خلاصه جلسه سوم
ساری,گاهنوشتهای محمود زارع:... امان از پیام این آیت :
« الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا ﴿کهف/104﴾ »
یعنی " [آنان] كسانى‏ اند كه كوشش ‏شان در زندگى دنیا به هدر رفته و خود مى ‏پندارند كه كار خوب انجام مى ‏دهند "

ساری,گاهنوشته های محمود زارع

قبل از آن خداوند به پیامبرش میفرماید که :« قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا » یعنی به امت " بگو آیا شما را از زیانكارترین مردم آگاه گردانم " ؟!

و بعد میفرماید یعنی بعد از آیه 104 در آیه 105 میفرماید :

« أُولَئِكَ الَّذِینَ كَفَرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ وَلِقَائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَزْنًا »
یعنی " [آرى] آنان كسانى ‏اند كه آیات پروردگارشان و لقاى او را انكار كردند در نتیجه اعمالشان تباه گردید و روز قیامت براى آنها [قدر و] ارزشى نخواهیم نهاد "

... اگر مدایح خداوندی را در خصوص انسان در قرآن کریم در نظر بگیریم - کاش حوزه های ما این کارهای مفید را انجام میدادند کاش - و باور کنیم که چنین مدح و ثناهایی هم نسبت به انسانهایی هم هست که هست , بی شک برترین و لایق ترین انسانهایی که در دائره شمول این مدایح قرار میگیرند همانا انبیاء و اولیاء و اوصیاء در راس آن قرار دارند و مصادیق بارز آن همین ائمه هدی صلوات الله علیهم هستند !

... در این مقام اصلا و ابدا هیچ مقامی شایسته مقایسه با آنان نیست ! ... و این ظلم به آنان است که با دیگران مقایسه شوند... ! شما فکر میکنید مدح و ثنای بالا بلند حضرت متعال متوجه هر فرد خشن و بد دل و بدزبان و نبیذخور و هر ریاست طلب دشمن آل و عترت رسول - که خود یزدان پاک آنان را از هر رجس و پلیدی پاک گردانیده - , میشود ؟! ...

حاشا و کلا و لا والله ! ... بیخود هر ناپاک و پیراسته نشده ای را نمیتوان و نباید طرف خطاب مدیحتی حضرت محبوب قرار داد ولو آنکه بر کرسی خلافت رسول ختمی مرتبت هم تکیه زده باشند ! ...

... از این جهت هست که گفته اند و میگوییم که هر جا از مومنین و متقین و محسنین و امثالهم مدحی شده و ستایشی , در راس آن و شایسته ترین آنان وجود مقدس مولا امیرالمومنین علی بن ابیطالب منظور نظر حضرت حق بوده بلاشک ...

... میگویی نام مولا در مصحف نیامده ! کور باطنی و در دل مرض داری و خورشید را می بینی و دنبال نامش برای اثباتش میگردی ؟!

... خود این وضع - نیامدن صراحت در نام - خود نشانی است که و رمزی است که حضرت دانای اسرار مقرر فرموده تا خاصّان ممتاز گردند و سره از ناسره معین ! ...

... علی (ع) پیامبر نبوده که مامور شود ! بلکه ولی اعظم لهی است که خود کعبه ای است که تو باید بسمتش بروی تا راه یابی و شسته شوی و ممتاز و شیعه ! ...

باید بسمت کعبه رفت ... آن نبی است که خداوند باو میفرماید برو بسمت فرعون ... اذهب الی فرعون ... ولی علی ولی است و کعبه و کعبه زاد و تنها کسانیکه راز بندگی را میدانند و میخوااهند ؛ باید بروند بسمتش ...

این است راز ترجیح صفت بر اسم !!! بدنبال اسم میگردی ؟! دروغ میگویی ...

حبیبش را امر کرد که او را ( یعنی مولا را ) تبلیغ کند والا رسالتش ناتمام و اصلا هیچ ... و رسول (ص) چنین هم کرد و همین تبلیغ همواره و پیوسته مولا علی مرتضی بود که حسادت شما را برانگیخت ... ! این راز را شاید در پاره ای دیگر از مطالب بمناسبتی باز شماریم فعلا همین مقدار اشاره عقلاء را بس است ! ...

... از طرفی اگر تمام آیات ذم الهی را اگر جمع کنیم و بررسی ؛ قطعا منظور خداوند متعال مخالفان نبی و وصی و ولی بوده و شمولیت این ذم ها متوجه تمام مخالفین ائمه و نیز پیروان آنان است . شک نکنید و راه و رسم کلام الهی را بشناسید و در جلسه نخست بود که عرض کردیم از صادقین علیهم السلام بما رسیده بود که روش کلام الهی در قرآن کریم چنین بوده که " به در میگوید تا دیوار بشنود " ... !

...
بحث باطن قرآن کریم و بطن دار بودن آن
در اول این جلسه عرض کردیم که قرآن کریم کتابیست بطن دار و بر این خصوصیت هم تصریح شده است و تا هفتاد بطن هم برای آن ذکر کرده اند ! ...

در تفاسیر قدیمی تر بخصوص در تفسیر عیاشی این مطلب با ذکر روایاتی متعدد توضیح داده شده است. مثلا روایتی در همین تفسیر در همان جلد نخستش آمده که بسیار برای روشن شدن این مطلب که قرآن کریم دارای بواطن متعددی است و همچنین دارای ظواهری متعدد , کمک میکند .

در صفحه 23 هست که اصل روایت از جابر بوده که عیاشی و ... از او این روایت را نقل کردند که حضرت ابوجعفر (ع) که جابر از حضرتش راجع به تفسیر قسمتی از آیات قرآن سوال کردند که حضرت پاسخ داده و دوباره جابر میگوید از امام پرسیدم ولی این دفعه امام (ع) پاسخ دیگری در همان باره داد !

جابر از امام علت این وضع ( دو گونه پاسخ از یک سوال ظاهرا ) را جویا میشوند که حضرت امام باقر(ع) هم در جوابش میفرمایند :

« ای جابر ! قرآن را باطنی است و آن باطن را باطنی است و همچنین قرآن را ظاهری است و ظاهر را ظاهر دیگریست . ای جابر ؛ خرد مردمان ناتوانتر از آن است که بتواند قرآن را تفسیر کند . آغاز یک آیه راجع به چیزی است و آخر آن راجع به چیز دیگری و نیز قرآن را کلامی یکپارچه است که دارای وجوه متعدد است »

...  حالا با این حساب چه کسی میتواند مدعی تفسیر چنین متنی باشد الا آنکه آورنده خود کتاب به آنان توصیه فرمود ؟!! ...

مثلا یک نکته تفسیری را ملاحظه فرمایید ؛
در آیه 21 سوره رعد داریم

« وَالَّذِینَ یَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ وَیَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَیَخَافُونَ سُوءَ الحِسَابِ »

کی ترجمه میکنه ؟! ... یعنی
" و آنان كه آنچه را خدا به پیوستنش فرمان داده مى ‏پیوندند و از پروردگارشان مى ‏ترسند و از سختى حساب بیم دارند

حالا آیه قبل و بعد این آیه را هم بیاورید قرائت کنید یعنی آیه 20 و 22 را ...
در آیه 20 داریم :
" همانان ( عاقلان ) كه به پیمان خدا وفادارند و عهد [او] را نمى ‏شكنند "
یعنی
« الَّذِینَ یُوفُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَلاَ یِنقُضُونَ الْمِیثَاقَ » ...

حالا آیه بعدش را بخوانید یعنی آیه 22 را :

« وَالَّذِینَ صَبَرُواْ ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلاَنِیَةً وَیَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّیِّئَةَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ »

 یعنی چی ؟ یعنی 
" و كسانى كه براى طلب خشنودى پروردگارشان شكیبایى كردند و نماز برپا داشتند و از آنچه روزیشان دادیم نهان و آشكارا انفاق كردند و بدى را با نیكى مى ‏زدایند ایشان راست فرجام خوش سراى باقى "

... در خصوص همین آیه یعنی آیه 22 سوره رعد تفسیری از حضرت امام صادق نقل شده است ... ( در جلد 2 کافی باب 68 ) که فردی بنام عمربن زید در خصوص تفسیر همین آیه از آنحضرت پرسیده بود که امام در پاسخ فرمودند :

« این آیه درباره نزدیکان آل محمد علیهم السلام نازل شده است و همچنین میتواند درباره خویشاوندان تو باشد ! تو از آن گروه نباش که راجع به یک چیز میگویند که فقط درباره یک امر معین است »

... حالا سوای از معنی آیه و بخصوص تفسیر امام (ع) , نکته آخر کلام منظور نظرست که امام نهی میکند که عمربن زید از آن گروهی که ( راجع به یک چیز میگویند که فقط در یک امر معین است ) نباشد . یعنی مثلا بزبان ما تک سبب بینی در تفسیر و درک آیات , از سوی امام(ع) نهی شده است ! ...

...
فرموده بودید در خود قرآن کریم درخصوص موضوع تاویل کجا آمده ؟! ... در قرآن کریم ( آیه 7 آل عمران ) در خصوص تاویل قرآن ( و نیز محکمات و متشابهات ) ذکر شده که داریم :

« هُوَ الَّذِیَ أَنزَلَ عَلَیْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آیَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِیلِهِ وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ یَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا یَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ »

معنی آیه را بخوانید ... یعنی :

" اوست كسى كه این كتاب [= قرآن] را بر تو فرو فرستاد پاره‏ اى از آن آیات محكم [= صریح و روشن] است آنها اساس كتابند و [پاره ‏اى] دیگر متشابهاتند [كه تاویل ‏پذیرند] اما كسانى كه در دلهایشان انحراف است براى فتنه‏ جویى و طلب تاویل آن [به دلخواه خود] از متشابه آن پیروى مى ‏كنند با آنكه تاویلش را جز خدا و ریشه ‏داران در دانش كسى نمى ‏داند [آنان كه] مى ‏گویند ما بدان ایمان آوردیم همه [چه محكم و چه متشابه] از جانب پروردگار ماست و جز خردمندان كسى متذكر نمى ‏شود "

... حالا در تفسیر بخشی از آیه که مربوط به تاویل آیات که فقط خدا و راسخون در علم به آن آگاه هستند ؛ روایتی داریم از حضرت صادق (ع) داریم که بنقل از فضیل بن یسار میگوید از اباعبدالله - منظور امام ششم میباشد - درباره این روایت که " در قرآن آیه ای نیست که مگر آنکه ظاهری و باطنی داشته باشد و در آن حرفی نیامده که مگر آنکه حدی داشته باشد و هر حد مطلعی دارد "  پرسیدم که منظورشان از اینکه ظاهر و باطن دارد چیست ؟!
امام فرمودند : 

« ظاهر قرآن تنزیل آن است و باطن قرآن تاویل آن , بخشی از آن در گذشته بوده و بخشی دیگر هنوز نیامده است . اینها در حالت جریان است همانطور که خورشید و ماه در حرکتند ؛ درباره هر آنچه که آمده , امری واقع شده است . خدای تعالی فرمود : و ما یعلم تاویله الاالله والراسخون فی العلم ( با آنکه تاوبلش را جز خدا و ریشه داران در علم کسی نمیداند ) و ما آنرا میدانیم . »
 
( این در صفحه 22 تفسیر عیاشی جلد نخست آمده است ) 

... دقیقا راسخون در علم که در آیه ؛ بعد از خدا استثناء شده اند برای تاویل بحسب کلام امام صادق (ع) خود حضرات معصومین علیهم السلام هستند ...

ساری,گاهنوشته های محمود زارع

... جهتی دیگر از معنی ظاهر و باطن قرآن بر حسب کلامی از امام پنجم (ع) چنین آمده است که :

« ظاهر قرآن کسانی هستند که قرآن درباره آنان نازل شده است و باطن آن کسانی هستند که اعمالی مثل آنان را مرتکب میشوند که همان چیزهایی که در شان آنان نازل شده درباره اینان نیز صادق است »

( این روایت را هم میتوانید در تفسیر عیاشی ببنید جلد یک صفحه 22 ) ...

ساری,گاهنوشته های محمود زارع
www.mzare.ir
( پایان خلاصه جلسه سوم )
ادامه دارد ...

توضیح : جلسه تدبری در قرآن کریم از سوی پدر ( آقای محمود زارع ) بود کمافی السابق بمناسبت ماه مبارک رمضان . که ما کل جلسه یک و نیم ساعته را در چند سطر برای انتشار خلاصه نمودیم تا در حوصله مخاطب بگنجد . ان شاء الله در پستهای بعدی خلاصه جلسات بعدی که حدود 30 جلسه میباشد را منتشر میکنیم ( فاطمه )

برداشت و نقل از مطالب وبلاگ با درج نام و لینک وبلاگ بلامانع میباشد



مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)




مطالب اخیر وبلاگ :





توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.