خلاصه جلسه اول
بسم الله الرحمن الرحیم
ساری,گاهنوشتهای محمود زارع:... قرآن کریم بر حسب آنچه که از ائمه ( ع) بما رسیده به سبک و شیوه « به در می گوید تا دیوار بشنود » نازل شده است .ما این مطلب را در جای خود توضیح بیشتری خواهیم داد ...
 
ما در این تاملاتی که بلطف حق خواهیم داشت در واقع تمام امیدمان در وهله نخست به خود صاحب قرآن کریم است که آیه اش در آخر سوره عنکبوت میفرماید :
« وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا ... » ( عنکبوت / 69 )
" و كسانى كه در راه ما كوشیده‏ اند به یقین راه‏هاى خود را بر آنان مى‏ نماییم ... "

ساری,گاهنوشته های محمود زارع

و بعد به برکت حادثه بزرگ آن روز مبارک خاص در ایام خردی که ... و لبخند مهربان و ملیحش ... و عشق و دلبستگی به حضرتشان و گذشتگان و آیندگان او از اهل بیت پاکش و تا اولیای خاصش و ... بخصوص ارادت فوق العاده فلبی به میوه قلب او ... انبساطی که از فهم گاهگاهی بعضی از زوایا و بویژه بشارتی که از آنها و از ناحیه ذوات مقدسّه آنان به قلبمان میتابد , آنچنان مبتهجم میکند که اشک شوق و گرمی خاصی که ناشی از کرم حضرت دوست است را احساس میکنم ...

مطلب دیگر آنکه ؛ باید بدانیم که قرآن کریم نیاز به تبیین دارد که خود قرآن نیز به همین امر تصریح دارد :
« ... وَأَنزَلْنَا إِلَیْكَ الذِّكْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ یَتَفَكَّرُونَ » ( نحل / 44 )
" ... و این قرآن را به سوى تو فرود آوردیم تا براى مردم آنچه را به سوى ایشان نازل شده است توضیح دهى و امید كه آنان بیندیشند "

در واقع قرآن کریم بر پیامبر (ص) نازل شد و ایشان مخاطب خاص آیات میباشند و بمحض نزول حسب تصریح قرآن " وظیفه " خاص هم برای مخاطب خاص هم تعیین گردیده که همانا تبیین و تفسیر و شرح و بیان آن برای مردم است .

پس تا اینجا بدان رسیده ایم که معنا و مفهوم قرآن کریم را باید از خود پیامبر (ص) اخذ نمود. ... حال این سوال جا دارد که پرسده شود آیا خود پیامبر که عمر جاودان نداشت و از طرفی قرآن جاودانه میباشد ؛ در راستای انجام این وظیفه بخصوص بعد خودشان کسانی را تعیین فرمود یا که بدون منظور داشتن چنین مهمی متن و محتوی قرآنی چنین پرلایه و عمیق را به ادراک انواع و اقسام افهام آلوده به توهّمات و گاه آلوده به اغراض مردمانی بعد از خویش وانهاد ؟!!
اصولا چنین باوری آنهم از آن پیامبر مهربانی که داشت جان خویش را هم برای هدایت درست و مستقیم امتش فدا میکرد و در رنج و سختی می افکند , رواست ؟! و عقل سلیم باور میکند که بی توجه به این مهم باشد ؟!...

میدانیم که قرآن از جهتی بعنوان " ذکر " نازل شده است و نیاز به بیان ذکر میباشد و تبیین کننده آن هم پیامبر (ص) میباشد ... پس در آیه 44 نحل خطاب خداوند به خود مخاطب خاص یعنی پیامبر (ص) بود اما همه میدانیم که قرآن در خطابی دیگر , مخاطب عام را نیز مورد خطاب قرار داده است . ما در آیه 151 سوره بقره میخوانیم که :

« كَمَا أَرْسَلْنَا فِیكُمْ رَسُولًا مِّنكُمْ یَتْلُو عَلَیْكُمْ آیَاتِنَا وَیُزَكِّیكُمْ وَیُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَیُعَلِّمُكُم مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ » (بقره  151)
" همان طور كه در میان شما فرستاده‏اى از خودتان روانه كردیم [كه] آیات ما را بر شما مى‏ خواند و شما را پاك مى ‏گرداند و به شما كتاب و حكمت مى ‏آموزد و آنچه را نمى‏ دانستید به شما یاد مى ‏دهد "

می بینیم که باری تعالی در خطابی عام بمردم : رسول فرستاد ---> از جنس خود بشر ---> تلاوت آیات کند ---> تزکیه کند ---> تعلیم کتاب و حکمت کند ---> و تعلیم کند آنچه را که مردم نمیدانند ! به ترتیب ( تقدم و تاخر کلمات توجه شود ) !

سوالی که مطرح کرده بودیم : پیامبر(ص) وکیل خداوند برای تبیین " ذکر " ( قرآن ) میباشد . از طرفی وکیل هم حق توکیل را عقلا و منطقا دارد ؛ یعنی میتواند در مواقع لزوم , حتی در زمان حضور فیزیکی خودش , و بطریق اولی در زمان عدم حضور و نبودش , - مثلا بعد از رحلت - وکالتی به فرد یا افرادی بدهد !

با توجه به اینکه قانون و سنت الهی در رفت و آمد خلق و زمان مند بود عمر آدمی - هر چند که پیامبر باشی - بنا نهاده شد و از سویی قرآن هم بنا نبوده که فقط در همان زمان رسول خدا (ص) در بین همان مردم اغلب جاهل , جای لازم را بتمامه برای تبیین تمام پیدا کند ؛ پس عقلا لازم می آید که آن " وظیفه " مقرره از سوی خداوند تبارک و تعالی , دال بر " تبیین ذکر " را مستمر , ساری و جاری بدارد و لذا ما باید بگردیم در سنت رسول (ص) و کلام و وصیت او که آیا برای استمرار این وظیفه مهم , اوصیایی داشته و تعیین کرده یا خیر !!

در اینجا ما ناچاریم که به اسناد روایی مطمئن و معقول مراجعه کرده و به مستنداتی برسیم که حقیقت را بر همه مکشوف نماید هر چند که وجدان مومنین گاه بی واسطه متوجه آن میشوند اما برای خموشی خصم ناچاریم لذا در بررسی این اسناد ما به حجت های الهی میرسیم که لازم است تا هر مومن بیغرضی در شناخت آنان تلاش کند !

... بعنوان نمونه :
در جلد یک کافی کلینی صفحه 168 بنقل از منصوربن حازم دارد که امام صادق (ع) ؛ مولا علی (ع) را حجت خدا بر خلق خدا بعد از حضرت رسول (ص) گواهی دارند.
یا در همین جلد مذکور حدیث ششم در باب حجت از حضرت اباجعفر(ع) نقلست که مولا امیرالمومنین علی علیه السلام  را نذیر بعد از پیامبر(ص) و شنونده و آموزنده تفسیر از لسان مبارک حضرت رسول (ص) دانست.

البته که پیامبر ختمی مرتبت اسلام (ص) که دین خاتم الهی را آورد و این دین بعنوان کاملترین دین تا قیامت میباشد و برای هدایت تمامی ابناء آدمی تا قیامت میباشد نمیتوانست نفوس بعد از خودش را باصطلاح ضایع بگذارد که احیانا نصیبی از حقیقت قرآن کریم نبرند و این مساله از همه جهات از رسول هدایت و بخصوص پیامبر رحمت غیر قابل پذیرش میباشد !

حالا شاید برای بعضی از شما این سوال پیش آید که آیا خود این وصی و آموزنده تفسیر قرآن از لسان پیامبر(ص) که باید هم وارث علم نبی باشد ؛ یعنی حضرت مولا امیرالمومنین علی علیه السلام آیا در این باره مطلبی را فرموده اند که تا برای ما ثابت شود که خود حضرتش بر این امر و وظیقه آگاه بوده است و اصلا چنین چیزی را خودشان قبول داشته اند ؟!

برای خود من هم در دوران جوانی سوال مهمی بوده است که بعدها در اسنادی بدان برخوردم که مثلا منباب نمونه برای اینکه ثابت شود که خود مولا (ع) بر این امر واقف بوده سخنی از آنحضرت در جلد 27 وسائل الشیعه صفحه 178 نقلست که فرمود :

« همانا خدا ما را پاک و معصوم قرار داده و ما را شاهد و گواه بر خلق خود و حجت در روی زمین گردانید و ما با قرآن کریم و قرآن کریم را با ما قرار داد که ما از قرآن و قرآن از ما جدا نمیشود » !

واقعا عجیب است و خیلی باید آدمی بدبخت باشد که باز با شک و شبهه درباره حقانیت امر برخورد کند و تمامی ارکان و اخبار مذهبی پاک را سراسر کذب و بدور از واقع بداند آنسان که بعضی از عامه بی توجه چنین توهمی دارند ... !

یا در همین راستا بخصوص درباره ضرورت تفسیر آیه ای داریم بدین مضمون که :

« قرآن آیاتی روشن است در سینه های کسانی که به آنها علم داده شده است » ... علم حقیقی به حضرت رسول داده شده است و بر حسب کلام آنحضرت ؛ در علم ایشان هم مولا علی (ع) است ( انا مدینه العلم و علی بابها )  نه کسی دیگر و در خصوص اعلمیت حضرت مولا (ع) که دیگر دوست و دشمن هم معترف هستند ...

منباب نمونه دیگر اینکه روایتی از زید شحّام وجود دارد که در آن روایت امام باقر(ع) به قتاده هشدار میدهد که ؛ اگر قرآن را از پیش خود تفسیر میکنی هم خود و هم دیگران را هلاک میکنی ... و در آخر هم فرمود ؛ ... قرآن را منحصرا آنها می فهمند که مخاطبان قرآنند ... !
قتاده فقیهی از بصره در عهد امام بوده و این مطلب هم در صفحه 121 امالی مرحوم شیخ صدوق نقل شده است.

حالا بایست بذهن شما آمده باشد که خود حضرت ختمی مرتبت (ص) در این باره چه فرموده است ؟!
از ابن عباس نقلست که پیامبر (ص) فرمود:
« ... ای گروه مومنان ... خداوند قرآن را بر من نازل کرد , هر کسی با آن مخالفت کند گمراه است و هر کسی علم آنرا در نزد کسی غیر از علی(ع) جوید هلاک شده است » 
( این روایت در جلد 27 وسائل الشیعه صفحه 186 آمده است )
آیا کافی نیست که راه درست را از نادرست تشخیص دهی ؟! ... باز بگوئیم که ...

غدیر خم را که نمیتوانی انکار کنی ! حالا میگویی همه را جمع کرده که بفرماید مولا یعنی دوست بدارید ! بر فرض درست (!!) اما در همان خطبه خود حضرت ختمی مرتبت در بخشی از سخنش فرمود :

« مردم ! در قرآن تدبر کنید و آیات آنرا فهم کنید و در محکمات آن ؛ و نه متشابهات آن ؛ بنگرید ؛ اما به خدا سوگند هرگز کسی جز آنکه اکنون دستش در دست من است ( یعنی علی (ع) ) قادر به تبیین نواهی و تفسیر و توضیح آیات آن نیست »

( این مطلب در وسائل الشیعه جلد 27 صفحه 193 آمده است و در بسیاری از جاجای دیگر اسناد و روایات صحیح و معتبر بخصوص از ائمه علیهم السلام الا ما شاء لله در این باره کلام وارد شده است ! )
ساری,گاهنوشته های محمود زارع
www.mzare.ir
( پایان جلسه اول )
ادامه دارد ...

توضیح : جلسه تدبری در قرآن کریم از سوی پدر ( آقای محمود زارع ) بود کمافی السابق بمناسبت ماه مبارک رمضان . که ما کل جلسه یک و نیم ساعته را در چند سطر برای انتشار خلاصه نمودیم تا در حوصله مخاطب بگنجد . ان شاء الله در پستهای بعدی خلاصه جلسات بعدی که حدود 30 جلسه میباشد را منتشر میکنیم ( فاطمه )

برداشت و نقل از مطالب وبلاگ با درج نام و لینک وبلاگ بلامانع میباشد


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (02)
... مباحث قرآنی رمضان (03)
... مباحث قرآنی رمضان (04)
... مباحث قرآنی رمضان (05)



مطالب اخیر وبلاگ :


  





توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.