماء، مظهر این اسم اعظم می‏گردد، زیرا ظاهر و مظهر در وجود، شیئی واحدند، کثرت و تعددی در وجود نیست و امتیاز به حسب عقل است، چنان چه اهل نظر گویند که وجود در خارج عین ماهیت است و در عقل غیر [آن‏]، پس اشتمالِ این مظهر بر سایر مظاهر مانند اشتمال حقیقت است بر افراد متنوعه، و به اعتبار ثانی مشتمل است بر مظاهر به اشتمال کل بر اجزائی که آن اجزاء عین کل هستند به اعتبار اول.

هرگاه این تحقیق را دانستی، معلوم تو شد که حقایق عالم در علم و عین همه مظاهر حقیقت انسانیه ‏اند که مظهر اسم الله باشد، و ارواح نیز همه جزئیات ذروح اعظم انسانی باشند روحانیاً اَو فلکیاً، عنصریاً اَو حیوانیاً، و نیز صور آن‏ها صورت آن و لوازم آن‏ها لازم آن باشند. از این جاست که عالمِ مفصّل را انسان کبیر گفته ‏اند به جهت ظهور حقیقت انسانی در آن؛ و به جهت این اشتمال و ظهور تمام اسرار الهیه در آن، نه در غیر آن، مستحق خلافت در بین سایر حقایق آمد، و لِلّهِ در القائل:

سبحان من اظهر ناسوته
سرّ سنا لا هوته الثاقب‏‏
ثُمَّ بدا فِی خلقه ظاهراً
فِی صورة الآکل و الشارب‏‏


پس اول ظهور انسان در صورت عقل اول بود که آن صورت اجمالیه مرتبه عمائیه ‏ای است که حضرت رسالت در جواب اعرابی که گفت: این کانَ ربّنا قَبل أن یَخلق الخَلق، اشاره به آن فرموده، قال علیه‏السلام : اَوّل ما خَلَقَ الله نُوری و اراده عقل فرمود به تایید قول او علیه‏السلام : اول ما خَلقَ الله العَقل؛( عوالی اللئالی، ج 4، ص 99.) بعد از آن در صورت عقول و نفوس ناطقه فلکیه و غیرها و در صورت طبیعت و هیولای کلیه و صورت جسمیه بسیطه و مرکبه باجمعها، و مؤید این است قول امیر علیه ‏السلام در خطبه‏ ای که برای خلق می‏فرمودند: 

اَنا نقطةُ باء (در ینابیع المودة ص 69 به این صورت آمده است:اِعلَم أَنَّ جمیعَ اسرارِ الکتابِ السَّماویة فِی القرآنِ و جَمیعَ ما فِی القرآنِ فِی الفَاتِحَة وَ جَمیعِ ما فِی الفَاتِحَةِ فِی البِسمِلة وَ جَمیعَ ما فِی البِسمِلَة فِی بَاء البِسمِلَة وَ جَمیعَ ما فِی باءِ البِسمِلة فِی النُقطَةِ الَّتی هِیَ تَحتَ البَاءِ؛ قالَ الامام علی علیه‏السلام اَنا النُّقطَة الَّتی تَحت الباءِ.تویی آن نقطه بالای فاء فوق ایدیهم - که در وقت تنزل تحت بسم الله را آیی) بسم ‏الله، اَنا جنبُ الله الَّذِی فَرطتُم (تفسیر برهان، ذیل آیه أن تَقولَ نفسٌ یَحَسرتی عَلی ما فَرَّطتُ فِی جَنبِ اللهِ، سوره زمر (39) آیه 56.) فیه، وَ اَنا القَلَم، وَ اَنا اللّوحِ المَحفُوظِ، وَ اَنا العَرش وَ اَنا الکُرسیّ، وَ اَنا السَّمواتِ السَّبع، وَ اَنا الأَرَضُون، تا این که در اثناء خطبه از محو به صحو آمد و حکم تجلی وحدت از او مرتفع گشت و به عالم بشریت بازگشت و مر او را حق به حکم کثرت تجلی فرمود، پس شروع به اعتذار فرمود و اقرار به ضعف و عبودیت و انقهار خود در تحت حکم اسماء الهیه نمود.

از اینجاست که گفته ‏اند انسان کامل باید در جمیع موجودات سرایت کند، مانند سرایت حق در آن‏ها و این در سفر ثالث [است‏] که از حق به خلق به حق است (یعنی به جانب خلق به اَلیت حق است. منه) و در وقت این سفر کمال سالک به اتمام رسد و مر او را حق الیقین حاصل آید، و در اینجا بیان شود که آخریت عین اولیت است و پیدا گردد سرّ: هُوَ الاَوَّلُ وَ الأَخِرُ و الظّهِرُ و البَاطنُ وَ هُوَ بِکلِّ شَی‏ءٍ عَلیمٌ.( سوره حدید (57) آیه 3.)

شیخ عرب رضی الله عَنْهُ در فتوحات در بیان مقام قطبی فرموده که کاملی را که حق تعالی اراده فرماید آن که قطب عالم باشد و خلیفة الله در عالم باشد، هرگاه واصل شود به عناصر، مثلا در تنزل در سفر ثالث باید مشاهده نماید جمیع آن چه را اراده می‏کند که داخل شود از افراد انسانیه تا روز قیامت، و باز به این شهود استحقاق مقام را ندارد تا مراتب تمام افراد را نیز نداند، فَسُبحانَ مَن دبرَ کُلَّ شَی‏ء بِحِکمَتِهِ وَ اتقَنَ مَا صَنَعَ بِرَحمَتِهِ.


تنبیه‏
چنان چه دانستی که مر حقیقت انسانیه را ظهوراتی است در عالم تفصیلاً، هکذا بدان که مر او راست ظهوراتی در عالم انسانی اجمالا، پس اول المظاهر او در انسان (یعنی در عالم انسانی. منه) صورت روحیه مجرده مطابقه است با صورت عقلیه.

بعد از آن صورت، صورت قبیله مطابقه با صورتی است که مر نفس کلیه راست.
بعد ازآن صورتی است که مر نفس حیوانیه راست و مطابق با طبیعت کلیه و نفس منطبقه فلکیه و غیرها.
بعد از آن صورت دخانیه لطیفه که مسماست به روح حیوانی که در نزد اطبا مطابق با هیولای کلیه است.
بعد از آن صورت دمویه مطابقه با صورت جسم کلی است.
بعد از آن صورت اعضائیه است که مطابق است با اجسام عالم کبیر.
به این تنزیلات در مظاهر انسانیه حاصل شد تطابق در بین نسختین، و تفصیل این در کتاب تدبیرات الالهیة فِی المملکة الانسانیه است که حضرت شیخ رضی الله عَنْهُ تألیف فرموده‏ اند، از آن جا باید جست.


ادامه دارد >>>>>





بعض مطالب مرتبط:
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(1)
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(2)
سروش و اولین سفر به کربلای معلی
سروش و اولین سفر به کربلای معلی
آیین رهروان در سیر و سلوک (1)
آیین رهروان در سیر و سلوک (2)
آیین رهروان در سیر و سلوک (3)
آیین رهروان در سیر و سلوک (4)
آیین رهروان در سیر و سلوک (5)
آیین رهروان در سیر و سلوک (6)
آیین رهروان در سیر و سلوک (7)

آیین رهروان در سیر و سلوک (8)
آیین رهروان در سیر و سلوک (9)

آیین رهروان در سیر و سلوک (10)
جام جهان‏ نما ؛ شمس مغربی (2)
جام جهان‏ نما ؛ شمس مغربی (1)
... السائر الحائر (1)
... السائر الحائر (2)
... السائر الحائر (3)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (01)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (02)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (03)
... رساله مشواق‏ فیض کاشانی (04)
... شرح اصطلاحات عرفانی
... بحرالمعارف همدانی جلد دو ( 80 )

... انسان کامل ( 35) آخرین قسمت
...  درون پیمایی (01)
...  انسان کم نیست ... !
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (06 )
... شب و راز شب و شب پیمایی ( و خاطراتی از دوران نوجوانی )
رساله در سفر مجدالدین بغدادی
رساله نور وحدت‏ خواجه حوراء
شرحی بر گلشن راز لاهیجی(1)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی(2)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (3)







مطالب اخیر وبلاگ:

شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(3)
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (3)
آوای غریبی یار و نوای لالایی برای مادر با صدای اکبر رستگار + دانلود
کجاست عزیز کننده اولیاء ؟!
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(2)
مکافات عمل (نتیجه آزار حیوان)
شرح رساله معرفت‏ نجم الدین ‏(1)
منتخبی از ابیات صائب تبریزی
امام زمان(عج) مردم را از مال و نعمت بی نیاز میکند
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (2)
یادی از یاس خوشبوی محمدی (ص)
امام موسی صدر و راه هدایت
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(2)
ابیاتی از صائب تبریزی
شرحی بر گلشن راز لاهیجی (1)
بیعت فقط برای خداست
رساله نور وحدت‏ خواجه حوراء (2)
مولا علی (ع) و راویان حدیث
امام موسی صدر و زنان مقتدر
رساله تشویق السالکین‏ مجلسی(1)
مکافات عمل (انتقام برادر مقتول از قاتل)
امام خمینی و مسئولیتهاى روحانیت
رساله نور وحدت‏ خواجه حوراء (1)
آیین رهروان در سیر و سلوک (10)
مرحوم امام خمینی و نظراتش
رواج الفت و امنیت و دوستی با ظهور مهدی (عج)
امام علی(ع)و مصرف كردن مال
مکافات عمل (كشته شدن طمعكاران قاتل)
شرح دو بیت از مثنوی (لاهیجی)
تنها عملی که خدا می پذیرد
نیمه شعبان تمامت انتظار رو بپایان ماست
امام علی (ع) و حقیقت توبه
رساله در سفر مجدالدین بغدادی
نشانه ها را دریابید ! (03)
آیین رهروان در سیر و سلوک (9)
شرط معقولانه اخلاقی زیستن
آیین رهروان در سیر و سلوک (8)
مودبانه سخن بگوی
آیین رهروان در سیر و سلوک (7)
امام حسین (ع) در نظر امام موسی صدر
کلام مولا علی(ع) درباره پیروزیهاى دروغین
نشانه ها را دریابید ! (02)
آیین رهروان در سیر و سلوک (6)
کلام امام علی(ع) درباره شومی فقر
آیین رهروان در سیر و سلوک (5)
امام موسی صدر و کار و کارگر
امام علی(ع) مردم سه دسته اند !
آیین رهروان در سیر و سلوک (4)
آیین رهروان در سیر و سلوک (3)
موسیقی محلی مازندرانی (استاد اسحاقی) و چند اثر دیگر مازنی + دانلود





توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.