فصل دوّم (در ثبات)
ثبات و استواری مومنین در قرآن

قال اللّه سبحانه و تعالی:

« یُثَبِّتُ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُواْ بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَفِی الآخِرَةِ ... » (خدا كسانى را كه ایمان آورده‏ اند در زندگى دنیا و در آخرت با سخن استوار ثابت مى ‏گرداند ... ابراهیم / 27 )

ثبات حالتی است که تا با ایمان مقارن نشود طمأنینه نفس که طلب کمال مشروط به آن است میسّر نگردد، چه هر کس که در معتقد خویش متزلزل باشد طالب کمال نتواند بود، و ثبات ایمان عبارت از حصول جزم است به آنکه کاملی و کمالی هست، و تا این جزم نباشد طلب کمال صورت نبندد، و عزم طلب کمال و ثبات در عزم تا حاصل نشود سلوک ممکن نباشد، و صاحب عزم بی‏ ثبات

« ... كَالَّذِی اسْتَهْوَتْهُ الشَّیَاطِینُ فِی الأَرْضِ حَیْرَانَ ... » (...مانند كسى كه شیطانها او را در بیابان از راه به در برده‏ اند و حیران [بر جاى مانده] است ... انعام / 71 )

باشد، بل متحیّر را خود عزم نباشد، و تا جازم یک جهت معیّن نشود حرکت و سیر و سلوک از او واقع نگردد، و اگر حرکتی کند اضطرابی و ترددی بی‏ حاصل باشد که آن را فایده و ثمر نباشد.

و علّت ثبات، بصیرت باطن باشد به حقیقت معتقد خویش، و وجدان لذّت اصابت، و ملکه شدن آن حالت باطن را بر وجهی که زوال نپذیرد، و به این سبب صدور اعمال صالحه از اصحاب آن ثبات، دایم و ضروری باشد.



فصل سوم (در نیت)

قال اللّه تعالی:

« قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُكِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ » (بگو در حقیقت نماز من و [سایر] عبادات من و زندگى و مرگ من براى خدا پروردگار جهانیان است ( انعام / 162 ) ).

نیت را معنی قصد است، و قصد واسطه است میان علم و عمل، چه اوّل تا نداند که کاری کردنی است ثابت قصد کردن آن کار نکند، و تا قصد نکند آن کار از وی حاصل نشود، و مبدء سیر و سلوک قصد است، و در سیر و سلوک باید که قصد مقصد معیّنی کند، و چون مقصد حصول کمال باشد از کامل مطلق، پس نیت باید که مشتمل باشد بر طلب قربت به حقتعالی که اوست کامل مطلق.

و چون چنین باشد نیت تنها از عمل تنها بهتر باشد که

« نیّة المؤمن خیر من عمله »

چه نیت به مثابه جان است و عمل به مثابه تن و

« الاعمال بالنّیات »

یعنی زندگی تن به جان است.

و

« لکلّ امرء ما نوی و من کان هجرته إلی اللّه و رسوله فهجرته الی اللّه و رسوله و من کانت هجرته إلی الدّنیا یصیبها أو امرأة تزوّجها فهجرته إلی ما هاجر إلیه

و عمل خیری که مقارن نیت مقرون به طلب قربت باشد هر آینه مقتضی حصول کمال باشد به حسب آن، کما قال اللّه تعالی :

« لاَّ خَیْرَ فِی كَثِیرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ إِلاَّ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَیْنَ النَّاسِ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتَغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِیهِ أَجْرًا عَظِیمًا » در بسیارى از رازگوییهاى ایشان خیرى نیست مگر كسى كه [بدین وسیله] به صدقه یا كار پسندیده یا سازشى میان مردم فرمان دهد و هر كس براى طلب خشنودى خدا چنین كند به زودى او را پاداش بزرگى خواهیم داد (نسا / 114 )  )




فصل چهارم (در صدق)

قال سبحانه :

« یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَكُونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ » ( اى كسانى كه ایمان آورده ‏اید از خدا پروا كنید و با راستان باشید (توبه / 119)  )

صدق در لغت، راست گفتن و راست کردن وعده باشد، و در این موضع مراد راستی است هم در گفتن، و هم در نیت و عزم، و هم در وفای به آنچه زبان داده باشد و وعده کرده باشد، و هم در تمامی حالها که پیش آید او را.

و صدیق کسی است که در این همه او را راستی پیشه و ملکه بود، و البته خلاف آنچه باشد در هر باب از او نتوان یافت نه به عین، نه به اثر.

و علما گفته ‏اند که هر کس چنین باشد خوابهای او نیز همه راست بود و راست آید، و

« ... رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ » ( ... مردانى ‏اند كه به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا كردند ... (احزاب / 23) )

در شأن ایشان آمده است، و صدیقان را با پیغمبران و شهیدان در یک سلک آورده ‏اند، قال اللّه تعالی:

« ... فَأُوْلَئِكَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَیْهِم مِّنَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاء وَالصَّالِحِینَ ... » ( ... در زمره كسانى خواهند بود كه خدا ایشان را گرامى داشته [یعنى] با پیامبران و راستان و شهیدان و شایستگانند ... (نسا / 69) )،

و پیغمبران بزرگ را مانند إبراهیم و ادریس به صدّیقی وصف کرده ‏اند

«... إِنَّهُ كَانَ صِدِّیقًا نَّبِیًّا » ( ... او پیامبرى بسیار راستگوى بود ( مریم / 41 ) )

و دیگران را فرموده‏اند:

« ... وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِیًّا » ( ... و ذكر خیر بلندى برایشان قرار دادیم (مریم / 50) )

و چون راه راست نزدیکترین راهی باشد به مقصد آن کسی را که به طریق مستقیم سلوک کند امیدوارترین کس به وصول به مقصد باشد إن شاء اللّه تعالی.




ادامه دارد ...


................
توضیح : از این قسمت ببعد بلطف و عون الله تعالی قصد داریم که کتاب و اثر گرانقدر " اوصاف الاشراف " جناب خواجه بزرگوار نصیرالدین طوسی را در چند شماره منتشر نمائیم تا مورد استفاده دوستان مخاطب و علاقمند ما قرار بگیرد.

آنطوریکه متوجه شدم متاسفانه اغلب تحصیلکرده های ما از مواریث و مفاخر علمی و ادبی و معارفی ما یا کم اطلاع بوده و بهمان اطلاعات چند خطی تاریخ ادبیات در دروس اکتفا کرده یا بسیاری اصلا فقط اسمی از آنان را شنیده اند . بویژه از شخصیت این بزرگ حوزه علم و معرفت و تاثیرگذار در فرهنگ اسلامی بخصوص شیعی که هم نقش و هم حق بسزایی بر ما ایرانیان بخصوص دارد اطلاعات چندانی ندارند . شاید بخشی از علت آن برمیگردد به سطح بالای معارف مطروحه در آثار این بزرگان که بتناسب زبان روز چندان کاری برای ترجمه روان آن صورت نگرفته و قطعا بخشی از آن هم برمیگردد به عدم طرح آن در اجتماعات حقیقی و مجازی و ... 

ان شاء الله دوستان اگر همراه ما باشند در ادامه در همین یک اثر خواجه گرانقدر خواهند دید که مشاهیری مانند قاضی نور اللّه حق داشتند که در حق خواجه نصیرالدین طوسی ایرانی بفرماید که: فیلسوفی که روان افلاطون و ارسطو به وجود او مفاخرت و مباهات جویند، و زبان حال أبو علی سینا شکر مساعی جمیله او گوید، عقل فعال در اشراق طفل راه او است، و مشکلات ارباب‏ کمال موقوف به یک نگاه او است...

بعضی از آثا این مرد بزرگ :آداب المتعلمین، اثبات بقاء النفس الانسانیة، اثبات الواجب تعالی، اخلاق ناصری، اساس الاقتباس، الامامة، اوصاف الاشراف، تجرید الکلام، تجرید المنطق، تحریر اصول الهندسة و الحساب، تحریر ظاهرات الفلک، تحریر الکتب السبعة، تحریر المجسطی، دیوان، کشف القناع عن اسرار القطاع، مبدأ و معاد، المقنعة فی العقائد، و...  ( اردیبهشت 94 - ساری , گاهنوشته های محمود زارعhttp://www.mzare.ir






ادامه اوصاف الاشراف :
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (01 )
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (02 )
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (03 )
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (04 )

... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (05 )

... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (06 )
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (07 )
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (08 )

... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (09 )
... اوصاف الاشراف خواجه نصیر (10 )






مطالب مرتبط :
... بحرالمعارف همدانی جلد دو ( 80 )

... انسان کامل ( 35) آخرین قسمت
...  درون پیمایی (01)
...  انسان کم نیست ... !





مطالب اخیر وبلاگ :
اوصاف الاشراف خواجه نصیر (01 )
مکافات عمل ( تبدیل شدن آب شیر به سیل )
ائمه اثنی عشر
اسب
عوعوی سگان آل سعود هم بگذرد !
مکافات عمل ( انعکاس اعمال )
چند کلمه از امیر کلام علیه السلام
خلقت بی نقص الهی
تندروی و کندروی از نادانی است !
لاف بلاغت مزن با ...
زاهدنما مباش و ...
انذارهای امام علی (ع) به حاکمان
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (08)
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (03)
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (09)
شیوه برخورد با مردم در حکومت علوی (14)
على (علیه السلام ) و اصرار بر اصول
رفتار و تواضع على (علیه السلام )
على (علیه السلام ) محبوب دل ها
مادام دیالافواى مسیحى و ایرانیان و مولا علی (ع)
شیخ و شراب و خون خلق
نظر مرحوم مجلسی درباره خلافت بعد از رسول (ص)
حشر محبان علی با علـی , حشر غلامان عمر با عمر
مولا علی(ع) یاور و غمخوار پیامبر(ص)
جـان عالــم بـه فـــدای تــو علـــی (ع)
تا غدیر با مولا علی (ع)
بنده پادشاه ...
سبحه تزویر شیخ ...
بقای ریای زاهد و مردم نادان
پند زاهد ... !
زندگی بمیزان باخت ...
از نفرین پدر و مادر بترسید
نوشته سردر بهشت
ملا هادی سبزواری و حیوانیت و انسانیت !
صلح و دوستی
گفتگو آیین درویشی نبود
سگ ها و انسان ها !
انسان عجیب مختار یا دربند ... !
یقین
جـــنّ
دلاور شهید اسماعیل حیدری
ظهور قائم (عج) ناگهانی است !
روز و شب و غوغا و آسمان
شب و آسمان و زمین و ...
درباره حضرت بقیه الله (ع) مقصر مائیم!
لذت بخشش
هــــو
توجیه عبادت و سپاس مقبول الهی
اندر میان جمع چه جان است آن یکی
من کشته عباراتم !





توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.