ساری , گاهنوشته های محمود زارع:حضرت حافظ را علیرغم گسترش غزلیات ناب و لطیف و بی بدیلش هنوز در کشورش نیز نشناخته اند. چنانچه کمی اهل دقت و غور و تفحص باشی و از اهالی شعار و تظاهر و همچنین در بند کرنا و کرنش سیّاس های سیاست زده چند روی هزار پهلو و  اغلب بی ریشه در معارف نباشی ؛ بسهولت میتوانی به بعضی از زوایای عمیق آنهمه از لطیفه های لطف لسان الغیب ملت ما راه یابی . ما در اینجا در دو سه جلسه به بررسی بعضی از اشارات حضرت خواجه شیراز با بهره گیری از یکی دو منبع منجمله هفت شهر عشق میپردازیم تا بلکه دلهایی را دوباره معطوف به کنه و بخصوص لطف سخن لسان الغیب نمائیم ... 
ساری , گاهنوشته های محمود زارع (حافظ)

بحسن خلق توان کرد صید اهل نظر
بدام و دانه نگیرند مرغ دانا را


دام و دانه در ادبیات عرفانی از جهتی بمعنی زلف و خال است و خلاصه معنی بیت حافظ میتواند این باشد که :
دانشمند و عالم را به نیکویی سیرت و حسن خلق میتوان صید کرد نه بحسن صورت و ظاهر !

که عشق من ای خواجه بر خوی اوست
نه بر قد و بالای دلجوی اوست !


***
چو با حبیب نشینی و باده پیمایی
بیاد آر حریف باده پیما را


جایی دیدم که مدعی شده که در بعضی از نسخه ها « باد پیما » بدون " ها " نوشته و لذا « باد پیمودن » میشود که اشاره و کنایه ای است از افعال و اعمال بیهوده و بی منفعت دنیوی و اخروی ؛ و برای همین حالت هم بیت زیر را بعنوان شاهد , استشهاد آورده است.
***

عشقت رسد بفریاد گر خود بسان حافظ
قرآن ز بر بخوانی با چارده روایت

آنهائیکه با ادبیات حافظ آشنا هستند در ابتدای بررسی محتوایی اشعار وی سئوالات بسیاری را پیدا کرده که در پی طرح و بالطبع پاسخ آن به موارد خاصی تاکید بیشتری دارند از جمله بیت چند پهلوی مشهور که میگوید :
پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت
آفرین بر نظر پاک و خطاپوشش باد !

و یا یکی دیگر درخصوص همین بیت " ز بر خواند قرآن و ... " از جهت دیگری که ما در یکی دو سطر توضیحی کوتاه را در این باره بشرح زیر طرح میکنیم.

در این باره لابد شنیده اید که قرآن دارای هفت (7) " قاری " مشهور است که مسلمانان را بر آنها اعتماد بسیار است .

هر یک از این هفت قاری نیز دارای دو (2) " راوی " است . با این وصف منظور از چهارده روایت در این بیت مشهور حافظ همین روایات این راویان است . چون وقتی هفت قاری داریم و برای هر قاری دو راوی ؛ لذا مجموع راویان چهارده (14) میشود که منظور حافظ هم همین بوده است .
بعبارت روشنتر , مراد از چهارده روایت همانست که هفت تن از قاریان قرآن که شهرت بسزا داشتند , به قراء سبعه ( هفتگانه ) مشهور بودند و قرائت آنها مستند و مدرک مسلمانان اوایل کار بوده و دیگر قراآت را شاذّ میدانستند یعنی نادر و کمیاب!

هر یک از این قاریان سبعه هم دو (2) راوی داشته که مجموعا روایات آنها چهارده (14) میشود و روایات قراء سبعه را بالتمام محفوظ داشت.

اسامی قراء هفتگانه و راویان آنها را بصورت زیر خلاصه نموده که برای آنهایی که با قرآن حشر و نشر بیشتری دارند بنوعی لازمست که بدانند و لااقل بیشتر بدانند . امان از غریبی کتاب خدا در بین مسلمین و عجب از غربت آن در بین مدعیان دین !:

ساری , گاهنوشته های محمود زارع (اسامی قراء سبعه و راویان)

***

از چنگ منش اختر بدمهر بدر برد

آری چکنم فتنه دور قمری بود


« دور قمری » دور بمعنی گرد گشتن و بنابر آنچه که ذکر کرده اند دور هر کوکب از سیّارات هفت هزار (7.000) سال است و آدم علیه السلام در ابتدای دور قمر بوده و عهد جناب خواجه حافظ شیرازی در اواخر آن دور است.

***

آفتاب از روی او شد در حجاب
سایه را باشد حجاب از آفتاب


یعنی آفتاب نسبت بروی او سایه است لهذا از تابش آفتاب روی او محجوب و پنهان میشود چنانکه سایه از آفتاب.


***

ز چشم عشق توان دید روی شاهد غیب
که نور دیده ی عاشق ز قاف تا قافست


« قاف » نام کوهیست که میگویند درگرداگرد عالمست و نیز گفته اند از زمرّد است و در تفسیر " ق القرآن المجید " در روایتی نقل شده که ؛ اما ( ق ) پس آن کوهیست محیط بزمین و سبزی آسمان از آنست و بآن کوه نگاه میدارد خدای تعالی زمین را و همچنین در روایتی آمده که ( ق ) کوهیست محیط بدنیا از عقب یاجوج و ماجوج.( توجه شود که باید برای بررسی صحت و سقم روایات باید به متخصص علم رجال و فقه الحدیث و درایه الحدیث مراجعه شود. زیرا در مذهب شیعه هیچ منبع ثابت و صحیح صد در صدی همانند اهل تسنن برای اسناد روایات به پیامبر "ص" و ائمه اطهار "ع" نداریم و منطقا هم نمیتوان هم داشت ).

***
بردار دل از مادر دهر , ای فرزند
با نصف اخیر شوهرش در پیوند
ای قلب ندانی این چنین نقادی
چون حافظ اگر شوی برویش خرسند


« بردار دل ... » اضافه " مادر دهر " بیانیه است یعنی مادری که دهر است و مراد از " شوهر آن آسمان " است و نصف اخیر آن ( مان ) است که بمعنی ( جاوید و باقی ) میاید یعنی از فانی بگسل و بباقی بپیوند.

***

فریاد که از شش جهتم راه ببستند
آن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت


« شش جهت » شش جانب انسان که شامل : ( فوق - تحت - قدّام (جلو) - خلف (عقب) - یمین و یسار ) میباشد و به شش (6) سمت عالم ( یعنی : مشرق و مغرب - شمال و جنوب - و فوق و تحت ) باشد.

***

احوال شیخ و قاضی و شرب الیهودشان
کردم سوال صبحدم از پیر میفروش
گفتا نگفتنی ست سخن گرچه محرمی
درکش زبان و پرده نگهدار و می بنوش


« شرب الیهود » شراب خوردن یهود است و چون ایشان از ترس مسلمانان بر سبیل خطا شرب کنند چنانکه در کتب فقه در شرائط ذمّه ذکر شده که کافر ذمّی باید متجاهر بامور منکره مثل شرب خمر و خوردن گوشت خنزیر نباشد. 
شرب الیهود بمعنی پنهان شراب خوردن استعمال شده است. 

ذمّی هم به غیر مسلمانی که جان و مال او در پناه اسلام باشد و جزیه (مالیات) بدهد را میگویند.
متجاهر هم بکسیکه عمدا کار و عمل خود را آشکار سازد گویند.  

ادامه دارد ....
ساری,گاهنوشته های محمود زارع
http://mzare.ir






مطالب مرتبط :
... تفسیر کفــر و ایمـان
... صباحت روی یا حسن خوی
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... مومنین مشرک !
... خواب و مرگ و زندگی و بهشت
... هرگز آرزوى مرگ مكن !
... رضـــــای خـــــــدا ... !
... او را خود التفات نبودش به صید من
... ای دل چه اندیشیده ای ...
... امروز دیدم یار را آن رونق هر کار را
... هدایای سوخته ... !
... یــــــارم .... !
... دل حرم خداست ...
... رضای خدا یا رضایت خلق
... عمل بقرآن
... فضیلت سخن حق نزد جائر
... امام رضا (ع) و عجز مشرک
... گوهر اخلاص و خاطره دوران کودکی







مطالب اخیر وبلاگ :
تفسیر کفــر و ایمـان
زبر و بیّنه و بسط اسم در علم اعداد
زندگی و آدمیزاده اورجینال (03)
مکافات عمل (نتیجه تمسخر)
زندگی و آدمیزاده اورجینال (02)
نظر پاک تواند رخ جانان دیدن
حروف هجا و تهجّی
همه هستند ولی زهرا نیست
شهادت یاس محمدی تسلیت
زندگی و آدمیزاده اورجینال (01)
شهر بی یار مگر ارزش دیدن دارد
اقسام ابجد و ...
حساب جمل
معانی حروف ابجد
تفسیر کلمات ابجد
تحقیقی پیرامون علوم غریبه
معجزه بهار !
نفسم گرفت از این شهر ...
تن مــپوشــانیــد از باد بهــار
صباحت روی یا حسن خوی
فضیلت سخن حق نزد جائر
امام رضا (ع) و عجز مشرک
گوهر اخلاص و خاطره دوران کودکی
مولا علی (ع) و فروتنی
زبان سیاست و سیاست زبان
عمل بقرآن
مکافات عمل (یهودیه و ظلم بخود)
مکافات عمل(علت تاخیر در مکافات)
دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
!? WHO SHALL GATHER BONES
ما در آثار صنع حیــرانیــم (1)
مکافات عمل (نتیجه نیت سوء)
در دل شب خبر از عالم جانم کردند
ما در آثار صنع حیــرانیــم (2)
مومنین مشرک !
حسد و غبطه
ما در آثار صنع حیــرانیــم (3)
جانا به غریبستان چندین به چه می‌مانی
ما در آثار صنع حیــرانیــم (4)
مکن بیگانگی با ما ...
مکافات عمل (چاه و مار و چاه)
ما در آثار صنع حیــرانیــم (5)
فاطمه (س) تنها گل خوشبوی محمدی
آرش کمانگیـــر
مولا علی (ع) و میراث عمل
سلام بر حضرت مادر سلام الله
رضای خدا یا رضایت خلق
مکافات عمل (جزای راهنمایی بد)
مکافات عمل (کیفر مامور حکومت)
مکافات عمل (سزای دختر ناسپاس)






توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.